CNN Türk

Türkiye, okullarda mecburi ders olarak okutulan din ve ahlak dersine doğru düzgün bir çözüm bulamamışken bir yandan da Fatih projesini tartışabilen bir ülke. Bu kafa karışıklığının içinden bir hamlede çıkmak kolay değil. Başbakan Erdoğan’ın geçen günlerde sarf ettiği “Dindar gençlik yetiştireceğiz” sözleri doğal olarak büyük bir gümbürtü koparttığı için Fatih projesindeki başlangıç da bu gümbürtüye kurban gitti diyebiliriz. Oysa dün 52 pilot okulda 10.000 tablet dağıtılarak başlatılan bu proje Türkiye’de büyük bir devrimin habercisi olabilir. ‘Olabilir’ diyorum zira biz her konuda olduğu gibi eğitimin teknolojiye taşınmasında da önce yapıyor sonra düşünüyoruz. Kervanı yolda düzüyoruz.

Bugün Türkiye dışında dünyanın hiçbir ülkesinde 20 milyon tabletin öğrencilere dağıtılmasının projelendirildiği bir Fatih projesi yok. Teknoloji firmaları için göz kamaştırıcı bir rakamdan bahsediyoruz. Böylesine bir kamu alımı birçok yeni kurulan ya da var olan tablet üreticisi şirketi ihya edebilir. Ancak asıl mesele bizim Fatih projesi kapsamında teknolojinin büyüsüne kapılmamız ve meselenin aslını kaçırıyor olmamız. Dün okullarda dağıtılan 10.000 tabletin ne amaçla ve nasıl kullanılacağına dair haberleri tek tek inceledim. Anlaşılan o ki bu tabletlerin kitapların yerine geçmesi planlanıyor. Akıllı tahtalar ile irtibatlandırılacak bu tabletler sayesinde öğrenciler artık kitap taşımak zorunda kalmayacaklar. Nitekim Başbakan Erdoğan da sürekli bunu vurguluyor. Oysa Başbakan elinden düşürmediği iPad’inde günlük gazete kupürleri okumak yerine birkaç tablet dergisine ya da kitap uygulamasına baksa o iPad’in aslında nasıl bir dünya vaat ettiğini ve imkânlarını da görebilecek. İlla Wired dergisinin bir sayısını indirmesine gerek yok. Dipnot tablet’in herhangi bir sayısını bile indirse tabletin aslında nasıl farklı bir dili ve kullanım alanı olduğunu görebilecek. Tablet elbette pek çok kitabı taşıma derdinden sizleri kurtarıyor ancak yapabildikleri bununla sınırlı değil. Kitabın anlamını ve içeriğini de değiştiriyor.

‘Yeni kitap’ta yazı yetmeyecek’

Bunu dünyada ilk deneyen ABD’nin eski Başbakan Yardımcısı Al Gore oldu. Silikon Vadisi’nde bir grup yazılımcıya iklim değişikliği ile ilgili kitabını bir uygulama olarak yazdırdı. Uygulamayı tabletinize indirdiğinizde yeni kitap dünyasının imkânlarını da karşınızda görebiliyorsunuz. Sayfaları çevirirken sadece okumuyor, aynı zamanda video izliyor, grafiklerle oynuyor, hatta iPad’in ses bölümünü üfleyerek rüzgâr santrallarını bile döndürebiliyorsunuz.

Yani anlayacağınız tabletlerdeki kitap artık bildiğiniz kitap değil. Bir süredir ekipce yeni bir gezi kitabı yapmakla uğraşıyoruz. Uygulamayı geliştiren arkadaşlarımızın en son uğraştığı konuyu sizlerle paylaşmak istiyorum. Bildiğiniz gibi yeni iPad’lerde birer kamera var. İşte bir uygulama sayesinde bu kamera sizin yazıyı okuma hızınızı göz bebeğinizin hareketini kaydederek belirleyebiliyor. Daha sonra herhangi bir metni siz okurken metinde anlatılanların seslerini o satırlara geldiğinizde duyabiliyorsunuz. Diyelim bir roman okuyorsunuz ve roman kahramanınız bir kafeye girmiş kitabını okuyor. Metnin bu kısmına geldiğinizde tabletinizden o kafenin fon sesini duyuyorsunuz. Ya da bir gezi yazısı okurken yazıda anlatılan müziğin olduğu kısmına geldiğinizde fonda o müzik çalmaya başlıyor. Bakın sizlere gelecekten değil bugün yapabildiklerimizden bahsediyorum. Hazırladığımız gezi kitabı uygulamasında yok yok. Birkaç sayfa yazı okuyorsunuz ardından bir video ile bambaşka bir ülkede benim kaydettiklerimi izliyorsunuz. Derken bir harita ve o haritanın üzerindeki fotoğraflara dokunuyorsunuz. 360 derece bir fotoğrafı parmağınızla dokunarak döndürebiliyorsunuz ve arada bir de klipler izliyorsunuz. Buyrun size yeni kitap.

Okul kitapları her şeyi değiştirecek

Bütün bunları anlatmamın nedeni Fatih projesinde şu ana kadar sadece tablet fetişizmine kapılıp içeriğini hâlâ hemen hiç kimsenin düşünmüyor olması. Çocuklara o tabletleri dağıttıktan sonra yüklediğiniz bütün kitapları çöpe atabilirsiniz. Zira bir yandan Angry Birds oyununu tablette oynayan bir çocuğa sadece okuduğu bir kitap kısa bir süre sonra asla tatmin etmeyecek, yavan gelecektir. Sizlere anlattığım anlayışta yeni kitap uygulamalarının yapılması ise bütün eğitim sisteminin değiştirilmesi, öğretmen öğrenci ilişkilerinin yeniden tanımlanması hatta eğitimde hiyerarşinin tekrar konumlandırılması anlamına geliyor. Henüz işin bu kısmına kafa yoran yok! Tabii bir de işin biz iletişimcileri ilgilendiren çok daha önemli bir yanı var. Elinde tabletlerle büyüyen bu yeni kuşağa mürekkeple bastığınız kâğıt gazeteleri okutabileceğinizi mi sanıyorsunuz? Güldürmeyin adamı... Fatih projesi önümüzdeki birkaç yıl içinde bütün medya dünyasını da dönüştürüp, değiştirecektir. Bu değişimi çok çok iyi okuyup pozisyon alan kazanacak, diğerleri kaybetmeye mahkûm olacaktır. Yeni bir gelecek kuruluyor ve Türkiye de o gelecekte yerini alıyor. Farklı konularda eleştirmekten çekinmediğim Başbakan Erdoğan’ı Fatih projesindeki cesaretinden ve vizyonundan dolayı işte bu yüzden tebrik ederim.