CNN Türk /dünya

Bulgaristan'da 240 sandalyeli parlamentonun yeni üyelerinin belirlenmesi için bugün yapılan genel seçimde oy verme işlemi sona erdi. Kayda değer ciddi bir olayın çıkmadığı seçimlere katılım oranı yüzde 56'yı geçti.
Bulgaristan'da daha önceki seçimlerden farklı olarak çoğulcu sistem yerine karma sistemin uygulandığı seçimde 18 parti ve koalisyondan toplam 4 bin 652 milletvekili adayı yarıştı.

Oy verme işlemi sona ererken sandık başlarında oy kullanan seçmenlerle birebir yapılan paralel sayım sonuçları da açıklanmaya başladı.

"Gallup international" şirketinin paralel sayım sonuçlarına göre seçimde liderliğini Sofya Belediye Başkanı Boyko Borisov'un yaptığı GERB partisi farkla önde gidiyor.

Oyların yüzde 41'ini alan GERB'i yüzde 17 ile Bulgaristan Sosyalist Partisi (BSP), yüzde 13 ile de üyelerinin çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) izliyor.

HÖH böylece ülkenin üçüncü büyük siyasi gücü olduğunu bir kez daha gösterdi.

Karma bir seçim sistemin uygulanması dolayısıyla ilerleyen saatlerde değişebilecek ilk tahmini sonuçlara göre parlamentoya GERB, BSP ve HÖH'nin yanı sıra yüzde 4'lük barajı aşan ırkçı ve aşırı milliyetçi ATAKA, sağ güçlerin oluşturduğu "Mavi Koalisyon" ile Düzen Yasallık ve Güvenlik (RZS) Partisi olmak üzere 6 parti ve koalisyon, milletvekili gönderecek.

GERB Genel Başkanı Tzvetan Tzvetanov, ilk sonuçların açıklanmasından sonra "Bulgaristan artık değişti. Üçlü koalisyon tarihe karıştı. Yüksek katılım oranı iktidarı cezalandırdı. Merkezci-sağcı bir hükümet kurulabilir" dedi.

Üyelerin çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu ve 8 yıldır hükümet ortağı olan HÖH'nin yüzde 13'lük oy oranıyla 30-35 milletvekilliği kazanabileceği tahmin ediliyor.

Başbakan Sergey Stanişev'in Genel Başkanı olduğu Bulgaristan Sosyalist Partisi (BSP) seçimde oyların yüzde 17'sini alarak, ikinci siyasi güç durumuna düştü.

BSP Sözcüsü Korneliya Ninova, seçim sonucunun BSP açısından "fiyasko olduğunu" itiraf etti.

BSP ve HÖH ile birlikte hükümete katılan üçüncü ortak, eski kral ve eski başbakanlardan Simeon Sakskoburgotski'nin lideri olduğu Ulusal Bağımsızlık ve Yükseliş Hareketi (NDSV) 8 yıl iktidarda kaldıktan yüzde 4 barajını geçemeyerek, parlamentoya dahi giremedi.

Irkçı ve milliyetçi söylemleri ile politika yapmaya çalışan ATAKA partisi yüzde 9, Türkiye aleyhtarı ve göçmen oylarına karşı mitingler düzenleyerek popülist kampanya yapan Düzen Yasallık ve Güvenlik (RZS) Partisi de yüzde 4,6 oranında oy aldı.

Bu arada ülkede ilk kez uygulanan karma sistemine dayalı olarak 31 seçim bölgesine bölünen ülkede şahsen seçilen 31 milletvekilinin isimlerinin açıklanması beklenirken, ilk tahminlere göre GERB partisi 27, HÖH ise 4 koltuk kazandı.

Karma sisteminin ara sonuçları konusunda getirdiği çelişkili hesaplama sonuçların nedeniyle parlamentodaki siyasi dağılımın yarın sabah kesinleşmesi bekleniyor.

Trakya'da oy kullandılar

Bulgaristan'da 240 sandalyeli parlamentonun yeni üyelerinin belirlenmesi amacıyla yapılan genel seçimlerde, Trakya bölgesinde yaşayan ve çifte vatandaşlık statüsüne sahip 13 bin 365 kişi, kurulan 21 sandıkta oy kullandı.

Bulgaristan'daki seçim nedeniyle Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Lüleburgaz ve Çorlu'da yaşayan çifte vatandaşlık statüsüne sahip vatandaşlar, sandık başına giderek oy verdi. Edirne'de 1 sandıkta 860, Çorlu'da 15 sandıkta 8 bin 650, Kırklareli'de 1 sandıkta 455, Tekirdağ'da 1 sandıkta bin 100, Lüleburgaz'da 3 sandıkta 2 bin 300 kişi olmak üzere 21 sandıkta 13 bin 365 kişi oy kullandı.

Yeni sistem

Bulgaristan'da daha önceki seçimlerden farklı olarak bu seçimlerde çoğulcu seçim sistemi yerine karma seçim sistemi uygulanıyor.

