Kadir Topbaş’ın İstanbul Anayasası olarak nitelendirdiği 2009 yılında onaylanan Çevre Düzeni Planı, Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği (TMMOB) Şehir Plancıları’nın büyük tepkisine neden olmuştu. Planda, önem verilen noktalarda hiçbir olumlu değişikliğin yapılmaması şehir plancılarının sert muhalefetine hedef oldu. Konunun detaylarını TMMOB Şehir Plancıları İstanbul Şube Başkanı Tayfun Kahraman ile konuştuk.
Gül Öztürk - Ebülfez Demirdaş / MİHA
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nin 13 Şubat 2009 tarihinde kabul ettiği, 15 Haziran 2009 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda, 2B alanlarının tamamen yapılaşmaya açılmasından orman alanları ve su havzalarının yerleşmeye açılmasına kadar pek çok konu yer alıyor.
“Plan, hukuka ve şehircilik ilkelerine aykırı” İstanbul Çevre Düzeni Planı’nın kent ve insan odaklı olmadığını ileri süren TMMOB Şehir Plancıları İstanbul Şube Başkanı Tayfun Kahraman, “Plana küçük de olsa bazı detaylarda müdahale şansımız oldu. Ancak hukuka ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğunu söylediğimiz hususların plandan kaldırılmadığını gördük. Plan sadece kenti şekillendiren bir plan değil, aynı zamanda bir siyasi başvurudur,” diye konuştu.
Şehircilik ilkelerinin geri planda bırakıldığını ifade eden Kahraman, “Bir anlamda siyasi kararlar şehirciliğin önüne geçti,” dedi.
“Kente insan öncelikli değil, rant ve pazarlama öncelikli bakan bir plan”İstanbul’un sorunlarının çözümünün, mekansal gelişiminin ve kalkınmasının sürdürülebilir bir biçimde sağlanması amacıyla hazırlanan İstanbul Çevre Düzeni Planı’nın, İstanbul’un sorunlarını çözmek bir yana gelişiminin bugünden de daha tehlikeli boyutlara sürükleyeceğine dikkat çeken Tayfun Kahraman, “İl Çevre Düzeni Planı teknik olarak yeterli olmayan, planlama ciddiyetiyle hiç bağdaşmayan, ciddi sakıncalar içeren, kente insan öncelikli değil, rant ve pazarlama öncelikli bakan bir yaklaşımın ürünüdür” diye konuştu.
“2B alanlarının yapılaşmaya açılmasıyla İstanbul’un içme suyu havzaları tahrip olacak”Kahraman, “Plan, orman vasfını kaybetmiş 2B alanlarındaki kaçak yapılaşmaların yasallaştırılmasına yönelik kararlar içermektedir. Bu durum Anayasa’ya, Orman Yasası’na ve Anayasa Mahkemesi kararlarına aykırıdır,” dedi.
2B alanlarının rehabilite edilmesi gerektiğine değinen Kahraman, “Bu plan 2B alanlarını yapılaşmaya açacağı gibi etrafında yaratacağı çekim alanıyla da kentin kuzeye doğru gelişimini teşvik ederek içme suyu havzası ve orman alanlarında yapılaşmaya ve dolayısıyla ciddi tahribata neden olacaktır,” diye konuştu.
“Planda depremle ilgili detaylı düzenlemeler yok”İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda depremle ilgili düzenlemeler de yer alıyor. Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği (TMMOB) Şehir Plancıları, hazırlanan planda depremle ilgili detaylı ve yeterli düzenlemeler olmadığını düşünüyor. Şehir Plancıları yaptıkları açıklamada olası büyük bir depreme karşı alınacak tedbirlerin planda tanımlanmadığını, bu nedenle İstanbul’un afet riskine açık yapısının plan tarafından da sürdürüldüğünü ifade etti.
Planda yer alan depremle ilgili düzenlemelerin yetersiz olduğunu söyleyen TMMOB Şehir Plancıları İstanbul Şube Başkanı Tayfun Kahraman, “İstanbul
deprem gerçeğiyle yaşayan bir kent. Rehabilite edilmesi gereken acil ve kritik bir yapı stoku var. Planda buna ilişkin bir öneri de göremiyoruz,” dedi.