CNN Türk

Amerikan Başkanı Barack Obama, George W. Bush yönetiminin bir politikasını daha değiştirdi. İran tehdidine karşı Avrupa'ya kurulması planlanan füze kalkanı projesinin Doğu Avrupa'ya kurulması planı rafa kalktı. Kuzey ve Güney Avrupa'ya kayan projenin Amerika ve Avrupa'nın güvenliğini sağlamak için "daha etkin" olacağı belirtildi.
ABD, Doğu Avrupa'ya yerleştirmeyi öngördüğü füze kalkanı projesinde yeni düzenlemeye gitti.

Konuyla ilgili kararı açıklayan ABD Başkanı Barack Obama, yeni düzenlemenin "füze saldırısı tehdidine karşı daha güçlü ve daha hızlı bir koruma sağlayacağını" belirtti.

Yeni düzenlemeye ilişkin kararın alınmasında, Amerikalı askeri liderlerin İran'ın kısa ve orta menzilli füzelerine karşı savunmaya odaklanılması yönündeki tavsiyelerinin etkili olduğunu bildiren Obama, Rusya'ya da atıf yaptığı konuşmasında, bu ülkenin ABD'nin önceki füze savunma sistemlerine yönelik endişelerinin temelsiz olduğunu belirtti.

ABD, eski Başkan George Bush döneminde alınan kararlar çerçevesinde Polonya ve Çek Cumhuriyetine füze savunma sistemleri kurmayı planlıyordu.

İran'a daha yakın olacak bir yer

Füze kalkanı projesi için Orta Avrupa'dan vazgeçtiğini açıklayan ABD, projenin "kuzey ve güney Avrupa'ya kaydırılacağını" açıkladı.

Obama, açıklamasında, projenin "Doğu Avrupa'dan başka bölgelere kaydırılacağını" belirtti. Obama, yeni planın, füze kalkanı tesislerinin "gemilerde ve karasal bölgelerde olmasının öngörüldüğünü" ifade etti.

ABD Başkanı, "İran'ın kısa ve orta menzilli füzelerinin uzun menzilli füzelerinden fazla olduğunu" belirterek, yeni tesislerin Polonya ve Çek Cumhuriyeti'ne nazaran "İran'a daha yakın bölgelerde olacağı" mesajını vermiş oldu.

Ayrıntıları Gates ve Cartwright açıkladı

Yeni düzenlemenin ayrıntıları ise, ABD Savunma Bakanı Robert Gates ve Genelkurmay Başkan Yardımcısı James Cartwright tarafından açıklandı.

Gates, ilk aşamada, Akdeniz ve Kuzey denizine kalkan teçhizatıyla donatılmış gemilerin yerleştirileceğini, ikinci aşamada ise kara tesislerinin kurulacağını anlattı.

Gates, ikinci aşamanın hayata geçirilmesi sürecinde Polonya ve Çek Cumhuriyeti ile temasların sürdüğünü belirterek, bu iki ülkenin yeni düzenlemeden dışlanmayacağı mesajını verdi. SM-3 füzeleri taşıyacak gemilerin konuşlandırılmasının Amerikan savunma kapasitelerine, ihtiyaç duyulduğu anda hareket esnekliği kazandıracağını kaydeden Gates, karadan atılan geliştirilmiş SM-3 füzelerinin yerleştirilmesini öngören ikinci aşamanın da 2015 civarında başlatılmasının öngörüldüğünü söyledi.

Gates, "İran ve diğerlerinden gelebilecek ani tehditlere karşı yakın dönemde füze savunma sistemi sağlayacak şekilde, kuzey ve güney Avrupa'ya yeni algılayıcı (sensor) ve önleyiciler (enterseptörler) konuşlandırma imkanına erişmiş bulunuyoruz. Karadan atılan SM-3'lerin yerleştirilmesi konusunda Çek Cumhuriyeti ve Polonya ile görüşmeler başladı" dedi. ABD Savunma Bakanı, bu iki ülkenin de yeni düzenlemede rol alma imkanına sahip olduğunu, yeni düzenlemenin Avrupa'yı çok daha güvenli bir yer haline getireceğini sözlerine ekledi.

