Dünya genelinde 17 trilyon dolarlık hacmiyle en büyük piyasa olan uzun vadeli konut kredilerinde (mortgage) yaşanan krizin sonu gelmiyor.
A.A. - Emin Çapa / CNN TÜRK Ekonomi Müdürü
12 trilyon dolarlık ABD mortgage pazarının 5 trilyon dolarını oluşturan Freddie Mac ve Fannie Mai adlı iki şirkete ABD hükümetinin el koyması, döviz ve hisse senedi piyasasını büyük oranda etkiledi.
ABD Hazine Bakanı Henry Paulson'ın deyişiyle batmasına izin verilemeyecek kadar büyük olan bu iki şirketi kurturabilmek için ABD hükümetinin borçlanmak zorunda kalacağı beklentisi doların değer kaybetmesine yol açtı.
Borsalar ise, "Bush yönetimi krizin büyümesine izin vermeyecek" beklentisiyle adeta uçuşa geçti. Asya ve Avrupa borsaları yüzde 3'ün üzerine çıkarken, İMKB'de bu yükselişe ayak uydurdu.
Peki dünya neden bu iki kuruluşun kurtulmasıyla ilgileniyor? Çünkü bu iki kuruluş 5 trilyon dolarlık mortgage kredisine garanti vermiş durumda ve bu kredilerin en az 1 trilyon dolarlık kısmı Asya ve Avrupa'daki yatırımcılarla, finans kuruluşlarının elinde.
Eğer bu iki kuruluşun batmasına izin verilseydi, Asya ve Avrupa'daki yatırımcılar büyük zararlara uğrayacaklar ve bu yatırımcıları yeniden ABD kaynaklı tahvilleri almaya ikna etmek zor olacaktı.
Türkiye açısından ise dünya çapında krizin derinleşmesi, büyük oranda sıcak para girişine muhtaç olan Türkiye'ye yönelik ilginin azalması sonucunu doğurabilirdi.
Dünya genelinde kriz olasılığı arttıkça yatırımcılar Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerden daha güvenli gelişmiş ülkelere yönelmeyi tercih ediyor.
Bundan sonrasına yönelik cevabı aranması gereken sorular şöyle:
1) Dolar güçlenmeye devam edecek mi? Yoksa bu seviyelerde kalacak mı? Şu anki görünüm doların euro karşısında bir miktar daha güçleneceği.
YTL ise, yüksek faizler devam ettiği sürece çok fazla değer kaybetmeyecektir. Ancak euro dolar karşısında gerilemeye devam ederse, YTL euro karşısında bir miktar değer kazanabilir. Bu da ihracatçılar için kötü haber.
2) Petrol ve hammadde fiyatlarındaki düşüş sürecek mi? 147 dolara kadar çıkan petrolün varil fiyatı 110 doların altına kadar indi. Bazı uzmanlar petrolün 100 doların altına ineceğini, bazıları ise kışın talep artacağı için yeniden yükselişe geçeceğini düşünüyor.
Eğer petrol fiyatları gerilerse bu Türkiye gibi ülkeler için müjdeli haber olacak. Hammadde fiyatları ise gündelik hayatımızda çok hissetmesek de enflasyon üzerinde büyük baskı oluşturuyor.
Demir, bakır ve alüminyum gibi sanayinin temel girdilerinin fiyatları şu anda rekor seviyelerden epeyce gerilemiş durumda ve dünya ekonomisi yavaşlamaya devam ederse düşüşün devam edeceğini söyleyebiliriz.
"Konut piyasası canlanacak"Bu arada ABD yönetiminin, zorda olan dev konut kredisi şirketleri Fannie Mae ve Freddie Mac'e el koymasının konut piyasasına yarayacağı belirtildi.
Analistler, konut sektöründeki likidite sıkıntısının giderilmesiyle, ertelenmiş olan yeni konut alımlarının yeniden başlayabileceğini belirtiyor.
ABD yönetiminin kararının ardından iki şirketin denetimi, kongre tarafından özel olarak oluşturulan Federal İskan Finans Dairesi'ne devredilecek.
ABD Hazine Bakanı Henry Paulson, CNBC televizyonuna yaptığı açıklamada, konut kredisi sektöründeki Fannie Mae ve Freddie Mac'ın el konulmasının maliyetini, ABD'deki konut fiyatlarındaki istikrarın belirleyeceğini söyledi.
Müdahalenin maliyetinin şu an itibarıyla tahmin edilemeyeceğini belirten Paulson, konut sektöründeki fiyatların istikrara girerek, konut sektörünün eski günlerine dönmesinin ardından gerçek maliyeti nihai olarak ortaya çıkaracağını belirtti.
Avrupa Merkez Bankası Başkanı Jean Claude Trichet de yaptığı açıklamada, ABD yönetiminin müdahale kararının memnuniyet verici olduğunu kaydetti.
DÜNYA BORSALARINDA SON DURUM
İMKB:İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (İMKB) işlem gören hisse senetleri günlük bazda ortalama yüzde 3.58 değer kazandı. Endeks, ikinci seansta 44.76 puan artarak 40.517,08 puandan kapandı.
Hisse senetlerinin ikinci seanstaki ortalama değer artışı yüzde 0.11 oldu.
İlk seanstaki 1.356,69 puanlık artış dikkate alındığında, borsa endeksi günün tamamında 1.401,45 puan yükseldi. Hisse senetleri günlük ortalama yüzde 3.58 değer kazandı.
Endeks ikinci seansa, önceki kapanışa göre 1,58 puan azalarak 40.470,74 puandan başladı. Hisse senetleri, bu seviyede kayda değer bir değişim göstermedi.
Borsada birinci seansın seyri:
Endeks, cuma günü ikinci seans kapanışına göre 1.356,69 puan artarak günün ilk yarısını 40.472,32 puandan tamamladı. Birinci seansta, hisse senetlerinin ortalama değer artışı yüzde 3,47 oldu.
Cuma günü 39.115,63 puandan kapanan İMKB Ulusal 100 Endeksi, ilk seansa 1.191,96 puan artarak 40.307,59 puandan başladı. İlk yarıyı 40.303,53 puandan geçen endeks, en düşük olarak 40.145,09 puana kadar gerilerken, en yüksek olarak 40.684,22 puanı gördü.
Seans sonunda mali endeks 2.500,43 puan artarak 59.191,85 puana, sanayi endeksi 622,99 puan artarak 33.040,30 puana, hizmetler endeksi 587,32 puan artarak 26.628,12 puana çıktı.
Böylece, önceki kapanışa göre mali grup hisseler ortalama yüzde 4,41 oranında, sanayi grubu hisseler ortalama yüzde 1,92 oranında, hizmetler grubu hisseler ortalama yüzde 2,26 oranında değer kazandı.
Birinci seansta işlem gören toplam 312 hisse senedinden 261'i değer kazandı, 19'u değer kaybetti, 32 hissenin fiyatında ise değişiklik olmadı.
Birinci seansta 853 milyon 669 bin 216 YTL'lik işlem hacmi oluştu. En çok işlem gören hisse senetleri Garanti Bankası, İş Bankası (C), Akbank, Vakıfbank ve Yapı ve Kredi Bankası oldu.
Çin borsası:Çin Menkul Kıymetler Borsası Şangay Bileşik Endeksi, yüzde 2.68 oranında değer kaybederek, son 21 ayın en düşük endeks değeri olan 2.143,421 puandan kapandı.
Yorum Yaz |
Yorumları Oku