ABD'de kurtarma planının kabul edilmesine rağmen, bu ülkenin ekonomisinin görünümüne ilişkin kaygılar ve küresel finansal krizin etkilerinin artık Avrupa'da da belirgin biçimde hissedilmesi küresel borsaları olumsuz etkilemeye devam ediyor.
İMKB'DE SON DURUM...İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Ulusal 100 Endeksi, ikinci seansta 573.28 puan azalarak 31.574,74 puandan kapandı. Hisse senetlerinin ikinci seanstaki ortalama değer kaybı yüzde 1.78 oldu.
İlk seanstaki 2.404,98 puanlık azalış dikkate alındığında, borsa endeksi günün tamamında 2.978,26 puan geriledi. Hisse senetleri günlük ortalama yüzde 8.62 değer kaybetti.
Endeks ikinci seansa, önceki kapanışa göre 98,97 puan azalarak 32.049,05 puandan başladı. Hisse senetleri bu seviyede yüzde 0,31 oranında değer kaybetti.
İMKB'de birinci seansın seyri: Cuma günü ikinci seans kapanışına göre 2.404,98 puan azalarak günün ilk yarısını 32.148,02 puandan tamamladı. Birinci seansta, hisse senetlerinin ortalama değer kaybı yüzde 6,96 oldu.
Cuma günü 34.553,28 puandan kapanan
İMKB Ulusal 100 Endeksi, ilk seansa 1.484,72 puan azalarak 33.068,28 puandan başladı. İlk yarıyı 32.363,17 puandan geçen endeks, en düşük olarak 32.101,65 puana kadar gerilerken, en yüksek olarak 33.068,28 puanı gördü.
Seans sonunda mali endeks 3.922,98 puan azalarak 46.066,62 puana, sanayi endeksi 1.529,71 puan azalarak 25.943,60 puana ve hizmetler endeksi 1.377,11 puan azalarak 23.127,18 puana geriledi.
Böylece, önceki kapanışa göre mali grup hisseler ortalama yüzde 7,85 oranında, sanayi grubu hisseler ortalama yüzde 5,57 oranında ve hizmetler grubu hisseler ortalama yüzde 5,62 oranında değer kaybetti.
Birinci seansta işlem gören toplam 312 hisse senedinden 8'i değer kazandı, 299'u değer kaybetti, 5 hissenin fiyatında ise değişiklik olmadı.
Birinci seansta 551 milyon 768 bin 885 YTL'lik işlem hacmi oluştu. En çok işlem gören hisse senetleri
Garanti Bankası,
İş Bankası (C), Yapı ve Kredi Bankası,
Halkbank ve
Akbank oldu.
AMERİKAN BORSALARIABD'de Dow Jones endeksi, 29 Ekim 2004'ten bu yana ilk kez 10 bin puanın altında kapandı. Güne 800,06 puan düşüşle başlayan Dow Jones, gün içinde biraz toparlansa da 369,88 puan kayıpla 9.955,50 puandan kapandı.
Teknoloji endeksi Nasdaq da 84,43 puan kayıpla günü 1.862,96 puanla tamamladı.
New York Borsası'nda Dow Jones endeksi öğle saatlerinde (yerel saatle) 500 puandan fazla düştü. Dow Jones endeksi 539,77 puan (yüzde 5,23) düşerek 9.785,61 puana indi. New York Borsası 29 Ekim 2004'ten bu yana ilk kez 10 bin puanın altına geriledi. Bir ara Dow Jones endeksi 587 puan kaybetti.
Borsanın düşüşünde küresel finansal krizin bütün dünyayı sardığı korkuları,
ABD'nin kurtarma planının kredi piyasalarını hemen rahatlatmayacağı ve birçok bankanın halen nakit para ihtiyacı olması etkili oldu.
Bu arada Latin Amerika borsaları da düşüşle açıldı.
Brezilya borsasında
Bovespa endeksi yüzde 10'dan fazla düşünce, borsa yarım saat kapatıldı.
Meksika'da IPC endeksi yüzde 5'den fazla değer kaybederken,
Şili, Arjantin ve Kolombiya'da da borsalar hızla düştü.
Brezilya, Meksika, Arjantin, Şili ve Kolombiya paraları
ABD doları karşısında yüzde 3 ila 5 oranında değer kaybetti.
AVRUPA BORSALARI...Londra Menkul Kıymetler Borsası'nda FTSE 100 Endeksi, yüzde 7,85 değer yitirerek 4.589,19 puana indi.
