733 gün sonra gelen gülümseme! Gazze'de şimdi ne olacak?
Gazze’de sağlanan ve yürürlüğe girmesi beklenen ateşkes anlaşmasının duyurulmasının ardından Gazze kentinin güneyindeki Han Yunus kentinde toplanan Gazzeliler, sevinç gösterilerinde bulundu. ABD Başkanı Trump, İsrail ve Hamas’ın ateşkes planının ilk aşamasını onayladığını açıkladı, dünya rahat bir nefes aldı. Taraflar esir değişimi ve İsrail’in çekilmesi konusunda uzlaştı. Netanyahu anlaşmayı “ulusal zafer” olarak nitelendirirken, Hamas Filistin’de kalıcı barış için iki devletli çözüme işaret etti.
7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail içine saldırılarının tetiklediği ve 67 binden fazla Filistinlinin öldüğü Gazze savaşında 733 gün sonra taraflar arasında ateşkes sağlandı. ABD Başkanı Donald Trump önceki gece İsrail ile Hamas’ın, Gazze’de ateşkes planının ilk aşamasını onayladığını, bu anlaşmayla birlikte tüm esirlerin serbest bırakılacağını ve İsrail’in daha önce belirlenen hatta geri çekileceğini duyurdu.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu anlaşmayı “İsrail devleti için ulusal bir zafer” olarak tanımlarken, Hamas ise “halkımızın kendi kaderini tayin etme hakkı gibi ulusal haklarından vazgeçmeyeceğiz” diyerek nihai barış için iki devletli çözüme işaret etti.
Trump önceki gece Truth Social’da anlaşmayı şöyle duyurdu: “İsrail ve Hamas’ın barış planımızın ilk aşamasını imzaladığını duyurmaktan onur duyuyorum. Bu, tüm rehinelerin çok yakında serbest bırakılacağı ve İsrail’in askerlerini mutabık kalınan bir hatta çekeceği anlamına geliyor. Bugün, İslam dünyası, İsrail ve tüm komşu ülkeler ile ABD için büyük bir gün. Bu tarihi olayı gerçekleştirmek için bizimle çalışan Katar, Mısır ve Türkiye’den arabuluculara teşekkürlerimizi sunuyoruz.”
İsrail Başbakanı Netanyahu da X hesabından yaptığı açıklamada, Gazze’de tutulan İsrailli esirlerin geri getirilmesi için Mısır’da varılan ateşkes anlaşmasının kabinede onaylanacağını belirtti. Anlaşmanın birinci aşamasıyla tüm İsrailli rehinelerin geri döneceğini belirten Netanyahu, ABD Başkanı Trump’a liderliği için teşekkür etti. Dün gece Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’in de katıldığı İsrail kabine toplantısında ateşkes taslağının onaylandığı duyuruldu.
Hamas da “İşgalci İsrail’in Gazze’den çekilmesi, insani yardımların girişine izin verilmesi ve esirlerin takası konusunda bir anlaşmaya varıldığını” duyurdu. Hamas, Trump’a ve anlaşmanın garantör devletlerine İsrail’i anlaşmanın şartlarını tam olarak uygulamaya zorlamaları çağrısında bulundu. Açıklamada ayrıca “Halkımızın özgürlük, bağımsızlık ve kendi kaderini tayin etme hakkı gibi ulusal haklarından vazgeçmeyeceğimizi vurguluyoruz” ifadesiyle iki devletli çözüme işaret edildi.
Hamas lideri Halil el-Hayya da, ABD’den ve tüm arabuluculardan savaşın tamamen bittiğine dair garanti aldıklarını söyledi. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas da anlaşmanın “kalıcı bir siyasi çözüme ulaşmanın ve bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına giden yolun başlangıcı olmasını” umduğunu söyledi.
Öte yandan İsrail’in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ateşkes anlaşmasına karşı çıktığını ve anlaşmaya karşı oy kullanacağını söyledi. Smotrich X hesabından yaptığı açıklamada “Hapishanelerin boşaltılmasının ve Tanrı korusun, burada Yahudi kanı akıtmaya devam etmek için her şeyi yapacak olan yeni nesil terörist liderlerin serbest bırakılmasının sonuçlarından büyük korku duyuyoruz. Sırf bu nedenle, dar görüşlü kutlamalara katılamayız ya da anlaşma lehinde oy kullanamayız” dedi.
- Dün öğle saatlerinde tarafların imzaladığı anlaşma İsrail kabinesinin onayının ardından yürürlüğe girerken, İsrail kabinesinin onayıyla birlikte, Filistinli mahkûmların serbest bırakılmasına izin verilecek.
- Takip eden 24 saat içinde İsrail ordusu, Hamas’la mutabık kalınan hatta doğru geri çekilecek. Gazze’nin yaklaşık yüzde 53’ü İsrail kontrolünde olacak. İsrail’in çekilmesi bugün tamamlanacak.
- Hükümet onayından sonra 72 saatlik bir süre içinde Hamas tüm rehineleri tek seferde ve tören yapılmadan serbest bırakacak. 20’sinin hayatta olduğu düşünülen rehinelerin dışında, ölen İsrailli rehinelerin naaşlarının bulunmasına yönelik saha çalışmaları için bir görev gücü oluşturulacak. Görev gücünde Türkiye, Katar, Mısır ve Kızılhaç da bulunacak.
- Rehinelerin serbest bırakılmasının en geç pazartesi gerçekleşmesi bekleniyor. ABD Başkanı Donald Trump pazar günü İsrail’e gelerek Knesset’te konuşma yapabilir.
- İsrail de rehinelere karşılık 7 Ekim saldırıları sonrası tutuklanan 1700 Gazzeli ve yaklaşık 250 müebbet hükümlüsünü serbest bırakacak.
- Rehine takaslarının sona ermesiyle bitecek birinci aşamanın ertesi günü ikinci aşama için müzakere süreci başlayacak.
Gazze Şeridi’nde iki yıl sonra gelen ateşkes tüm dünyada büyük bir memnuniyetle karşılanırken, açıklamalarda ateşkesin Filistin’de iki devletli çözümü öngören kalıcı bir barışın ilk adımı olması yönündeki temenniler dikkat çekti.
