Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2009 yılı dış ticaret verilerini açıkladı.
Verilere göre, 2008'de 132 milyar 27 milyon dolar olan Türkiye'nin ihracatı, bu yıl 102 milyar 165 milyon dolara geriledi. İthalat ise 201 milyar 964 milyon dolardan 140 milyar 775 milyon dolara indi.
Dış ticaret açığı 69 milyar 936 milyon dolardan 38 milyar 611 milyon dolara gerilerken, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 65,4'ten yüzde 72,6'ya çıktı.
Türkiye'nin ihracatının, aralık ayında, 2008 yılına göre yüzde 30,3 artarak, 7 milyar 722 milyon dolardan 10 milyar 62 milyon dolara yükselmesi dikkati çekti. Aralıkta ithalat da yüzde 31,4 artarak, 11 milyar 405 milyon dolardan 14 milyar 989 milyon dolara çıktı.
Dış ticaret açığı yüzde 33,8 artışla 3 milyar 683 milyon dolardan 4 milyar 927 milyon dolara çıkarken, 2008'de yüzde 67,7 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı 2009 Aralık'ta yüzde 67,1 oldu.
yüzde 5,2-41,1 düzeyinde azalan ihracatın aralıkta yüzde 30,3 artması, Türkiye'nin hedeflenen 100 milyar dolarlık ihracatı gerçekleştirmesini sağladı.
artışı ise yüzde 3,9 olmuştu.
Türkiye'nin geçen yıl, önceki yıla göre sermaye malı ithalatı yüzde 25,3, ara malı ithalatı yüzde 34,5 azalırken, tüketim malı ithalatındaki artış yüzde 10,4 oldu.
Geçen yılki 140 milyar 775,4 milyon dolarlık ithalatın 21 milyar 442,2 milyon doları sermaye malı, 99 milyar 401,5 milyon doları ara malı, 19 milyar 260,5 milyon doları tüketim malı oldu.
Geçen yılki ithalatın, yüzde 15,2'sini sermaye malı, yüzde 70,6'sını ara malı, yüzde 13,7'sini ise tüketim malları oluşturdu.
Geçen yıl, 102 milyar 164,8 milyon dolarlık ihracatın da 49 milyar 713,7 milyon dolarını ara malları, 40 milyar 773 milyon dolarını tüketim malları, 11 milyar 119 milyon dolarını da sermaye malları oluşturdu.
Önceki yıla göre, sermaye malı ihracatı yüzde 33,5, ara malı ihracatı yüzde 26,6, tüketim malı ihracatı ise yüzde 13,4 azaldı.
Ekonomik faaliyet kolları itibarıyla bakıldığında, geçen yıl tarım ve ormancılık ürünleri ihracatı yüzde 10,5 artarken, balıkçılık sektörü ihracatının yüzde 21,5, madencilik ve taşocakçılığı sektörü ihracatının yüzde 21,9, imalat sanayi ihracatının yüzde 23,7 azaldığı görülüyor.
İthalatta ise tarım ve ormancılık sektörü ithalatı yüzde 28,2, balıkçılık sektörü ithalatı yüzde 24,1, madencilik ve taşocakçılığı ithalatı yüzde 42,1, imalat sanayi ithalatı ise yüzde 26,2 azaldı.
Tarım ve ormancılık ürünleri ihracatındaki artışa karşın, sektör dış ticaretinde açık verdi. Geçen yıl tarım ve ormancılıkta 4 milyar 348,3 milyon dolarlık ihracata karşılık, 4 milyar 591,6 milyon dolarlık ithalat yapıldı ve sektörde 243,3 milyon dolar ticaret açığı verildi.
En fazla ihracat artışı yüzde 432,6 ile hububatta
Geçen yıl ihracatta en yüksek artış, yüzde 432,6 ile hububat ihracatında kaydedilirken, 38,4 milyon dolardan 204,6 milyon dolara çıktı.
Et fiyatlarındaki artışın gerekçesi olarak gösterilen koyun-keçiyi de kapsayan hayvan ihracatı da yüzde 88,6 artarak 12,9 milyon dolardan 24,3 milyon dolara yükseldi.
İnci, kıymetli taş ve metal mamulleri ihracatı da yüzde 10,1 artarak 5 milyar 383 milyon dolardan 5 milyar 929,2 milyon dolara, tütün ve tütün mamulleri ihracatı yüzde 7,5 artarak 704,5 milyon dolardan 757,1 milyon dolara çıkarken, sebze ihracatında yüzde 7,2, meyve ihracatında yüzde 5,1 yağlı tohum ve meyve ihracatında yüzde 3,3 artış kaydedildi.