Cartwright da, Amerikan Savunma Bakanlığı Pentagon'un "çıkar bölgelerini" korumak için Akdeniz ve Kuzey Denizinin içi ve çevresinde 3 gemiyi bekletmeyi planladığını, ihtiyaç duyulduğu anda bölgeye ek gemilerin de gönderilebileceğini ifade etti.

KARARA TEPKİLER

ABD'nin Avrupa'nın doğusunda planladığı füze kalkanı projesini rafa kaldırması Çek Cumhuriyeti ve Polonya'da rahatsızlık yarattı.

Çek Cumhuriyeti:
Çek Cumhuriyeti'nin eski Başbakanı Mirek Topolanek, füze kalkanı projesinden vazgeçilmesinin, kendileri için iyi olmayacağını söyledi.

Çek Başbakanı Jan Fischer da, gazetecilere yaptığı açıklamada, Obama'nın kendisini telefonla arayarak Washington'ın Rusya'yı kızdıran planı uygulamamaya karar verdiğini söyledi.

Jan Fischer, Washington'ın artık Polonya'ya 10 durdurucu füze ile Çek Cumhuriyeti'ne radar sistemi yerleştirme niyetinde olmadığını Obama'nın teyit ettiğini belirtti.

Eski Başkan George Bush yönetimi, füze kalkanı projesinin, İran ile diğer bazı ülkelerden gelecek tehdide karşı oluşturulduğunu iddia ediyordu. Ancak Rusya büyük kaygı duyduğu plana karşı çıkıyordu.

Polonya, ABD'nin füzesavar Patriot füzelerinin ülkesine yerleştirilmesi planında bir değişiklik olmadığını açıkladı.

Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, Amerikan tarafının, bir Patriot bataryası yerleştirilmesi konusunda kendilerine güvence verdiğini belirtti.

Sikorski, "Patriotlar, ülkemizin savunma sisteminin bir parçası olacak" dedi. ABD'de Başkan George Bush döneminde geçen yıl, Polonya'nın hava savunma sisteminin Patriot füzeleriyle güçlendirilmesi konusunda iki ülke arasında mutabakata varılmıştı.

Polonya:
Polonya, ABD'nin füzesavar Patriot füzelerinin ülkesine yerleştirilmesi planında bir değişiklik olmadığını açıkladı.

Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, Amerikan tarafının, bir Patriot bataryası yerleştirilmesi konusunda kendilerine güvence verdiğini belirtti.

Sikorski, "Patriotlar, ülkemizin savunma sisteminin bir parçası olacak" dedi. ABD'de Başkan George Bush döneminde geçen yıl, Polonya'nın hava savunma sisteminin Patriot füzeleriyle güçlendirilmesi konusunda iki ülke arasında mutabakata varılmıştı.

NATO:
NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, ABD yönetiminin kararını memnuniyetle karşıladı.

Sözcüsüne göre Rasmussen, ABD'nin füze kalkanı projesinde Doğu Avrupalı NATO üyelerinin de çıkarlarına olan kapsayıcı bir sürece yönelmesini "olumlu bir adım" olarak değerlendirdi.

Rasmussen, ABD'nin NATO daimi temsilcisiyle görüştüğünü ve Washington yönetiminin füze kalkanında NATO üyelerini daha büyük ölçüde kapsayan bir değişikliğe gideceği izlenimi edindiğini aktararak bu yönde atılacak bir adımın "tüm müttefiklerin bölünmezliğinin işareti" olacağını ifade etti.

İlk olarak Wall Street Journal yazmıştı

Bu arada, Wall Street Journal da, Beyaz Saray'ın, eski başkan George Bush yönetiminin Avrupa'ya füze kalkanı kurulması planlarını rafa kaldıracağını yazmıştı.