Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ve Boru Hatlarıyla Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ) Shell Energy Europe BV. ile Irak'ta doğalgaz arama, işletme, taşıma ve pazarlama faaliyetlerini kapsayan işbirliği için bir ön anlaşması imzaladı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı konferans salonunda yapılan söz konusu anlaşmaya, TPAO adına Genel Müdür Mehmet Uysal, BOTAŞ adına Genel Müdür Saltuk Düzyol,
Shell Energy A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Nusret Cömert ve
Shell Energy Europe BV Başkan Yardımcısı Andrew Hepher imza koydu.
Anlaşmaya
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler de şahit olarak katıldı.
Söz konusu anlaşmanın ilgili taraflar için potansiyel
doğalgaz arama ve üretim fırsatları ile komşu ülkelerle olası bağlantıları da içerecek şekilde Türkiye'deki
doğalgaz altyapısının değerlendirilmesi bakımından bir çerçeve oluşturacağı ve anlaşmanın
Irak gibi ülkelerin kendi iç talepleri karşılandıktan sonra artan doğalgazı Türkiye'ye ve Avrupa'ya ihraç etmelerine imkan tanıyacağı belirtildi.
Bakan Güler, imza törenin ardından yaptığı konuşmada, Türkiye'nin enerji alanında faaliyet gösteren önemli şirketlerinden TPAO ve BOTAŞ'ın yine çok önemli bir enerji şirketi olan
Shell ile yaptığı anlaşmanın taraflara yeni bir açılım sağlayacağını söyledi.
Söz konusu anlaşmanın
Irak'ta
doğalgaz konusunda arama işletme taşıma ve pazarlama faaliyetlerini kapsadığını hatırlatan Güler, "Uzun süredir devam eden çalışmalar üç büyük şirketin imzasıyla sonuçlandı. Bundan sonra yoğun bir şekilde teknik çalışmalar yapılacak. Doğalgaz yeryüzüne çıkarıldıktan sonra da bunun boru hatları ile taşınması yapılacak" diye konuştu.
Güler, Türkiye'nin son dönemde enerji konusunda atak üstüne atak yaptığını belirterek,
İran ile
doğalgaz alanında işbirliğini geliştirmeye yönelik mutabakat zaptının ardından, dün ExxonMobil şirketiyle Karadeniz'de
doğalgaz ve
petrol aramalarına yönelik işbirliği anlaşması yapıldığını, bugün de
Shell ile birlikte
Irak'ta
doğalgaz arama faaliyetlerine yönelik bir anlaşma yapıldığını söyledi.
Söz konusu anlaşma ile TPAO, BOTAŞ ve
Shell'in birlikte
Irak'ta bir yolculuğa çıktığını ifade eden Güler, "İki dev kuruluşumuz yine bir dünya devi olan
Shell ile tecrübelerini, teknik bilgilerini ve iş sahasındaki geleneklerini birleştirecekler. Bu çok önemli bir adım. TPAO
Irak'ın jeolojisini en iyi bilen şirketlerden biri. BOTAŞ da boru hattı çalışmalarında dünya çapında çalışmalar yapan bir şirket. Bu üç firmanın birlikteliği inşallah başarıyla sonuçlanırsa dünya arz güvenliğine, bölge barışına ve istikrarına büyük katkı sağlayacak" dedi.
Petrolde de birliktelik olabilir
Konuyla ilgili sorular üzerine
Irak'ta 8 büyük
petrol sahasının arama ve işletme ihalelerine TPAO'nun da davet edildiğini hatırlatan Bakan Güler, bölge jeolojisini çok iyi bilen bir şirket olarak TPAO ile ortaklık yapmak için birçok yabancı şirketin ilgisi bulunduğunu, şirketin de söz konusu ortaklık taleplerini değerlendirdiğini söyledi.
Irak'ta
petrol arama ve işletme faaliyetlerinde de TPAO ve
Shell'in birlikte çalışabileceğine işaret eden Güler, "
Kerkük sahası başta olmak üzere
Shell ile bu konuda bir birliktelik olabilir" dedi.
Bakan Güler, TPAO'nun
Irak'ın
Suriye yakınlarında bulunan Akgaz havzasında
doğalgaz çıkarılması konusunda
Irak Merkezi Hükümeti ile ayrıca görüşmelerde bulunduğunu da sözlerine ekledi.