Almanya'da borsanın temel göstergesi olan DAX Endeksi de yüzde 7,07 azalarak 5.387,01 puana,
Fransa'da CAC 40 Endeksi ise yüzde 9,04 değer yitirerek 3.711,98 puana geriledi.
Milano Borsası yüzde 8,24, Amsterdam Borsası yüzde 9,14, Brüksel Borsası yüzde 6,87, Lizbon Borsası yüzde 9,86 ve Madrid Borsası da yüzde 6,06 değer yitirdi.
Avusturya Viyana borsasında ATX endeksi açılış ziliyle birlikte yüzde 8.4 düşerek (237,3 puan) 2.579,25 puana geriledi. Yetkililer, borsanın Mayıs 2005'ten bu yana en düşük seviyesine indiğini söyledi. Avrupa'nın en küçük borsalarından biri olan Viyana borsasındaki düşüş, küresel ekonomik krizin büyük küçük demeden bütün piyasaları nasıl etkilediğini gösteriyor.
İngiltere,
Almanya ve
Fransa'daki menkul kıymetler borsaları da yüzde 7'den fazla düşüş gösterdi.
Öte yandan, Moskova Menkul Kıymetler Borsasındaki RTS endeksi, rekor düzey olarak kabul edilen, yüzde 19,10 oranında değer kaybıyla kapandı.
Borsaların değer kaybetmesinden en fazla bankacılık ve
enerji sektörü zarar gördü.
Dexia bankasının hisseleri yüzde 20, Credit Agricole'nin yüzde 10.4, BNP Paribas'ın yüzde 4.5, Societe Generale'ın yüzde 8.8, Commerzbank'ın yüzde 13, HBOS'nin yüzde 15, Lloyds'un yüzde 9,
Almanya'da tutsat kredisi sağlayıcısı Hypo Real Estate bankasının yüzde 26, sermaye artırmayı planladığını açıklayan
İtalya'nın ikinci büyük bankası
UniCredit'in yüzde 4 geriledi.
Petrol fiyatının 90 dolara gerilemesi nedeniyle
enerji şirketleri Total, ENI,
BP ve
Shell'in hisseleri yüzde 5.2 ila 6.9 düştü.
Madencilik alanında faaliyet gösteren şirketlerden Eurasian Natural Resources'ın hisseleri yüzde 15.3, Anglo American, Antofagasta, Kazakhmys, Rio Tinto, Vedanta Resources ve Xstrata'nın hisseleri de yüzde 8.6 ile 18 değer kaybetti.
Avrupa'da merkez bankaları piyasaya para pompaladı
Bu arada Avrupa'da merkez bankaları mali piyasaların nakit ihtiyacını karşılamak için piyasalara para pompaladı.
Avrupa Merkez Bankası bugün (AMB) piyasaya 50 milyar dolar,
İngiltere Merkez Bankası 10 milyar dolar, İsveç Merkez Bankası ise 14.2 milyar dolar verdi.
ASYA BORSALARI...Japonya'da Tokyo Menkul Kıymetler Borsası düşüşle kapandı. Nikkei Endeksi, yüzde 4.25 oranında (465 puan) değer kaybederek, 10.473,09 puana geriledi. Böylece Tokyo Borsası Şubat 2004'ten bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Endonezya'da Cakarta borsasında JSX endeksi yüzde 10.03 düşerken, bu Cakarta borsasında şimdiye kadar bir gündeki en büyük gerileme oldu.
Güney Kore'de Seul borsasında KOSPI endeksi yüzde 4.3,
Çin'de Shanghai Composite endeksi yüzde 5.2 ve
Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 4.97 değer kaybetti.
Avustralya'da borsa yüzde 3.3,
Yeni Zelanda'da yüzde 3.27,
Singapur'da yüzde 5.61 ve
Tayland'da yüzde 6.48 geriledi.
Piyasa uzmanları, küresel finansal krizin kısa sürede bitmeyeceğinden, Avrupa'daki kredi sorunu haricinde yatırımcıların
ABD ekonomisinin görünümünün kötüleşmesinden kaygılandığını söyledi.
Uzmanlar, Avrupa'da ve kurtarma planı hariç
ABD ekonomisinde herhangi bir olumlu gelişme görmediklerini de ifade etti.
