CNN Türk

The Antarctica’s Gamburtsev Province (AGAP) projesi kapsamında Antarktika'da 1.2 milyon yıllık buzulların altında keşfedilen Gamburtshev Dağları ve göllerle ilgili araştırmada ikinci safhaya geçildi.
(Cnnturk.com) -- Amerikan Antarktika Programı ve Ulusal Bilimler Akademisi'nin önderliğinde 6 ülkeden 37 takımın 60 görevi yapacağı projenin ikinci aşamasında dev bir ekip bir C-17 Globemaster III uçağıyla birlikte Antarktika'nın gizemli bölgesine gitti.

İçi tıka basa malzemeyle dolu olan uçakta yer alan ekip büyük bir gizemi çözmeye çalışıyor. Buzul tabakasını ve katmanlarını haritalayan ekipler New York'tan Pekin'e kadar birçok şehri, Bangladeş ve Cook Adaları gibi birçok ülkeyi derinden etkileyecek olan erimeyle ilgili detaylara ulaşacak.

AGAP kapsamında uydu radarları, lazerler, robot deniz altılar kullanılarak  çalışmalar yapılıyor.

Japonya, Avustralya, Çin, ABD, Almanya ve İngiltere'nin destek verdiği proje bilinen en uzun Antarktika yolculuğu.

Bilim adamları, mühendisler, pilotlar ve destek personelinden oluşan çok milletli grup Antarktika'nın içlerinde keşiflerini sürdürüyor.

British Antarctic Survey'den Dr. Fausto Ferraccioli bu yolculuğu "Dünya'da bulunan bir gezegeni keşfetmek" diye tanımlıyor.

Bölgenin tamamen bir muamma olduğunu belirten Ferraccioli, AGAP kapsamında iki kamp kurulduğunu ve amaçlarının yeryüzüyle buzul tabakası aralığını ölçmek olduğunu ifade etti.



Gizemli dağ silsilesi Gamburtsev

Bölgedeki buzulaltı Gamburtsev Dağları'nı keşfetme yolculuğu için uçaklar radar kulanarak buzun inceliğini ve katmanlarını keşfedip bunları haritalayacak.

Uçaklar ayrıca dağların yapısı hakkında da bilgi toplayacak.

Buzulaltı dağları ilk olarak Rus araştırmacılar tarafından 1950'lerde saptanmıştı ve Sovyet jeofizikçi Grigoriy Gamburtsey tarafından isimlendirilmişti.

1970'lerde gerçekleştirilmiş küçük bir araştırma olmasına karşın, Gamburtsev'in dağ silsilesinin büyüklüğü ve şekli bir sır olarak kalmıştı.

İngiliz Antarktika araştırmasında İngiliz ekibe liderlik eden jeofizikçi Fausto Ferraccioli, uluslararası haritalama projesiyle ilgili şunları söylüyor:

"Buzun dışına çıktığımızda, burada yüksek bir bölge olduğunu biliyorduk, ancak neye benzediğine dair bir fikrimiz yoktu. Şimdi bu dağ silsilesinin, Alpler genişliğinde olduğunu biliyoruz, üstelik yeni görünen zirve ve vadileriyle Alplere çok da benziyor."

Bu dağlar da nereden çıktı?

Araştırmacılar, 200 bin kilometrekareden daha fazla, Avrupa Alpleriyle aynı ölçüde bir bölgeyi kaplayan en az 800 km uzunluğunda ve 400 km genişliğinde bir dağ silsilesini gösteren bir harita oluşturdular..

Ayrıca bu araştırmada, deniz seviyesinden 3.000 m yukarıdaki tepeyi ve deniz seviyesinden 1.000 m aşağıdaki çukurlar gösteriliyor.  Tepeler ve çukurlar arasındaki bu geniş aralık bilim insanlarını şaşırttı. Normalde tektonik plakaların çarpışması sonucu oluşan böyle yüksek dağlar, eski bir kıtanın merkezinde  olmamalıydı.

Ferraccioli'ye göre bu şartlarda burada böyle dağlar olmaması gerekiyordu.

Yeni haritalar buz örtülerinin nasıl oluştuğuyla ilgili soruları arttırıyor. Gamburtsev Dağlarının 10 kilometre karelik dünyanın en büyük buz kitlesi olan Doğu Antartik buz örtüsü çekirdeğinin civarında olduğu düşünülüyor. Eğer buz, yavaşça büyürse bilim adamları suyun dağların tepesini aşındırması ve buzun hareketiyle, örtünün altındaki platoyu görmeyi ümit ediyorlar.

Ferraccioli buz örtüsünün hızla şekillendiğini ifade ediyor ve bunun sebebini henüz bilmediklerini de sözlerine ekliyor.



Buzun altında sıcak su

Araştırmadan bir başka ilginç detayı ise Columbia Üniversitesi'nden Robin Bell veriyor:

"Kampımızda sıcaklık yaklaşık -30 °C civarındaydı, ancak bizim 3 km altımızda, buz örtüsünün altında çukurlarda sıvı su gördük. Radar bize buz örtüsünün altının daha sıcak olduğunu gösteriyordu."

(Bu haber çok sayıda kaynaktan CNNTurk.com tarafından derlenmiştir)