Başkan Obama'nın Ulusal Güvenlik Konseyi danışmanlarından Ben Rhodes'un Amerikan basını ile paylaştığı notlara göre, Obama "Suriye'de meşru bir yönetim için bir süreç olması konusunda Başbakan Erdoğan'la aynı fikirde olduğunu" belirtti.
Burada kullanılan terimler "process" ve "transition."
Yani Washington, Şam'daki rejimin değişmesi konusunda aciliyet hissetmiyor. En azından şu anda. Bana bilgi veren pekçok kaynak da Esad için "Balkan formulunden çok Saddam'ın uzun süre izole edildiği" formulu dile getiriyor.
Beyaz Saray notları ile devam edelim.
"Görüşmenin önemli bölümünü Suriye aldı. İnsani yardımın gitmesi konusunda Başkan Obama da aynı fikirde Başbakan'la. Suriye muhaliflerine 'öldürücü olmayan' yani telekomünikasyon, ilaç, insani ihtiyaçlar gibi gereçlerin sağlanmasına da devam edileceği konusunda tam mutabakat var"
Bu meselenin özellikle 1 Nisan'da İstanbul'da yapılacak olan Suriye'nin Dostları toplantısında daha da detaylandırılması bekleniyor.
İran konusunda ise Başkan Obama'nın mesajı biraz daha sert. Başkan,"Nükleer sorumlulukları konusunda İran'a açılan çözüm penceresi kapanıyor" dedi. Başbakan Erdoğan, İran gezisinde Suriye konusunu konuşacağını basınla paylaştı ama asıl istenen anlaşıldığı kadarıyla Tahran'a Türkiye'nin çok net bir mesaj iletmesi.
Görüşmede Hakan Fidan'ın yeralması karşısında da CIA Başkanı General David Petraeus ve NSA (Ulusal Güvenlik Ajansı) Başkanı James Clapper'in yer alması ayrıca önemli.
Clapper geçtiğimiz haftalarda Suriye'li muhalifler Ankara'da Kofi Annan'la görüşürken Petraeus ile birlikte muhaliflerin otelinden çıkarken görülmüştü. Antakya'da görüştüğümüz Suriye'li muhalifler CIA ve NSA ile detaylı temas olduğunu söylemiyor ama koca Ankara'da aynı otelde kalmalarının da tesadüf olmadığını kabul ediyor.
Bu isimlerin Ankara'dan önce Adana'da İncirlik'e gitmiş olmaları da çok sürpriz olmamalı.
Suriye pazarlığında gelinen son nokta:
1 Nisan toplantısı için beklentiler çok yüksek değil. Görünen o ki, bölgede Beşar Esad'ın şimdilik de olsa yerinde kalması ama çok güçsüzleşmesini isteyen güçler, bir adım öndeler.
***
Sosyalist Enternasyonalin Ardından
CHP ilk kez bu kadar organize ve başarılı bir toplantı düzenledi. Bütün Dışilişkiler Ekibini, başta Faruk Loğoğlu ve Umut Oran olmak üzere kurmayları ve genç danışmanları tebrik etmek gerek. Herşey tıkır tıkır işledi. Medya itiş kakışı yaşanmadı. Görüntüler de bildiriler de vaktinde servis edildi. Bu işin mutfağı.
İcraata gelirsek, Suriye delegasyonu daha aktif bir müdahale cümlesi istiyordu. Loğoğlu, Sosyalist Enternasyonalin Genel Sekreteri Luis Ayala ve Başkan Papandreu daha dengeli bir ifade kullanılmasında karar kıldı. Ama Suriye'li muhaliflerin Türkiye'de AKP dışında muhattap bulabilmeleri üstelik buna da devam edeceklerini açıklamaları önemli oldu. CHP, Suriye ve Filistin meselelerinde önümüzdeki haftalarda daha hassas olma ihtiyacı hissediyor. CHP, kendi kabuklarını kıramayan, Türk basınına bile konuşmakta tedirgin olan Suriye'li muhalif grupları daha sık toplantılarına çağırmalı, onların görünürlüğünü arttırmalı. Nisan sonu bir Arap Baharı toplantısı daha var. Onda da Tevekkür Karman'ı konuşmacı olarak göreceğiz.
***
Kuzey Irak yönetimi ne diyor?
Geçen hafta sonundan bu yana manşetlerden tartışılan "Yeni strateji" konusunu ve Barzani'ye daha büyük rol verileceği tezini Sosyalist Enternasyonal toplantılarına gelen Kuzey Irak Yerel Yönetimi Ankara Temsilcisi Bahroz Galali'ye akşam yemeğinde sordum. Yanıtı şöyle:
"Bakın, Barzani'ye yeni rol filan diye birşey yok. Biz Haziran'da yapacağımız büyük Kürt Kongresi'ne hazırlanıyoruz. Buna Suriye, Irak, Türkiye, İran hatta Avrupa'dan da katılım olacak. Bu toplantıya PKK tartışmasının gölge düşürmesini istemiyoruz. Bir yıldır erteliyorduk. Şimdi artık zamanı geldi. Ama bu bizim Kongremiz. PKK sizin iç meseleniz. Onu buna eklemeyin"
Irak Devlet Başkanı Talabani'nin sağlığı nedeniyle ABD'de olduğunu, bir süre daha Washington-Mayo Clinic Hattında yaşayacağını da söyledi Galali.