Irak genel seçimlere pek çok açıdan farklı şartlarda gidiyor. Bu, Amerikan askerinin kent merkezlerinden çekilmesinin ardından ilk seçim ve ilk kez Sünniler, siyasi sürece dahil oluyor. Ancak değişmeyen şeyler de var. Siyaset yine tanıdık isimlerin etrafında dönüyor. İşte isimler ve lideri bulundukları siyasi hareketler...
Nuri El Maliki... 2006 yılından bu yana
Irak'ın Başbakanı. Şii Dava partisinin lideri.
2 yıl önce Şii paramiliter gruplara savaş açtı. Kendisini destekleyen şii ağırlıklı koalisyon dağıldı. Etkili
Irak İslam Yüksek Konseyi, Maliki'ye verdiği desteği çekti.
Bu kez seçime, Dava Partisi liderliğindeki Hukuk Devleti İttifakı'nın başında giriyor, "Şii miliyetçiliği yerine
Irak milliyetçiliği" iddiasıyla.
Maliki,
ABD ile
Irak'tan asker çekme takvimini müzakere eden, Amerikan askerini
Irak kent merkezlerinden çıkartan isim. Ancak ağustos ve ekim aylarında Bağdat'ı sarsan iki büyük saldırıda 300'den kişinin ölmesiyle, güvenlik konusunda yaratmaya çalıştığı imajı sarstı. Sonucu, sandıkta görülecek.
Seçimde Maliki'nin en büyük rakibi, eski Başbakan İyad Allavi. 2004 - 2005 yılllarında Amerikan kontrolündeki geçiş dönemi hükümetinin başındaydı.
Kendisi Şii ancak siyasetini laik prensipler üzerinde inşa ediyor. Lideri olduğu El Irakiye listesinin en etkili isimleri arasında iki Sünni var:
Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık El Haşimi ile Salih El Mutlak...
Eski Baasçıların seçime girmesini engellemeye çalışan seçim komisyonunun, El Mutlak'ın adaylığını vetosu, El Irakiye listesi için handikap...
Türkmenlerin durumuEn güçlü Türkmen Partisi
Irak Türkmen cephesi de, El Irakiye listesinden seçimlere giren gruplar arasında. Ancak Başbakan Maliki'nin Şii oylarında en büyük rakibi, El Irakiye değil... Iraklı Şiilerin geleneksel olarak en güçlü partisi olan
Irak İslam Yüksek Konseyi...
Genç ancak etkili bir lider olan Ammar El Hekim, babası Abdülaziz El Hekim'in vefatından bu yana, resmen hareketin başında...
Irak İslam Yüksek Konseyi, Başbakan Maliki'nin Dava Partisi'nden desteğini çekti ve daha küçük gruplarla koalisyon oluşturdu. Koalisyonun adı,
Irak Ulusal İttifakı...
Sadr hareketiAmerikan karşıtı Şii lider Mukteda El Sadr'ın başında bulunduğu Sadr hareketi,
İran'a yakınlaşan laik politikacı Ahmet Çelebi, ittifakın yapıtaşları arasında. İttifakın lideri Ammar El Hekim, seçimlerden sonra Nuri El Maliki ile koalisyon kapısını açık bırakıyor.
Iraklı Kürtler de geleneksel koalisyonlarını kurmuş durumda. Mesud Barzani'nin Kürdistan Demokratik Partisi'yle Celal Talabani'nin Kürdistan Yurtsever Birliği, seçime yine "Kürt ittifakı" çatısı altında girdi.
İttifak, geçen dönemde parlamento ve hükümet yapısında etkili role sahipti. Bu kez, Kuzey
Irak'taki parlamento seçimlerinde büyük başarı gösteren GORAN - yani değişim hareketi ittifakın elini zorluyor.
Seçimlere tek başına giren GORAN'ın, Talabani'nin KYB'sinden koltuk çalabileceği tahmin ediliyor.