Hindistan’da 260 kişinin ölümüne neden olan uçak kazasının sebebi ne? Ön raporla bir yanıt geldi, yeni soru işaretleri oluştu: Uzman isim teknik detaya dikkat çekti...

Geçtiğimiz ay Hindistanın batısındaki Ahmedabad kentinden Londra Gatwicke gitmek için kalkış yapan Air Indiaya ait AI171 sefer sayılı uçak, havalandıktan kısa süre sonra irtifa kaybederek yoğun yerleşim bölgesine düştü. Kazada uçakta bulunan 242 kişiden yalnızca biri kurtuldu, yerde ise 19 kişi yaşamını yitirdi. Bu kaza, son on yılın en ölümcül sivil havacılık kazası olarak kayıtlara geçti. Peki Hindistanda faciaya neden olan bu uçak kazasının sebebi ne? Ön rapor, kritik soruya yanıt getirdi ancak yeni soru işaretlerini de beraberinde getirdi. CNN Internationala konuşan uzman isim, raporda yer alan detaylara dair değerlendirmelerde bulundu.Hindistan'ın Ahmedabad kentinden kalkış yaptıktan kısa süre sonra düşüp 260 kişinin ölümüne neden olan uçak kazasıyla ilgili ön rapor yayımlandı. 242 kişiden yalnızca birinin kurtulduğu, 19 kişinin de yerde yaşamını yitirdiği kazaya dair rapor, uçağın kalkış sonrası her iki motoruna yakıt akışının aynı anda kesildiğini ortaya koydu. Ancak bu hayati kesintinin nasıl ve neden gerçekleştiğine dair belirsizlik, yeni soru işaretleri oluşturdu. Uzman isim ise değerlendirmesinde, neden bu durumun kazara yapılabilecek bir işlem olmadığını açıkladı. Hindistan Sivil Havacılık Kazaları Araştırma Bürosu (AAIB) öncülüğünde hazırlanan ön rapora göre, kalkıştan hemen sonra uçağın her iki motoruna yakıt akışı kesildi. Kara kutudan elde edilen verilere göre; uçak 180 knot hıza ulaşmışken her iki motorun yakıt anahtarları neredeyse aynı anda, sadece bir saniye arayla çalıştır (run) konumundan durdur (cutoff) pozisyonuna geldi. Kara kutudaki ses kaydında, pilotlardan birinin diğerine bu işlemi neden yaptığını sorduğu, diğer pilotun ise Ben yapmadım şeklinde yanıt verdiği yer alıyor.Birkaç saniye içinde anahtarlar yeniden çevrilerek yakıt akışı tekrar başlatıldı. Ancak faciayı durdurmak için artık çok geçti. Boeing 787 Dreamliner tipi uçaklarda, motorların yakıt anahtarları kokpitin merkezinde, iki pilot koltuğu arasındaki kısımda, gaz kollarının hemen arkasında yer alıyor. Bu anahtarlar, her iki yanından metal korumalarla çevrili ve kazara temasla kapanmalarını önleyecek şekilde tasarlanmış.Açıp kapatmak için iki aşamalı bir hareket gerekiyor. Pilotun önce anahtar kolunu yukarı kaldırıp özel bir mandalı (küçük bir kilit mekanizması) aşması, sonra aşağı çekmesi gerekiyor. Bu mandal, anahtarın yanlışlıkla hareket etmesini engelliyor; yani anahtar, hafif bir dokunuşla yerinden oynamıyor. Çok sayıda uçak kazası soruşturması yürütmüş bir isim olan Hava Güvenliği Uzmanı Geoffrey Dell, Boeing 787'nin yakıt anahtarlarının tasarım özelliklerine dikkat çekti. Her biri için en az iki aşamalı hareket içeren bir süreç olduğuna vurgu yapan Dell, Önce anahtarı kendinize doğru çekiyorsunuz, sonra aşağı itiyorsunuz. Bu, yanlışlıkla yapabileceğiniz türden bir şey değil. dedi. Anahtarların bir saniye arayla çevrilmiş olmasına dikkat çeken Dell, bunun genellikle uçuşun sonunda uçağı park ederken yapılan bir işlem olduğuna dikkat çekti. CNN Internationalın haberindeki detaylara göre; raporda dikkat çekilen olasılıklardan biri, ABD Federal Havacılık İdaresinin (FAA) 2018 yılında yayımladığı bir bilgilendirme notuyla ilgili. Bu notta, yakıt kontrol anahtarlarının kilitleme özelliğinin devre dışı kalabileceği ihtimaline değiniliyor. Ancak bu durum güvenlik riski olarak değerlendirilmediği için Air India herhangi bir denetim ya da kontrol gerçekleştirmedi. Eski bir pilot olan Ehsan Khalid ise raporda ortaya konan bulguların, motorlardaki hayati yakıt anahtarlarının kokpitteki konumuna dair soru işaretleri doğurduğunu belirtti ve bu konunun soruşturmayı yürüten ekip tarafından netleştirilmesi gerektiğini söyledi.Bir uluslararası haber ajansına konuşan Khalid, kazayla ilgili olarak pilotları suçlamaktan kaçınılması gerektiği uyarısında bulundu:AAIB raporu bana göre sadece, kazanın her iki motorun güç kaybetmesi nedeniyle meydana geldiğini kesin olarak ortaya koyuyor, dedi.Khalid sözlerine şöyle devam etti:Pilotlar, motor gücünün kaybolduğunun farkındaydı ve aynı zamanda bunun kendi yaptıkları bir işlemden kaynaklanmadığını da biliyorlardı. Nihai raporun açıklanması aylar sürebilir. Hindistan Sivil Havacılık Bakanı Ram Mohan Naidu, Bu aşamada herhangi bir sonuca varmamalıyız, açıklamasında bulundu.