Küresel ekonomik krizde en kötü dönem bitiyor mu? Yurtdışından ardı ardına gelen iyimser verilere Türkiye'den de yenileri ekleniyor. Nisan ayında kapasite kullanımı bir önceki yıla göre yüzde 14.9 azaldı, son beş ayın en yüksek seviyesine çıkması umut verdi. Ancak uzmanlar gene de uyarıyor; düşüş dursa da 'iyi günler geri geldi' demek için çok erken.
Cuma günü açıklanan
sanayi üretiminin ardından kapasite kullanım oranı da piyasalara moral verdi.
Nisan ayında kapasite kullanım oranı 14.9 puan düşerek yüzde 66.8'e indi. Ancak bir önceki aya göre yüzde 2.1 oranında artarak son beş yılın en üst seviyesine çıkması dikkat çekti.
Uzmanlar,
sanayi üretimi ve kapasite kullanımındaki iyimser sinyallere rağmen kriz bittiği denemeyeceği konusunda uyarıyor. Kötüye gidiş dursa da toparlanmanın uzun zaman alması bekleniyor.
2008 Nisan ayında yüzde 81.7 olan üretim değeri ağırlıklı kapasite kullanım oranı, bu yılın nisan ayında yüzde 66,8 olarak hesaplandı.
Kapasite kullanımı bu yılın mart ayında yüzde 64,7 düzeyindeydi.
Dağılıma bakıldığında, devlet sektöründe kapasite kullanım oranı yüzde 64.8, özel sektörde yüzde 66.8 oldu.
2008 Nisan ayında, kapasite kullanım oranı özel sektörde yüzde 80.4, devlet sektörünün yüzde 91.2 düzeyindeydi.
İmalat sanayinde iktisadi faaliyet kollarına göre kapasite kullanımı en düşük sektör, yüzde 45 ile büro, muhasebe bilgi işlemleri makine imalatı oldu.
Bunu, yüzde 58,2 ile kok kömür rafineri edilmiş
petrol ürünleri imalatı, yüzde 58,4 ile taşıt araçları ve karoseri imalatı, yüzde 59,9 ile derinin işlenmesi bavul, çanta vb. izledi.
Nisan ayında kapasite kullanım oranları, gıda ürünleri ve içecek imalatında yüzde 67,7, tütün ürünleri imalatı yüzde 75,4, tekstil ürünleri imalatı yüzde 70,7, giyim eşyası imalatı yüzde 74, ağaç ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) yüzde 75,1, kağıt ve kağıt ürünleri imalatı yüzde 77,3, basım ve yayım imalatı yüzde 72,7, kimyasal madde ürünleri imalatı yüzde 69,7, plastik-kauçuk ürünleri imalatı yüzde 69,2, metalik olmayan diğer mineral madde imalatı yüzde 68,8, ana metal sanayi imalatı yüzde 68,7, metal eşya sanayi yüzde 64,3, makine ve techizat imalatı yüzde 67,1, elektrikli makina cihazları imalatı yüzde 62,9, radyo, TV haberleşme cihazları imalatı yüzde 83,7, tıbbi, optik hassas alet imalatı yüzde 80,7, diğer ulaşım araçları imalatı yüzde 86,1, mobilya imalatı yüzde 66,6 oldu.
Talep yetersizliği ana neden
2009 Nisan ayında, işyerlerinin, tam kapasite ile çalışmamasının nedenleri arasında talep yetersizliği ilk sırada yer aldı.
İç pazarda talep yetersizliği yüzde 55,4 ve dış pazarda talep yetersizliği yüzde 31,4 oranında etkili oldu. Mali imkansızlıklar yüzde 3,5, yerli mallarda hammadde yetersizliği yüzde 3,1 ve ithal mallarda hammadde yetersizliği yüzde 1,4, işçilerle ilgili meseleler ise yüzde 1,3 oranında etkiledi.
İşyerlerinde üretim miktarı arttıİşyerlerinde nisan ayı üretim miktarı bir önceki aya göre yüzde 8,5 arttı. Mayıs ayında üretim miktarının yüzde 9 artacağı öngörülüyor.
Nisan ayı satış miktarı yüzde 10,9 artarken, mayıs ayında yüzde 4,8 artacağı bekleniyor. Nisan ayı satış fiyatları bir önceki aya göre yüzde 0,9 yükselirken bu
ay yüzde 0,2 artacağı öngörülüyor. Geçen
ay hammadde fiyatları yüzde 0,1 azalırken mayıs ayında yüzde 0,3 artacağı bekleniyor.