Cari açık büyüyor

Cari açık büyüyor

Türkiye'nin cari işlemler hesabı açığı, yılın ilk yarısında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 122,9 artarak, 45 milyar 8 milyon dolar oldu.

Merkez Bankası tarafından açıklanan 2011 Haziran ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerine göre, cari açık 2011 Ocak-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre 24 milyar 761 milyon dolar artarak, 45 milyar 8 milyon dolar oldu.

Geçen yılın ilk 6 ayında, cari açık 20 milyar 247 milyon dolar düzeyindeydi.

Geçen yıl haziranda 3 milyar 409 milyon dolar açık veren cari işlemler hesabında, bu yılın aynı ayında 7 milyar 548 milyon dolar açık meydana geldi.

Cari işlemler açığının artmasında dış ticaret açığının 25 milyar 436 milyon dolar tutarında artarak 46 milyar 431 milyon dolara ulaşması etkili oldu.

Cari açığın düşüşe geçmesi bekleniyor


Öte yandan Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, cari açığın haziran ayı itibariyle 45 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmesini beklediklerini söylemişti.

Açığın temmuz ayından itibaren düşüşe geçmesini ve yılın ikinci yarısında 25-27,5 milyar dolar dolayında kalmasını beklediklerini dile getiren Başçı, yıl tamamı için cari açık tahminlerinin 70-72,5 milyar dolar civarında olduğunu belirtmişti.

Merkez Bankası'nın ağustos ayı ilk beklenti anketine göre de yılsonu cari açık beklentisi 70 milyar 772,1 milyon dolar düzeyinde.

Sermaye ve finans hesapları


Hizmetler Dengesi kalemi altındaki turizm gelirleri, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 21,5 oranında artışla 8 milyar 472 milyon dolara ulaşırken, turizm giderleri yüzde 16,8 oranında artışla 2 milyar 522 milyon dolara yükseldi.

Bu dönemde yatırım geliri dengesinin altında yer alan doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve faizlerden oluşan diğer yatırımlarda gerçekleşen toplam net çıkış, 918 milyon dolar tutarında artarak bu yılın ilk altı ayında 4 milyar 377 milyon ABD doları olarak gerçekleşti.

Sermaye ve Finans Hesapları kapsamında, portföy yatırımları 2010'un ilk yarısına kıyasla 6 milyar 836 milyon dolardan, 16 milyar 869 milyon dolara yükseldi.

Yurtdışında yerleşik kişilerin yurt içinde yaptıkları net yatırımlar ise ilk altı aylık dönemde bir önceki yılın aynı dönemine göre 2 milyar 962 milyon dolar artarak 6 milyar 188 milyon dolara çıktı. Bu dönemde yurtdışı yerleşiklerin yurt içinde gerçekleştirdiği net gayrimenkul yatırımları 1 milyar 242 milyon dolara ulaştı.

Yurt içinde yerleşik kişilerin yurt dışında yaptıkları net yatırımlar da ilk altı aylık dönemde net 1 milyar 335 milyon dolar tutarında gerçekleşti.

Yurtdışında yerleşik kişiler hisse senedi piyasasında, haziran ayında 137 milyon dolar tutarında satımla birlikte, ilk altı ayda 786 milyon dolar tutarında net satım yaptı.

Genel hükümet, yurtdışında gerçekleştirilen tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak haziran ayında gerçekleştirilen 750 milyon dolar tutarındaki geri ödemeyle birlikte, bu yılın ilk yarısında 1 milyar 521 milyon dolar tutarında net kullanım gerçekleştirdi.

Öte yandan, yurtdışı yerleşiklerce haziran ayında yapılan 2 milyar 156 milyon dolar tutarındaki devlet iç borçlanma senetleri alımıyla birlikte ilk altı ayda toplam 11 milyar 580 milyon dolar tutarında devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) alımı yapıldı.

Bankacılık sektörünün yurt içi menkul kıymet ihraçlarıyla ilgili olarak, yurtdışı yerleşikler ilk altı ayda 152 milyon dolar tutarında net alım yaptı.

Bankacılık sektörünün net kredi kullanımı arttı

Bankaların yabancı para ve Türk Lirası cinsinden efektif ve mevduat varlıkları, bu yılın ilk yarısında 2 milyar 998 milyon dolar tutarında azalış gösterdi.

Bu azalışta Türk lirasında 1 milyar 792 milyon dolarlık artışa rağmen, yabancı paradaki 4 milyar 790 milyon dolar azalış etkili oldu.

Diğer sektörlerin yurt dışındaki mevduat varlıkları, haziran ayında 320 milyon dolar artmakla birlikte, yılın ilk yarısında 11 milyar 139 milyon dolar tutarında azaldı.

Ayrıca, Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) tarafından yayımlanan Yerel Bankacılık İstatistikleri birinci çeyrek verilerinin yansıtılmasıyla revize edilen diğer sektörlerin yurt dışındaki mevduat varlıkları kalemi, Ocak-Mart döneminde 10 milyar 828 milyon dolar azalış gösterdi.

