CNN Türk

İran, uranyumu yüzde 20 zenginleştirme işlemlerini başlattı. Zenginleştirmenin başlaması, İran'ın son günlere damgasını vuran restinin hayata geçmesi anlamına geliyor. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da konuyla ilgili olarak gelecek hafta İran'a gidecek. İtalya Dışişleri Bakanı Franco Frattini de Davutoğlu'nun İran'ı ikna konusundaki arabuluculuk çalışmalarına önem verdiğini söyledi.
İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) bilgisi dahilinde uranyum zenginleştirme işlemini başlattıklarını söyledi.

Salihi, ellerindeki yüzde 3,5 oranında zenginleştirilen uranyumu Natanz'daki tesislerde yüzde 20'ye çıkaracaklarını bildirdi.

Zenginleştirme işleminin, bir dizi ayrı çalışmanın bileşiminden oluştuğunu kaydeden Salihi, uranyumu yüzde 20 zenginleştirebilecek teknolojiye sahip olduklarını ifade etti.

Salihi, "Zenginleştirme işlemini iki mektupla IAEA'ya bildirdik. IAEA müfettişleri de bugünkü faaliyete tanık oldular" diye konuştu.

Nükleer enerji faaliyetlerinin sürekli olarak IAEA tarafından denetlendiğini belirten Salihi, "Zenginleştirme işleminin başlaması, uranyum takasında müzakere ve uzlaşma kapılarının kapandığı anlamına gelmiyor. Müzakereci taraflar akıllıca davranır ve zamana oynamazlarsa biz uzlaşmaya hazırız" dedi.

"Hedefimiz barışçıl"

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ramin Mihmanperest de, yarınların dünyasının nükleer silahlardan arındırılması gerektiğini ve kendilerinin bu yönde çalıştıklarını söyledi. Mihmanperest, "ülkesinin nükleer enerji faaliyetlerinin barışçıl hedefler doğrultusunda süreceğini" belirtti.

"Hiçbir şekilde, barışçıl olmayan nükleer çalışmaların peşinde değiliz" diyen Mihmanperest, "Nükleer silahların yok edilmesi konusunu ciddi olarak takip ediyoruz. Dünyanın nükleer silahlardan arındırılması için faaliyetlerde bulunuyoruz" ifadesini kullandı.

Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşmasını (NPT) imzaladıklarını hatırlatan Mihmanperest, "nükleer silahlara sahip ülkelerin, bu silahları diğer bağımsız ülkelere karşı kullanma tehdidinde bulunduklarını ve tehditkar tutumlarından dolayı hesap vermeleri gerektiğini" söyledi.

Mihmanperest ayrıca, "Tahran'daki araştırma reaktörünün ihtiyacını karşılamaya yönelik uranyum değiş-tokuşu dosyası dosyası hala açık" dedi.

IAEA'ya mektup gönderildi

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, ülkede yaklaşık 850 bin hastanın tedavisinde kullanılacak tıbbi araştırmalar için uranyumu yüzde 20 zenginleştirme talimatı vermişti.

İran, yaklaşık 200 hastanenin ihtiyacını karşılamaya yönelik radyoizotoplar için Tahran'daki araştırma reaktörüne yüzde 20 zenginleştirilmiş uranyum satın almak istediğini IAEA'ya bildirmiş, ardından taraflar arasında konuya ilişkin müzakerelerde bulunulmuştu.

Nükleer güçler ve İran arasında uranyum takasına ilişkin görüş ayrılıklarının giderilememesi üzerine Tahran yönetimi, IAEA'ya mektup göndererek zenginleştirme işlemini kendisinin yapacağını ilan etmişti.

Tahran'ın dünkü mektubu, bu nedenle sert tepki çekmişti.

Washington, İran'ın kararını "provokatif" olarak nitelerken, Fransa Dışişleri Bakanı Kouchner, İran'ı şantaj yapmakla suçladı. Bu kez Rusya'dan da farklı bir ses yükseldi. Tahran'a yönelik ekonomik yaptırımların gündeme gelmesi gerektiği belirtildi.