Kara taşıtları ihracatı yüzde yüzde 33,1 azaldı
Genelde izlenen diğer ürünlerin ihracatında düşüş olurken, en fazla düşüş, yüzde 48 seviyesinde, mineral yakıtlar, mineral yağlar, demir-çelik, bakır ve bakırdan eşya ihracatında gerçekleşti.
Türkiye'nin ihracat lideri olan kara taşıtları ve bunların aksamları ihracatı, geçen yıl yüzde 33,1 azalarak, 18 milyar 326,7 milyon dolardan, 12 milyar 257,7 milyon dolara indi.
İhracatta ikinci sırada bulunan makinalar, mekanik cihazlar, kazanlar ihracatı da yüzde 20,7 azalarak, 10 milyar 258,6 milyon dolardan 8 milyar 131,8 milyon dolara düştü.
Demir-çelik sektörünün ihracatı yüzde 48,9 azalarak 14 milyar 946,4 milyon dolardan 7 milyar 641,8 milyon dolara, örme giyim eşyası ihracatı yüzde 11,4 azalarak 7 milyar 826,7 milyon dolardan 6 milyar 930,6 milyon dolara, elektrikli makina ve cihazlar ihracatı yüzde 16,5 azalarak 6 milyar 658,2 milyon dolara, demir ve çelikten eşya ihracatı yüzde 20,7 azalarak 4 milyar 551 milyon dolara, örülmemiş giyim eşyası ihracatı yüzde 19,4 azalarak, 4,3 milyar dolara geriledi.
Mineral yakıtlar ve yağlar ihracatı da yüzde 48,2 azalarak 7,5 milyar dolardan 3,9 milyar dolara düştü.
Demiryolu ulaşım araçları ithalatı arttı
TÜİK verilerine göre, geçen yıl demiryolu ulaşım araçları aksam ve parçaları ihracatı yüzde 114,7 artarak 345,9 milyon dolardan 742,9 milyon dolara çıktı.
Metal cevherleri ithalatı yüzde 14,1 artarak 843,7 milyon dolardan 962,3 milyon dolara, tütün ve tütün mamulleri ihracatı da yüzde 2,1 artarak 399,8 milyon dolara yükseldi. Söz konusu sektörler dışında, hemen hemen izlenen bütün mal gruplarında ithalat azaldı.
Verilere göre, ithalatın çok önemli bir bölümünü oluşturan ve içinde ham petrolün de bulunduğu mineral yakıtlar-mineral yağlar ithalatı, yüzde 38,1 azalarak 48 milyar 281,2 milyon dolardan 29 milyar 886,6 milyon dolara indi.
En önemli ithalat kalemlerinden makinalar, mekanik cihazlar, kazanlar ithalatı, yüzde 24,1 azalarak 22,5 milyar dolardan 17 milyar 105 milyon dolara, elektrikli makina ve cihazlar ithalatı yüzde 11,9 azalarak 13,9 milyar dolardan 12,2 milyar dolara, demir-çelik ürünleri ithalatı yüzde 51,1 azalarak 23,1 milyar dolardan 11,3 milyar dolara, kara taşıtları ve bunların aksam ve parçaları ithalatı ise yüzde 29,9 azalarak, 12 milyar 789 milyon dolardan 8 milyar 960 milyon dolara, plastik mamuller ithalatı yüzde 26,1 azalarak 9,3 milyar dolardan 6,9 milyar dolara geriledi.
Eczacılık sektörü ürünleri ithalatı yüzde 6,5 azalarak, 4 milyar dolara gerilerken, inci, kıymetli taş ve metal mamulleri, madeni para ithalatındaki yüzde 64,6'lık azalma dikkati çekti. Söz konusu ürünlerin ithalatı, 5 milyar 653,7 milyon dolardan 2 milyar dolara geriledi.
İnci, kıymetli taş ve metal mamulleri, madeni para ithalatındaki yüzde 64,6'lık azalmaya ve 2 milyar dolarlık ithalata karşın, ihracatın yüzde 10,1 artarak 5 milyar 929,2 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmesi dikkat çekti. Kara taşıtlarında, 8,9 milyar dolarlık ithalata karşın, ihracat da 12,3 milyar dolar oldu.
Almanya, Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı ülke
Almanya, geçen yıl Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı ülke konumunu korurken, bu ülkeye ihracat, yüzde 24,3 azalarak 12,9 milyar dolardan 9,8 milyar dolara geriledi.
Geçen yıl Irak'a ihracat ise yüzde 30,9 artarak 3,9 milyar dolardan 5 milyar 125,9 milyon dolara çıktı.
