Obama’dan “İleri Demokrasi”ye övgü mü?
22.09.2011 Perşembe 07:39
Başbakan Erdoğan’ın Başkan Obama ile New York’ta gerçekleştirdiği görüşmede fazla dosya vardı. Önemli konular ele alındı.
Ufak bir ayrıntı vardı ki gözden kaçtı. Obama Erdoğan’ın demokrasiye bağlılığından övgü ile bahsetmiş. Bu tür ifadeler genelde bizde övgü gibi görülür. Değildir. Başkan Obama’nın Fransa, Almanya, İsveç v.s. gibi ülke Başbakanlarına bu tür bir ifadede bulunması görülmez. Aslında bu “aman demokrasinizi geliştirin” demektir. Nitekim, Obama’nın Dışişleri Bakanı Bayan Clinton kısa bir süre önce Türkiye’ye geldiğinde basın ve düşünce hürriyetleri üzerinde durmuştu. Yani kısacası Obama’nın bu ifadesi övgü değil pek nazikçe uyarıdır.
Model-Stratejik Ortaklık
1990’lı yıllarda Türk yetkililer Amerika’dan Türkiye’yi stratejik ortak ilan etmelerini ısrarla istedi. Sonunda Başkan Clinton buna uydu. Zamanla da stratejik ortaklık sözünün suyu çıktı. ABD Özbekistan’ı dahi stratejik ortak ilan etti. Türkiye de suyunu çıkardı. Bir zamanlar biz de mesela İsveç’i stratejik ortak ilan ettik. Sonra ABD model ortaklık sözünü ortaya attı. Biz de model ortak olduk. Kime model belli değil. Stratejik ortaklık ile bunun farkı ne ? Pek belli değil. Aslında belirli konularda veya bölgelerde işbirliği kastedilmek isteniyor. Başbakan Erdoğan sık sık bu model ortağımıza isim vermeden sertçe çıkışıyor. Özellikle Orta Doğu konularında… İçerideki görüşmelerde ne ölçüde çıkışıyor bilmiyoruz…
Geriye bakıldığında ABD’nin İngiltere ile “özel ilişkileri” vardı. Buna İngilizler önem verirdi. ABD nükleer konularda İngiltere ile gizli bilgileri paylaşırdı. İngiltere AB’nin iyice parçası olunca bu da rafa kalktı. Gene de İngiltere ile özel bir yakınlık devam ediyor. İsrail ise ABD’nin, ABD İsrail’e kızsa da, büyük ölçüde bölgede stratejik ortağı sayılır.
Bence biz zaman içinde değişen bu terimlere takılmayalım ve işimize bakalım derim.