Kremlin: "Savaş tehdidi yok"

Kremlin Güvenlik Şefi Nikolay Patruşev ise, İran'ın IAEA'ya resmen bildirimde bulunmasının ardından, bir savaş riski ortaya çıkmadığını söyledi.

Patruşev, "Savaşı önlemek son derece önemli, ancak savaş tehdidi yok. Bazı ülkeler de operasyon olasılığını gözardı etmiyor" diye konuştu.

İran'ın uranyumu zenginleştirme kararının nükleer programıyla ilgili endişeleri artırdığını, uluslararası topluluğun bu endişelerinin de yersiz olmadığını belirten Patruşev, İran'ın nükleer programı konusunda oluşan uluslararası kaygıları gidermesi gerektiğini söyledi.

Patruşev, "İran nükleer silaha sahip olma niyetini kabul etmiyor. Sivil nükleer güç üzerinde çalıştığını savunuyor. Ancak uranyumun yüzde 20'sini zenginleştirmeye başlayacağı açıklaması dahil, bu konunun başlangıcından beri varolan faaliyetleri diğer ülkeleri endişelendiriyor. Bu endişeler için haklı zemin de var. İran'ın IAEA ile açık bir işbirliği olmalı" ifadesini kullandı.

İsrail'den yaptırım çağrısı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'a "bu ülkeyi bozguna uğratacak ve ivedi" yaptırımlar uygulanması çağrısında bulundu.

Netanyahu, Kudüs'de Avrupalı diplomatlara yaptığı konuşmada, İran'ın nükleer silahlar üretmek için acele ettiğini ve şu anda yapılması gerekenin "uluslararası toplumun katı bir eylemi" olduğuna inandığını belirterek, "Bu, bozguna uğratacak yaptırımlar ve bu yaptırımların hemen şimdi uygulanması anlamına geliyor" dedi.

Davutoğlu gelecek hafta İran'a gidiyor

Bu arada, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu İran'ın nükleer programı ile ilgili olarak gelecek hafta bu ülkeye ziyarette bulunacak.

Dışişleri Bakanlığı'na göre, Davutoğlu, Tahran'a Kazakistan ziyareti sonrasında gidecek.

Davutoğlu, İran'la temas halinde olduklarını söyleyerek, en kısa zamanda İran'la bu konuları yüz yüze ele alabilme imkanlarını araştırdıklarını ve bu çerçevede büyük ihtimalle bugün İran'a gidebileceğini, olmazsa bu ziyaretin Kazakistan dönüşü de olabileceğini bildirmişti.

Frattini'nin Davutoğlu'ndan beklentisi

İtalya Dışişleri Bakanı Franco Frattini, İran'ın nükleer programına hız vererek bugünden itibaren yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyum üretimine başlamasıyla yaşanan gerilime diplomatik bir çözüm bulunmasını temenni ettiğini söyledi.

Frattini, bugün parlamentodaki dışişleri komisyonuna hitaben yaptığı konuşmada, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun İran'ı ikna konusundaki arabuluculuk çalışmalarına önem verdiğini belirterek, "Umarım Türk mevkidaşım Davutoğlu, zenginleştirilmiş uranyumun Türk topraklarına nakli konusunda olumlu yanıt alabilir. Aksi takdirde, BM Güvenlik Konseyi'nin kararı dışında yapılabilecek hiçbir şey kalmayacak" dedi.

Frattini, "Temennimiz sorunun diplomasiyle halledilmesidir. İran'ın bir gün açılım sergilemesi, ertesi gün içine kapanması, bir öyle bir böyle davranmaya son vermesini diliyorum. İran'ın, kendilerine sunduğumuz öneri temelinde müzakere masasına oturmanın kendileri açısından da yararlı olacağını idrak etmesini umuyorum" diye konuştu.

İran'ın nükleer programının Çin için de tehlike olduğunu ileri süren Frattini, "İran'ın sadece sivil amaçlı olmayan nükleer programı eninde sonunda Çin için de tehlike olacak. Çin bunun farkında. Çin, Kuzey Kore ve İran tarafından kuşatılmaya razı olmayacaktır" ifadesini kullandı.