Buna göre 240 milletvekilinden 31'i şahsen, diğerleri ise parti ve koalisyonların sunduğu aday listelerine göre belirlenecek.

Bulgaristan, 31 seçim bölgesine ayrılarak bunlardan her birisinde 1 çoğunluk milletvekili seçilecek. Kalan kısmı ise önceki yöntemle parti oylarının oranına göre belirlenecek.

Seçmenler bu yüzden iki oy pusulasıyla sandığa gidiyor. Oy pusulasının biriyle kendi bölgesindeki milletvekili adayını, diğeriyle de destekledikleri partiyi belirliyorlar. Seçmenlerin her iki oy pusulasını da doldurmaları gerekiyor.

Pusulalardan birinin boş olması durumunda oyun tamamı geçersiz sayılıyor. Seçimleri, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu çeşitli ülkelerden bağımsız gözlemciler de takip ediyor.

AK Parti İzmir Milletvekili Mehmet Tekelioğlu ve Antalya Milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu da Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) nezdinde gözlemci statüsünde seçimi izliyor.

Bu arada seçimde yine ilk kez bazı pilot bölgelerde test amacıyla elektronik oy kullanma sistemi uygulanıyor.

Koalisyon hükümeti

Gerek seçim öncesinde yapılan kamuoyu araştırmaları gerekse sandık başlarında yapılan anketler, seçimlerde hiçbir patinin tek başına iktidara gelecek çoğunluğu elde edemeyeceğini ortaya koyuyor.

Kamuoyu araştırmaları ve anketlere göre 6 veya 7 siyasi parti yüzde 4'lük seçim barajını aşarak parlamentoya temsilci yollayacak. Bu durumda seçimlerden sonra Bulgaristan yine bir koalisyon hükümeti ile yönetilecek.

Edirne'de 600 soydaşın oy kullanması bekleniyor

Bu arada, Edirne'de yaşayan çifte vatandaş statüsünde ve oy kullanma hakkına sahip 600 Bulgaristan göçmeninin oy kullanması bekleniyor.

Edirne Balkan Türkleri Derneği Başkanı Basri öztürk, Edirne'de 75. Yıl İlköğretim Okulu'nda tek sandıkta oy verme işleminin devam ettiğini belirterek, 600 civarında seçmenin oy kullanmasını beklediklerini söyledi.

Edirne'de yaşayan Bulgar göçmenlerinin Bulgaristan vatandaşı olduğunu belirten Öztürk, vatandaşların anayasanın kendilerine verdiği hakkı kullandığını bildirdi.

Bulgaristan'daki seçimler için oy kullanan Remzi Taşoğlu "Kanun müsaade ettiği sürece oyumuzu kullanmaya devam edeceğiz. Bizler göçmeniz. Bizler oradan kopamayız. Bizim er geç gideceğimiz yerler orası. Orada bizi temsil eden bir milletvekilinin olması güzel bir şey" dedi.

Taşoğlu, Bulgaristan'daki ATAKA partisinin oy kullanacak Türklere yönelik yaptığı protesto gösterilerini ise propaganda olarak değerlendirdi. Edirne'de, saat 06.00'da başlanan oy verme işlemi, saat 19.00'da sona erecek.

Seçmen beklenti içinde değil

Ülkesini AB'ye sokabilmek, Bulgaristan'ın Sosyalist Başbakanı Sergey Stanisev'e seçim başarısı getirmeyecek gibi.

Bulgaristan, Avrupa Birliği'ne tam üye olduktan 2.5 yıl sonra sandık başına gidiyor. Seçmenin beklentisi düşük.

Kamuoyu anketleri, Türklerin ağırlıklı olduğu Haklar ve Özgürlükler Partisi'nin, iktidardaki ortağı olan sosyalistlerin kan kaybettiğini gösteriyor.

Bunun gerekçeleri arasında, sosyalistlere yönelik yolsuzluk iddiaları ve ekonominin kötüye gidişi gösteriliyor.

Bulgaristan'da, her üç kişiden biri işini kaybetmekten korkuyor. Maaşlar, Avrupa Birliği üyeleri arasında en düşük seviyede.

Sandıktan birinci çıkması beklenen merkez sağ partinin lideri Boyko Borisov, eski Sofya belediye başkanı. Ülkeyi suçtan arındırmayı ve yolsuzluğa karışanları cezalandırmayı vaad ediyor.

Ancak, Borisov'un da tek başına iktidara gelecek oranda oy alması beklenmiyor.

Seçimlerde, 6 milyon 700 bin seçmen, 240 üyeli parlamentoyu seçecek. Seçimlere katılan 18 parti arasında, Türk ağırlıklı Hak ve Özgürlükler Partisi'yle aşırı milliyetçi Ataka Partisi de var.

Bulgar vatandaşları seçimler için yurtdışında da oy kullanabiliyor. Türkiye'de, oy kullanma hakkı bulunan 200 - 250 bin Bulgar vatandaşı bulunuyor.

Çifte vatandaşlığa sahip bazı seçmenler de, oy kullanmak için Bulgaristan'a döndü. Yorum Yaz | Yorumları Oku