Atlantik ötesi satranç! Trump ‘51. eyalet’ dedi, Kanada AB’ye yöneldi: “Benzersiz ittifak”
ABD ile şiddetlenen ticaret savaşının ortasında ve Trump'ın "51. eyalet" söylemini yeniden gündeme getirdiği bir dönemde Kanada yönünü Brüksel’e çeviriyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa Birliği (AB) ile “benzersiz bir ittifak” kurmak istediklerini açıkladı. Carney’nin bu açıklamaları, Wall Street Journal (WSJ) gazetesindeki Kanada’nın birliğe “ortak üye” olarak katılmaya sıcak baktığı yönündeki haberin ardından geldi.
Avrupa Parlamentosu’na hitap etmeye hazırlanan Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa Birliği (AB) ile “benzersiz bir ittifak” oluşturmak için görüşmelere başlayacaklarını duyurdu. Ancak Kanada’nın birliğe üye olmayı hedeflemediğini vurguladı.
Carney, Kanada Yatırım Zirvesi’nin iki günlük programını başlatacak konuşmasının ardından katıldığı Toronto Uluslararası Film Festivali’nde gazetecilere açıklamalarda bulundu. CBC’nin aktardığına göre Carney, “Avrupa Birliği’ne üye olma amacında değiliz.” dedi ve ekledi:
“Aradığımız ve görüşmelere başlayacağımız şey, Avrupa Birliği ile benzersiz bir ittifak. Aynı değerleri paylaşıyoruz, aynı önceliklere sahibiz ve birbirimizi tamamlayan çok güçlü yönlerimiz var.”
Carney’nin bu duyurusu, Wall Street Journal’ın Cumartesi günü yayımladığı haberin ardından geldi.
Gazete, Carney’nin Kanada’nın 27 ülkeden oluşan blokla ilişkilerini güçlendirmek için harekete geçtiğini ve ekibine tam üyelik dışındaki en iddialı seçenekleri belirleme talimatı verdiğini yazmıştı. Haberde ayrıca Carney’nin Kanada için "ortak üye" (associate member) statüsünü önerdiği iddia edilmişti.
Bu haber, Kanada Muhafazakar Parti lideri Pierre Poilievre’nin tepkisine neden oldu.Poilievre, pazar akşamı sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda Carney için “Gerçeklerden bu kadar kopuk olamazdı.” diyerek şu ifadeleri kullandı:“Biz asla ABD’nin 51. eyaleti olmayacağız.. ve asla AB’nin 28. üye ülkesi olmayacağız.”
Kanadalı üst düzey bir yetkili ise CBC’ye, Kanada’nın Avrupa ile ilişkilerini nasıl derinleştirebileceğine yönelik görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Yetkili, bu çabanın Kanada’nın egemenliğini güçlendirme hedefi taşıdığını belirtti. “Ortak üye” tanımının değerlendirilen seçeneklerden yalnızca biri olduğunu belirten yetkili, bu tanımın Kanada tarafından önerilmediğini söyledi. Ayrıca hükümetin AB ile ilişkilerin nasıl şekillenebileceğini değerlendirmeyi sürdürdüğünü ve konunun ekim ayının sonunda yapılması planlanan AB-Kanada Zirvesi’nde daha net biçimde ortaya konmasının hedeflendiğini kaydetti.
Kanada ile ABD arasında Ağustos ayı sonlarında müzakerelerin tıkanmasıyla ticaret savaşı patlak verdi. ABD çelik, alüminyum ve kereste gibi Kanada sektörlerine gümrük vergileri uygularken, yaklaşık 28 milyar Kanada doları (20 milyar dolar) tutarındaki Kanada ürününe de ek yüzde 50 vergi getirdi. Ottawa ise bu adıma karşılık vererek; çelikten mobilyaya, pamuklu tişörtten çeşitli ürünlere kadar 28 milyar Kanada doları değerindeki Amerikan ürününe yüzde 50'ye varan oranlarda ek vergiler koydu.
ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'yı ABD'nin "51. eyaleti" yapmaktan bahsetmiş ve son olarak ABD hükümetine Ontario Gölü'nün adının "Amerika Gölü" olarak değiştirilmesi talimatını vermişti.
Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, "Kanada, bir eyalet olmadan eyalet olmanın faydalarından yararlanmak istiyor. Artık yok." ifadelerini kullanmıştı.
Carney, Avrupa ziyareti sırasında Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in "Birliğin Durumu" konuşmasını takip edecek. Ayrıca İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile görüşmek üzere Liverpool'a geçecek.
Ocak ayında Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda yaptığı konuşmada Carney, “Orta güçler birlikte hareket etmek zorunda, çünkü masada değilsek menüdeyiz” demiş, küresel sistemdeki dönüşüme ve kırılmalara “eski düzen geri gelmeyecek" sözleriyle vurgu yapmıştı.