Törende konuşan
Shell Energy Europe B.V. Strateji, Portfolyo ve Entegrasyondan Sorumlu Başkan Yardımcısı Andrew Hepler,
Shell'in Türkiye ile ortaklığının çok uzun bir geçmişe dayandığını,
Shell'in Türkiye'de
doğalgaz ithal eden, toptan satış ve pazarlama faaliyetleri yürüten ilk ve tek uluslararası özel şirket olduğunu söyledi.
Türkiye'nin komşularından alacağı çeşitlendirilmiş tedarik kaynaklarıyla ülkeyi bir enerji merkezi haline getirme istediğini, hem bölgesel, hem de Avrupa
doğalgaz piyasalarıyla güçlü bir entegrasyonunu tümüyle desteklediklerini belirten Hepher, "Bu anlaşma ile TPAO ve BOTAŞ ile aramızdaki işbirliğini daha da geliştirmek istiyoruz" dedi.
Royal Dutch
Shell PLC'nin ana faaliyet şirketlerinden
Shell Energy Europe B.V.'nin çalışmaları hakkında da bilgi veren Hepher, doğalgazın pazarlanması, değişik kaynaklardan
doğalgaz arz çeşitliliğinin sağlanması gibi faaliyetlerde bulunan şirketin
Rusya, Afrika ve Kafkasya bölgelerinde çalışmalar yaptığını kaydetti.
BOTAŞ Genel Müdürü Saltuk Düzyol da Türkiye'nin hızla büyüyen
doğalgaz ihtiyacını sağlamak için çalışmalar yaptıklarını ifade ederken, özellikle kaynak çeşitliliğini sağlamaya yönelik faaliyetlere önem verdiklerini kaydetti.
Düzyol, "Doğalgazı beş ayrı ülkeden ithal ediyoruz. Bu proje ile
doğalgaz ithal ettiğimiz ülke sayısı altıya çıkacak" dedi.
120 milyar vari ispatlanmış petrol rezervi
TPAO Genel Müdür Mehmet Uysal ise şirketin 1990'dan bu yana
Irak'ta çalışmalar sürdürdüğünü,
Shell ile bugün imzalanan anlaşmanın da söz konusu çalışmalara büyük katkı sağlayacağını bildirdi.
Irak'ta
doğalgaz ve
petrol potansiyelinin ne kadar olduğunun sorulması üzerine Uysal,
Irak'ta ispatlanmış
petrol rezervinin 120 milyar varil olduğunu, bir bu kadar miktar da ispatlanmamış rezerv bulunduğunun tahmin edildiğini söyledi.
Irak'ta çok önemli
petrol ve
doğalgaz yatakları bulunduğuna işaret eden Uysal, "Hatta
Suudi Arabistan'dakinden bile fazla rezervle sahip olduğu söyleniyor" diye konuştu.
Çıkan gaz önce Irak'ın ihtiyacı için kullanılacak
Konuyla ilgili sorular üzerine
Irak'ın çok büyük
doğalgaz rezervlerine sahip olduğunu belirten
Shell Enerji A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Nusret Cömert, önümüzdeki günlerde
Irak Petrol Bakanlığının lisanslama yapacağını, ardından da belli bir takvimle ihaleye çıkacağını, bu ihalelerde de anlaşma çerçevesinde TPAO, BOTAŞ ve
Shell'in ortak hareket edeceğini bildirdi.
Anlaşma çerçevesinde çıkartılan doğalgazın önce
Irak'ın taleplerinin karşılanmasında kullanılacağını, artan doğalgazın da Türkiye'ye ve Avrupa'ya taşınacağını söyleyen Cömert, "Biz
Irak'ta dünya
petrol ve doğalgazının bir kısmını karşılayacak önemli
petrol ve
doğalgaz kaynakları olduğunu düşünüyoruz" dedi.
Cömert, basın mensuplarının
Irak Merkezi Hükümeti'nin bugün imzalanan anlaşmadan haberi olup olmadığını sorusuna "
Irak Petrol Bakanlığı'nın bu anlaşmadan bilgisi var" cevabını verdi.
Anlaşma öncesinde firmalar arasındaki teknik ve ticari çalışmaların başladığını, şu anda da devam ettiğini belirten Cömert, bu anlaşma ile bir yönlendirme komitesinin oluşturulacağını, bunun ardından da
Irak'ta
doğalgaz faaliyetleri konusunda potansiyel işbirliği alanlarının belirleneceğini bildirdi.
Konuyla ilgili sorular üzerine Cömert, önlerine çıkan fırsatlara göre yerli ve yabancı firmalarla ortaklıkların gündeme gelebileceğini söyledi.