BRICS liderleri Yeni Delhi'de bir araya geliyor: Putin, Şi, Pezeşkiyan aynı zirvede! Masadaki başlıklar…
BRICS liderleri, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de bir araya geliyor. İki gün sürecek zirveye Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın katılacağı bildirildi. Masadaki başlıklara dair detaylar…
Orta Doğu’daki savaşın gündemin ilk sıralarında yer alacağı BRICS Zirvesi, Hindistan’ın başkentinin ev sahipliğinde başlıyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Yeni Delhi’ye ulaştı.
Yarın başlayacak olan ve iki sürecek olan 18. BRICS Liderler Zirvesi, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlamasının ardından grubun liderler düzeyindeki ilk buluşması olacak.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin de Yeni Delhi’ye gelmesi bekleniyor. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in de zirveye katılacağı aktarılıyor.
Savaşın Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği sekteye uğratmasıyla ortaya çıkan enerji güvenliği krizi, enerji ihracatçısı Rusya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile Çin, Hindistan ve Endonezya gibi yüksek nüfuslu enerji ithalatçısı ülkeleri aynı çatı altında buluşturan BRICS'in enerji güvenliği konusundaki görüşmelerini daha önemli hale getiriyor.
Ekonomik iş birliğinin öne çıktığı BRICS zirveleri, son yıllarda çok kutuplu dünya düzeni, küresel yönetimin geliştirilmesi, yükselen ekonomilerin dünya ekonomisindeki ağırlığının artırılması ve "Küresel Güney" ülkeleri arasındaki dayanışmanın güçlendirilmesi gibi başlıkların ele alındığı bir platforma dönüştü.
Çin, Rusya, Brezilya ve Hindistan tarafından 2009'da "BRIC" adıyla forum olarak kurulan oluşum, Güney Afrika'nın 2011'de katılmasıyla "BRICS" adını aldı. Grup, 2024'te Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan ve BAE'nin, 2025'te ise Endonezya'nın katılımıyla 11 üyeli bir yapıya ulaştı.
Genişlemenin ardından BRICS, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını ve küresel ekonomik üretimin yaklaşık yüzde 40'ını temsil eden bir topluluk haline geldi.
BRICS İş Forumu’nun açılış töreninde konuşan Hindistan Ticaret ve Sanayi Bakanı Piyush Goyal, üye ülkelere ödeme sistemlerini birbirine bağlama, yerel para birimleriyle ticareti teşvik etme ve dijital ticareti küresel ölçekte erişilebilir kılma çağrısında bulundu.
BRICS'in genişlemesi, ABD ve Avrupa ülkelerinin öncülük ettiği uluslararası kurum ve kuruluşlara alternatif oluşturma potansiyelini artırsa da üyeler arasındaki rekabet ve çıkar farklılıkları, grubun ortak ve bütünlüklü bir stratejik tutum geliştirmesinin önündeki en önemli unsurlar arasında bulunuyor.
ABD ile ekonomik ve jeostratejik rekabet halinde olan Çin, BRICS'i gelişmekte olan ülkeler ve yükselen ekonomilerle iş birliği ve dayanışmayı artırarak Washington'ın küresel hakimiyetine karşı çok kutuplu bir dünya düzenine geçişi destekleyebilecek platformlardan biri olarak değerlendiriyor.
Rusya ve İran açısından ise BRICS, Washington'ın ekonomik yaptırımları ve izolasyon politikaları karşısında uluslararası alanda yalnız olmadıklarını göstermek ve yaptırımların ekonomik etkilerini azaltabilecek iş birlikleri geliştirmek için önemli bir zemin oluşturuyor.
ABD ve Rusya ile yakın ilişkilerini sürdüren Hindistan ise BRICS'in ABD ve Batı karşıtı bir yapıya dönüşmesini kendi çıkarları açısından uygun görmüyor. Yeni Delhi aynı zamanda BRICS içinde Çin'in etkisinin ve ağırlığının giderek artmasından rahatsızlık duyan tek aktör olarak öne çıkıyor.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, BRICS zirvesine katılmak üzere 7 yıl aradan sonra Hindistan'ı ziyaret edecek. Şi'nin ziyareti, Himalayalar'daki sınır anlaşmazlığı nedeniyle uzun süredir gergin seyreden Çin-Hindistan ilişkilerindeki yumuşama sürecinin devamı olarak değerlendiriliyor. indistan Başbakanı Modi, geçen yıl Çin'in Tiencin kentinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi'ne katılarak ilişkilerde ilk adımı atmıştı. Şi'nin Yeni Delhi ziyareti ise bu sürecin devamı niteliğinde görülüyor.
2020'de tartışmalı sınır hattında yaşanan çatışmayla zirveye çıkan anlaşmazlığın çözümü için yürütülen müzakereler 2024'te anlaşmayla sonuçlandı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Hindistan Başbakanı Modi, 23 Ekim 2024'te Rusya Federasyonu'na bağlı Tataristan Cumhuriyeti'nin başkenti Kazan'da düzenlenen 16. BRICS Liderler Zirvesi kapsamında 5 yıl aradan sonra ilk kez yüz yüze görüştü. Görüşmenin ardından sınır sorununa çözüm bulmak amacıyla Çin-Hindistan Sınır Sorunu Özel Temsilcileri Mekanizması yeniden devreye alındı. İki ülke arasında doğrudan uçuşlar, sınır ticareti ve dini amaçlı ziyaretler de yeniden başlatıldı.
Yeni Delhi’ye varan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, IRNA’nın aktardığına göre "BRICS, tek taraflılığa karşı koymak için kuruldu," ifadelerini kullandı.
Bu ayın başlarında Bişkek’te Pezeşkiyan ile bir araya gelen Modi’nin, görüşmelerde enerji konusunu ve Hindistan’ın İran’daki Çabahar Limanı’na yaptığı yatırımları ele alması öngörülüyor. Yeni Delhi yönetimi, Pakistan’ı baypas ederek Afganistan ve Orta Asya’ya ulaşan alternatif bir ticaret rotası oluşturmak amacıyla söz konusu limana yoğun yatırım yaptı. Bununla birlikte, son dönemde yaşanan çatışmalar limanın güvenliğine ve geleceğine ilişkin endişeleri artırırken, ABD yaptırımları Hindistan’ın İran ile ilişkilerini karmaşık hale getirdi.
