Türkiye'de başkanlık sistemine geçilsin mi? Hükümet cephesine göre, sistem değişikliği tartışılmalı. Peki sokakta nabız nasıl atıyor? TEPAV'ın yeni anayasa ile ilgili son araştırmasında, "Cumhurbaşkanı'nı halk seçsin ama yetkileri azaltılsın" diyenler çoğunlukta çıktı. TEPAV'ın 2011 yılında yaptığı ve başkanlık sistemini sorduğu araştırmada ise yüzde 56, "Mevcut sistem korunsun" yanıtını vermişti.
Yeni anayasa için yazım süreci ile birlikte tartışma da başladı. Türkiye'de başkanlık sistemi olabilir mi?
Eş zamanlı yayınlanan bir araştırma sonuçları ise dikkat çekti.
Meclis Anayasa Uzlaşma Komisyonu ile TEPAV'ın 11 ilde düzenlediği "Türkiye konuşuyor" toplantılarında yapılan anketlerin sonuçları şöyle:
Ankette doğrudan başkanlık sistemi yer almadı ama cumhurbaşkanlığı seçimi ve konumuna ilişkin yaklaşık 15 bin denek üzerinden nabız tutuldu.
Katılımcıların büyük bölümü, "Cumhurbaşkanını halk seçsin mevcut duruma göre yetkileri azaltılsın" dedi.
Edirne yüzde 31, İzmir yüzde 30, Antalya yüzde 28, Bursa yüzde 23, Gaziantep yüzde 27, İstanbul yüzde 19, Konya yüzde 20, Diyarbakır yüzde 40, Samsun yüzde 22, Trabzon yüzde 29, Erzurum yüzde 25 bu yönde görüş belirtti.
"Halk seçsin, yetkileri artırılsın" diyenler ise illere göre, Bursa'da yüzde 31, Gaziantep yüzde 36, İstanbul yüzde 28, Konya yüzde 32, Samsun yüzde 28, Trabzon yüzde 28, Erzurum yüzde 33 oldu.
Başkanlık sistemine en net kim ''hayır'' dedi?
TEPAV 19 Şubat 2011'de 34 ilde toplam 2 bin 516 denek ile yaptığı bir başka araştırmada ise doğrudan başkanlık sistemine ilişkin nabız tutmuştu.
O ankete katılanların yüzde 56'sı "Mevcut parlamenter sistem devam etmeli", yüzde 16'sı "Başkanlık sistemine geçilmeli" dedi. Yüzde 26 ise konu hakkında bir fikrinin olmadığını söyledi.
AK Partili seçmenin yüzde 46'sı
CHP seçmeninin yüzde 70'i,
MHP seçmeninin yüzde 64'ü "Parlamenter sistem devam etsin" dedi.
Partilere göre, dağılıma bakıldığında ise başkanlık sistemine en net "hayır"
CHP'li seçmenden geldi. Yüzde 70'i "Mevcut sistem devam etmeli" dedi. Yüzde 11'i "Başkanlık sistemine geçilmeli" yanıtını verdi.
AK Parti'li seçmenin de o dönem eğilimi parlamenter sistemin korunmasından yan oldu. Yüzde 46'sı "Mevcut sistem korunsun" yanıtını verdi, yüzde 20'si "Başkanlık sistemine geçilebilir" dedi.
MHP'li seçmenin de yüzde 64'ü mevcut sistemin devamından yana görüş bildirdi.