Hücresel Tedavi ve Rejeneratif Tıp Derneği Başkanı Prof. Dr. Osman İlhan, geçen yılın ocak ayında yürürlüğe giren yönetmelikle başlatılan "Tedavi amaçlı deneme" uygulamasının Türkiye için büyük bir gelişme olduğunu, kök hücre tedavisinde bilim adamlarının önünü açtığı söyledi.
The Marmara Otel'de düzenlenen "Kök hücredeki güncel gelişmeler ve etik sorunlar konulu basın toplantısında konuşan İlhan, 23 Aralık 2008'de yürürlüğe giren "Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmeliğin" 4'üncü maddesinin "Bilinen tedavi yöntemleri ile tedavisi mümkün olmayan hastalarda veya bu tedavi yöntemlerinin yüksek riskli olduğu durumlarda bilimsel araştırma sonuçlarının henüz kesin bir nitelik taşımadığı durumlarda dahi hastalığın tedavisi konusunda elde edilmiş somut bazı faydalardan yola çıkılarak hastanın rızası alınmak suretiyle yapılan tedaviye" izin verdiğini hatırlattı.
Sağlık Bakanlığına bağlı
Kök Hücre Araştırmaları Komisyonunun bu tür müracaatları değerlendirdiğini belirten İlhan, hastanın rızası alındıktan sonra 3 uzman doktorun ölümle sonuçlanacak hastalıklarda bütün tedavi yöntemlerinin yapıldığını gösteren belge ve raporları ekleyerek komisyona başvurması gerektiğini anlattı.
İlhan, komisyonun hastaya faydası olacağını düşündüğü takdirde "tedavi amaçlı denemeye" izin verdiğini ifade ederek, "Sağlık Bakanlığı
Kök Hücre Bilimsel Komisyonu bu konuda olumlu cevap verdiği bir çok müracaat var. Sadece
kanser hastaları değil, birkaç farklı olgu var bunların içinde. Özellikle ALS hastaları için daha çok talep geliyor" diye konuştu.
Osman İlhan, "(Tedavi amaçlı deneme) uygulaması, Türkiye için büyük bir gelişmedir, kök hücre tedavisinde bilim adamlarının önünü açmıştır. Türkiye, uluslararası platformda ses getirecek ve 2010'dan itibaren Orta Doğu, Balkanlar ve Avrasya'da büyük atılım yapacaktır" dedi.
Yılda 3 bin kemik iliği nakli yapılması gerekiyor
Türkiye'de 20 yıldan beri kök hücre ve kemik iliği naklinin yapılabildiğini, her türlü doku ve hücrenin dondurulmasının mümkün olduğunu belirten İlhan, kemik iliğini sakladıktan 10 yıl sonra bile kullanıldığında yüzde 90 canlılık sağlanabildiğini anlattı.
İlhan, Türkiye'deki kemik iliği nakillerinde uygunluk oranının yüzde 25 olduğunu anımsatarak, hızlı işlenmesi gereken kök hücre ve kemik iliği nakillerinde reddi engelleyen bir yöntemin muhtemelen bu yılın sonunda
ABD'deki
İlaç ve Gıda Dairesinden onay alacağını söyledi.
İlhan, bu yöntemin doku reddini azalttığı için başta kemik iliği olmak üzere organ nakillerinde büyük gelişme sağlayacağını vurguladı.
Türkiye'de 4 yıl önce 700 olan kemik iliği naklinin bugün bin 100'e yükseldiğini dile getiren İlhan, "Ancak Türkiye'de hala yılda 3 bin tane kemik iliği veya kandan kök hücre nakli yapmamız gerekiyor. Bunun için akreditasyon ve standardizasyon gelişmeleri var. Gönüllü vericilik ve kordon kanı bankacılığı konularında gelişme var " dedi.
Kök hücrenin tedavi alanlarıHerkesin kanında kök hücrenin bulunduğunu ve her organın kendine ait kök hücresi olduğunu anlatan İlhan, istenildiği zaman bunun alınıp saklanabildiğini ve kişinin kendinden alınan kök hücrenin çoğaltılarak kullanılabildiğini kaydetti.
İlhan, kemik iliğinden elde edilen kök hücrelerin kalpte hasarlı dokunun düzeltilmesi, Alzhemer ve parkinson hastalığının tedavisinde kullanılması için çalışıldığını anlattı.
Kök hücrelerin, barsak iltihabı,
diyabet hastalığı veya idrar kesesi, soluk borusu veya barsak tedavisinde de kullanılmaya başlandığını, bu çalışmaların geliştirildiğini dile getiren İlhan, tümör aşısının da heyecan verici bir tedavi alanı olduğunu kaydetti.
Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Serdar Bedii Omay da Orta Doğu'da
İsrail'den sonra ikinci, Türkiye'de ise tek bağışıklık tedavi merkezi olan ve kök hücre üretimi yapan Trabzon'daki Ati
Teknoloji'nin kurucularından olduğunu söyledi.
Aralarında Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Türk Silahlı Kuvvetleri vakıflarının da bulunduğu 53 ortaklı merkezin, ortalama 8 milyon TL'ye mal olduğunu anlatan Omay, tesiste kemik iliği hücresi, yanık tedavisi için anti-aging hücre, kıkırdak doku,
kanser aşısı gibi birçok çalışmanın yapıldığını, bugüne kadar 200 hastaya hizmet verildiğini kaydetti.
Omay, Türkiye'de en az 6 adet daha bu tür tesise ihtiyaç bulunduğunu belirtti.
Dernek Genel Sekreteri Prof. Dr. Zafer Gülbaş da dernek olarak 5-8 Mart 2009'da Kapadokya'da "1. Ulusal Hücresel Tedavi ve Rejeneratif Tıp Kongresi" düzenleneceğini bildirdi.
Kongre kapsamında "
Kök Hücre" ve "Hücresel Tedavi" olmak üzere 2 ayrı kurs verileceğini ifade eden Gülbaş, bu kursların tüm doktorlara açık olduğunu söyledi.
Gülbaş, Türkiye'nin hücresel tedavi konusunda Balkanlar dahil çevresindeki ülkeler arasında en ileri seviyede olduğunu, Trabzon'daki merkezin bir benzerinin komşu ülkelerinde bulunmadığını kaydetti.