Geçen yıl, Almanya'dan sonra en fazla ihracat 6 milyar 211,9 milyon dolar ile Fransa'ya, 5 milyar 922,8 milyon dolar ile İngiltere'ye, 5 milyar 893 milyon dolar ile İtalya'ya yapılırken, Fransa'ya ihracatta yüzde 6,1, İngiltere'ye ihracatta yüzde 27,4, İtalya'ya ihracatta ise yüzde 24,6 azalma kaydedildi.
Türkiye, geçen yıl Fransa'ya 6 milyar 211 milyon dolar, İtalya'ya 5 milyar 893,3 milyon dolarlık mal ihraç etti.
Geçen yıl ihracat yapılan ülkelerden Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ihracatta yüzde 63,7, Rusya'ya yüzde 50,6, ABD'ye yüzde 25, İspanya'ya yüzde 30,2, Romanya'ya yüzde 44,4, Hollanda'ya yüzde 32,4, Yunanistan'a yüzde 32,7, Bulgaristan'a yüzde 35,5 ve Ukrayna'ya ihracatta da yüzde 52,8 azalma oldu.
Türkiye, BAE'ye 2,8 milyar dolar, Rusya'ya 3,2 milyar dolar, ABD'ye 3,2 milyar dolar, İspanya'ya 2,8 milyar dolar, Romanya'ya 2,2 milyar dolar, Hollanda'ya 2,1 milyar dolar, Yunanistan'a 1,6 milyar dolarlık ihracat yaptı.
Türkiye'nin geçen yıl Irak'a ihracatı yüzde 30,9 artarak 5,1 milyar dolara çıkarken, İsviçre'ye ihracatın yüzde 37,6 artarak 3 milyar 931,7 milyon dolara yükselmesi dikkati çekti.
Çin'e ihracat da yüzde 11,3 artarak 1,6 milyar dolara ulaştı.
Geçen yıl Mısır'a ihracat yüzde 83,6 artarak 2,6 milyar dolara, Libya'ya ihracat yüzde 67,6 artarak 1,8 milyar dolara, İngiliz Virgin Adaları'na ihracat yüzde 137,9 artarak 194 milyon dolara, Türkmenistan'a ihracat yüzde 42,6 945,2 milyon dolara yükseldi.
Nijerya, Bangladeş ve Vietnam'dan ithalat arttı
Türkiye'nin geçen yıl, pek çok gelişmiş ülkeden ithalatı azalırken, Nijerya, Bangladeş, Vietnam'dan ithalatın artması dikkati çekti.
TÜİK verilerine göre, Türkiye'nin ithalatında ilk sırada yer alan Rusya'dan ithalat, geçen yıl yüzde 37,2 azalarak 31,3 milyar dolardan 19,7 milyar dolara, Almanya'dan ithalat yüzde 24,7 azalarak 18,6 milyar dolardan 14,1 milyar dolara, Çin'den ithalat da yüzde 19,2 azalarak 15,6 milyar dolardan 12,6 milyar dolara geriledi.
ABD'den ithalat yüzde 28,5 azalarak 8,5 milyar dolara, İtalya'dan ithalat yüzde 30,4 azalarak 7,6 milyar dolara, Fransa'dan ithalat yüzde 21,5 azalarak 7 milyar dolara düştü.
Geçen yıl, Vietnam'dan ithalatın yüzde 2,9 artarak 456,1 milyon dolara, Nijerya'dan ithalatın yüzde 15,9 artarak 604,6 milyon dolara, Bangladeş'ten ithalatın ise yüzde 16,9 artarak 523,4 milyon dolara çıkması dikkat çekti.
AB'ye ihracat azaldı, Afrika'ya arttı
Verilere göre, geçen yıl Türkiye'nin AB ülkelerine ihracatı yüzde 25,8 azalarak 63,3 milyar dolardan 47 milyar dolara geriledi. Türkiye'nin toplam ihracatı içinde AB ülkelerinin payı, yüzde 48'den yüzde 46'ya indi.
Serbest bölgelerden ihracat da yüzde 35 azalışla 1 milyar 956,4 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti.
Avrupa ülkelerine ihracat azalırken, Afrika ülkelerine yönelik ihracat, yüzde 12,3 artarak 10,2 milyar dolara çıktı. Afrika ülkelerinin Türkiye'nin ihracatındaki payı da yüzde 6,9'dan yüzde 10'a yükseldi.
Güney Afrika ülkelerine ihracat azalırken, Kuzey Afrika ülkelerine yönelik ihracattaki artış yüzde 27,3 oldu. Geçen yıl AB'den ithalat da yüzde 24,4 azalarak 56,5 milyar dolara geriledi.