Rusya-Ukrayna savaşının en büyük kazananı: Parasına para kattı! Değişim uydu görüntülerine bile yansıdı...
Kuzey Kore'nin Rusya’ya sağladığı askeri yardımlar ve mühimmat desteği, Pyongyang rejimine milyarlarca dolarlık gelir kapısı açtı. Bu durumun etkileri kentlerde görülmeye başlandı. Ancak ekonomik kazanımların toplumun tamamına yansımadığı, nüfusun dar kesiminin zenginleşmesine neden olduğu aktarılıyor.
Rusya-Ukrayna savaşında adı sıklıkla geçen üçüncü ülke Kuzey Kore oldu. Rusya’ya mühimmat ve silah sağladı, Ukrayna’da cepheye asker gönderdi.
Kuzey Kore, Rusya'ya sağladığı bu savaş yardımlarından önemli bir gelir elde etti. Kim Jong Un hem iktidarını güçlendirdi hem de nüfusun dar kesiminin zenginleşmesini sağladı. Uydu görüntüleri, ülkedeki bu ekonomik dönüşümün izlerini gözler önüne seriyor.
Yıllar boyunca Kuzey Kore’nin gece çekilen uydu fotoğraflarına bakıldığında, karanlıklar içinde yalnızca birkaç küçük ışık noktası görülürdü. Ülkedeki kronik elektrik kesintileri yüzünden koca şehirler bile zifiri karanlığa gömülürdü. Fakat Nisan 2020’den bu yana geçen altı yılda, başkent Pyongyang’ın merkezinde geceleri aydınlık olan alanların büyüklüğü tam üç katına çıktı.
Haber ve analiz portalı NK News’e göre bu durum, rejimin kendi başarılarını gözler önüne serebilmek adına elektrik tedarikinde başkentin merkezindeki yeni caddelere ve konutlara öncelik verdiğini gösteriyor.
Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, 2021’deki parti kongresinde başkentte 50 bin yeni konut inşa etme sözü vermişti. Kim, bu vaadini zaman kaybetmeden uygulamaya koydu. Örneğin yeni kurulan Hwasong mahallesinde, Kuzey Kore’nin Hwasong kıtalararası balistik füzelerini andıran 40 katlı iki dev apartman bloğu yükseldi.
Başkentteki bu yeni gökdelenler, Kuzey Kore’de tırmanan refahın tek işareti değil. Uzun yıllardır Pyongyang’a gidip gelen gözlemciler, kentin artık daha modern göründüğünü anlatıyor. Çin’den ithal edilen elektrikli otomobiller, ödeme yapmak ya da taksi çağırmak için kullanılan QR kodlu mobil uygulamalar ve Batılı moda markaları ile kozmetik ürünlerinin satıldığı alışveriş merkezleri yerini almış durumda. (Fotoğraf/istock/Arşiv)
Rejim, Pyongyang’da ülkenin en büyük hastanesini ve New York’taki Central Park büyüklüğünde devasa bir serayı hizmete soktu. Haziran 2025’te ise Kim, doğu kıyısında yer alan ve 20 bin misafir kapasitesine sahip 5 kilometrelik Wonsan-Kalma plaj tesisinin resmi açılışını gerçekleştirdi.
The Wall Street Journal gazetesi, Haziran ayında yayımladığı bir haberde Kuzey Kore’yi "dünyanın en beklenmedik ekonomik başarı hikayesi" olarak nitelendirdi.
Bu ani ekonomik canlanmanın kaynağının Rusya-Ukrayna savaşında Moskova’ya verilen destekle finanse edildiği tahmin ediliyor. Güney Kore Ulusal Güvenlik Stratejisi Enstitüsü'nün (INSS) mart ayında yayımladığı rapora göre Kuzey Kore, Moskova'ya mühimmat satışı ve asker konuşlandırması karşılığında 7,7 milyar ila 14,4 milyar dolar arasında gelir elde ediyor. Bloomberg Economics yakın zamanda Kuzey Kore’nin 2022 ile 2025 yılları arasında Rusya’ya askeri destek sağlayarak 14 milyar dolardan fazla kazandığını tahmin ettiğini bildirdi.
Tahminlere göre Çin ile ticaret, Kuzey Koreli işçilerin yurt dışına gönderilmesi, ihracat ve internet üzerinden işlenen suçlardan da yaklaşık 8 milyar dolar daha elde edildi. Şubat 2025'te ByBit platformunun hacklenmesi, dünyanın en büyük kripto siber saldırılarından biri oldu. Kuzey Koreli olduğundan şüphelenilen bilgisayar korsanları, Ethereum ağında 1,5 milyar dolar değerinde kripto para ele geçirdi. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Kuzey Kore'nin bir önceki yılki toplam gayrisafi yurt içi hasılası 27 milyar dolardı.
Ukrayna verilerine göre Kuzey Kore, 2024 ve 2025 yıllarında Rusya'nın cephedeki mühimmat ihtiyacının yarısını karşıladı; kundağı motorlu obüsler, çok namlulu roketatarlar ve balistik füzeler tedarik etti. Pyongyang'ın son olarak 90 asker, altı fırlatma rampası ve 120 füzeyi kapsayan bir füze birimini Rusya'ya göndermeyi planladığı bildiriliyor.
Daha önce Kursk bölgesindeki çatışmalarda ve mayın temizleme faaliyetlerinde 16 bin ila 22 bin Kuzey Kore askerinin görev yaptığı aktarılırken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Kim'in 30 bin ila 50 bin asker daha konuşlandırmayı hedeflediğini belirtti. INSS raporuna göre Kim Jong un yönetimi; gönderdiği her asker için aylık 2 bin 800 dolar, subay için 3 bin dolar ve hayatını kaybeden her asker için 6 bin ila 10 bin dolar ödeme alıyor.
Öte yandan ticari ilişkiler büyük oranda takas usulüyle yürütülüyor. Silah ve personel desteği karşılığında Moskova ham petrol, tahıl, hava savunma sistemleri ve insansız hava aracı, füze ile denizaltı teknolojilerinde kullanılabilecek kritik girdileri Kuzey Kore'ye aktarıyor.
Sağlanan kaynaklara rağmen ekonomik canlılığın toplumun geneline yayılmadığı kaydediliyor. Yüksek gıda fiyatları ve yerel para birimi wonun değer kaybı, dövize erişimi bulunmayan kesimleri olumsuz etkiliyor. Rejim, başkent dışındaki eyaletleri kalkındırmak amacıyla 2024 baharında "20x10" adını verdiği programı başlattı. Her yıl 20 kent veya ilçede modern fabrikalar kurularak 10 yılda 200 projenin tamamlanması amaçlanıyor.
Ancak Seul'deki Kookmin Üniversitesi'nde profesör olan Kuzey Kore uzmanı Andrey Lankov'a göre bu projeler çoğunlukla başarısız oluyor. Lankov, "Bunun nedeni fabrikaların yalnızca gerekli altyapıya sahip olmaması değil; elektrik, ekipman ve ham madde tedarikini sağlayacak mekanizmaların da göz ardı edilmesi" diyor.