Genel Hükümet, yurtdışı piyasalar ve diğer uluslararası kuruluşlardan sağlanan uzun vadeli kredilerle ilgili olarak, haziran ayında gerçekleşen 1 milyar 325 milyon dolar net kullanımın katkısıyla ilk 6 aylık dönemde toplam 1 milyar 144 milyon dolar net kullanım yaptı.

Uluslararası Para Fonu'na (IMF) yapılan 1 milyar 88 milyon dolarlık geri ödemeyle birlikte Genel Hükümet, ilk 6 aylık dönemde 56 milyon dolarlık net kredi kullanımında bulundu.

Bankacılık sektörünün net kredi kullanımı, bir önceki yılın aynı döneminde 3 milyar 445 milyon dolar iken bu yılın aynı döneminde 8 milyar 684 milyon dolara yükseldi.

Bankaların bu yılın ilk yarısındaki net kredi kullanımının 2 milyar 211 milyon doları uzun, 6 milyar 473 milyon doları kısa vadeden oluştu.

Diğer sektörler ise, bir önceki yılın aynı döneminde 4 milyar 719 milyon dolar net kredi ödeyicisi konumunda iken, bu yılın aynı döneminde 4.514 milyon dolar tutarında net kredi kullanıcısı oldu.

Yurtdışı bankaların yurt içi bankalar nezdinde tuttukları yabancı para mevduatları ise söz konusu dönemde 1 milyar 49 milyon dolar artarken, Türk lirası mevduatları ise 6 milyar 321 milyon dolar azalış kaydetti.

Finans hesaplarının son kalemi olan rezerv varlıkların içinde bulunan resmi rezervler, haziran ayında 1 milyar 587 milyon dolar artarak ilk 6 aylık dönemde 9 milyar 756 milyon dolara ulaştı.

Net hata ve noksan

Haziran ayında, net hata ve noksan 2 milyar 193 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Ocak-Haziran döneminde bu kalemdeki tutar da 9 milyar 772 milyon dolar olarak hesaplandı. Geçen yılın Ocak-Haziran döneminde ise net hata ve noksan 56 milyon dolar düzeyindeydi.

Net hata ve noksan, tanım gereği ölçüm hataları ve tablodaki verilerin eksik veya fazla derlenmesinden kaynaklanıyor.

Uygulamada, cari işlemler hesabı ile rezerv varlıklar dahil sermaye ve finans hesapları toplamı, çeşitli hata ve noksanlıklardan ötürü sıfırdan farklı sonuç verdiğinde, söz konusu toplam, ters işareti ile "net hata ve noksan" kalemine kaydedilerek, ödemeler dengesi eşitliği sağlanıyor.

TABLO


Merkez Bankası geçici verilerine göre, Türkiye'nin cari işlemler dengesindeki gerçekleşmeler, 2011 ve 2010 yılları Ocak-Haziran dönemi itibariyle şöyle:

        (Milyon Dolar)
        2010             2011
        Ödemeler Dengesi         Ocak-Haziran    Ocak-Haziran
        -----------------       --------------   --------------
        CARİ İŞLEMLER HESABI         -20.247          -45.008
        -DIŞ TİCARET DENGESİ         -20.995          -46.431
        .TOPLAM MAL İHRACATI          58.404           68.968
        .TOPLAM MAL İTHALATI         -79.399         -115.399
        .GENEL MAL TİCARETİ          -22.333          -44.982
        .İHRACAT FOB                  54.717           65.632
        .BAVUL TİCARETİ                2.724            2.120
        .İTHALAT CIF                 -83.397         -119.610
        .PARASAL OLMAYAN ALTIN (NET)   1.391           -1.338
        -HİZMET DENGESİ (NET)          3.727            5.183
        .TAŞIMACILIK                      29              579
        .TURİZM                        4.812            5.950
        .İNŞAAT HİZMETLERİ               420              281
        .SİGORTA HİZMETLERİ             -226             -276
        .FİNANSAL HİZMETLER             -130             -378
        -GELİR DENGESİ (NET)          -3.516           -4.453
        .YATIRIM GELİRİ DENGESİ       -3.459           -4.377
        . Doğrudan Yatırımlar           -784           -2.033
        . Portföy Yatırımları           -241             -537
        . Diğer Yatırımlar            -2.434           -1.807
        -CARİ TRANSFERLER                537              693
        .GENEL HÜKÜMET                   199              278
        .DİĞER SEKTÖRLER                 338              415
        .İşçi Gelirleri                  353              430
        -SERMAYE VE FİNANS HESAPLARI  20.191           35.236
        -SERMAYE HESABI                   -6                0
        -FİNANS HESAPLARI             20.197           35.236
        .DOĞRUDAN YATIRIMLAR           2.277            4.853
        .PORTFÖY YATIRIMLARI           6.836           16.869
        .DİĞER YATIRIMLAR             17.182           23.270
        -NET HATA VE NOKSAN               56            9.722

{$ item.Title $}
{$ item.Title $} © {$ item.Files[0].Sources[0] $}
{$ item.Title $}
{$ item.Title $}
{$ photo.Metadata.Title $}
ilgili haberler
 
LG
MD
SM
XS