Rusya'da borsalar yüzde 15 değer kaybedince işlemler durdurulduABD'nin piyasaları rahatlatmak için kabul ettiği 700 milyar dolarlık pakete rağmen
Rusya'daki borsalar yüzde 15 oranında düşüş kaydedince işlemler durduruldu.
Rusya'daki MICEX endeksi bugün yüzde 15,4 oranında kayıpla 781,8'e düşünce yerel saatle 13.35'de işlemlere bir saatliğine ara verildi.
RUS RTS endeksi de yüzde 14,3'lük kayıpla 917,8 puana gerileyip, Ağustos 2005'ten beri en düşük seviyeye ulaşınca buradaki işlemler de yerel saatle 14.05'de bir saatliğine durduruldu.
Rusya borsaları önceki yıllarda rekor artışlar gösterirken,
Rusya'nın
Güney Osetya'daki Gürcü saldırısına karşılık vermesi ardından inişe geçmiş, petrol fiyatlarının düşmesi ve dünya genelindeki krizler de rekor seviyelerdeki düşüşlere neden olmuştu.
Rusya'da eylül ayında yaşanan krizler de borsadaki işlemlere birkaç günlüğüne ara verilmiş ve Rus hükümeti piyasaları rahatlatmak için bir dizi ekonomik önlemler almıştı.
Hükümet bu çerçevede Rus bankalarına sıcak para yardımında bulunmuş, kısa bir süre artışa geçen borsa dünya genelindeki olumsuz haberlerden etkilenerek yeniden düşüşe geçmişti.
Analistler, temmuz başından 15 Eylül'e kadar
Rusya'dan yaklaşık 50 milyar dolar paranın çıktığını belirtiyor.
Rus borsasında en büyük hasarı bankacılık sektörü görürken, devlete ait olan Sberbank'ın bugünkü kaybının yüzde 20, devlet kontrolündeki VTB bankasının da yüzde 15 oranında olduğu belirtiliyor.
Maden şirketi Norilsk Nickel şirketi de yüzde 14,3'lük bir düşüşün yaşandığı RTS endeksinde bugün yüzde 31,4 oranda değer yitirdi.
KÖRFEZ BORSALARI...Arap dünyasının en önemli borsasına sahip
Suudi Arabistan'da borsa bugün açılışla birlikte sert biçimde düştü.
Ramazan Bayramı'nın bitiminin ardından bugün açılan
Suudi Arabistan borsası yüzde 9.6 düştü.
Körfez bölgesinde
Dubai'de borsa yüzde 4.5,
Abu Dabi'de yüzde 4,
Kuveyt'te yüzde 3.5 ve
Umman'da yüzde 6 değer kaybetti.
ABD doları değer kazandı
ABD doları, Japon yeni hariç önemli para birimleri karşısında değer kazandı.
Uluslararası piyasalarda bugün
ABD doları, Japon yeni hariç önemli para birimleri karşısında değer kazandı.
ABD dolarının uluslararası döviz borsalarında önemli para birimleri karşısında cuma günkü kapanış ve bugün öğle saatlerindeki değerleri şöyle oldu:
Para birimi Cuma Pazartesi---------------- --------- -------------
Japon Yeni 105.93 103.46
İsviçre Frangı 1.1264 1.1431
Kanada Doları 1.0796 1.0886
New York döviz piyasasında cuma günü 1.3835 dolardan kapanan euro'nun fiyatı, bugün öğle saatlerinde 1.3566 dolara indi. Aynı borsada cuma günü 1.7781 dolarda kapanan İngiliz sterlini de bugün öğle saatlerinde 1.7581 dolara geriledi.
Londra'da cuma günü 828 dolardan kapanan altının ons fiyatı, bugün öğle saatlerinde 836.50 dolardan satılıyor.
Petrol fiyatı 90 dolara indi
Bu arada küresel finansal krizin petrol talebinde keskin düşüşe yol açacağı beklentisi uluslararası piyasalarda ham petrolün varil fiyatının 90 dolara gerilemesine yol açtı.
ABD ham petrolünün varil fiyatı kasım ayı teslimi 3.85 dolar düşerek 90.03 dolara, Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı da 3.44 dolar azalarak 86.81 dolara geriledi.
ABD ham petrolünün varil fiyatı bir ara 89.07 dolara inerek Şubat 2007'den bu yana en düşük seviyesinde gerçekleşti.
ABD ham petrolünün varil fiyatı, 147.27 dolarla tüm zamanların en yüksek değerini gördüğü 11 Temmuz'dan bu yana yaklaşık yüzde 40 değer kaybetti.