SON DAKİKA
Vance’in Kafkas ziyaretinin jeopolitik iz düşümü ne? Ermenistan'la öyle bir anlaşma imzaladılar ki...
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Güney Kafkaslar’a dikkat çekici bir ziyaret gerçekleştirdi. Hafta başında Erivan'ı, ardından Bakü'yü ziyaret etti. Ziyaret kapsamında ABD ile her iki ülke arasında anlaşmalar imzalandı. Ermenistan'la imzalanan iş birliği mutabakatlarından biri ise yapay zekâ teknolojisi konusunda oldu. Detayları Hürriyet'ten Nilgün Tekfidan Gümüş kaleme aldı...
Haberin Devamı
Uluslararası siyasetin İran ile ABD arasındaki nükleer müzakerelere odaklandığı şu günlerde ABD’den Güney Kafkaslar’a son derece dikkat çekici ve jeopolitik iz düşümleri olabilecek bir ziyaret gerçekleşti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, hafta başı Ermenistan’ın başkenti Erivan’ı çarşamba günü ise Azerbaycan’ın başkenti Bakü’yü ziyaret etti.
Haberin Devamı
JEOPOLİTİK HAMLE
Bu tarihi bir çıkarmaydı. Çünkü ilk kez söz konusu iki ülke ABD’den bu kadar üst düzey bir ziyaretçi ağırladı. Gezi önemliydi. Çünkü iki başkentte de ABD ile işbirliğini arttıran anlaşmalara imza atıldı.Erivan ile stratejik işbirliğini arttırma kararı alınırken Azerbaycan da ABD’nin Stratejik Ortakları’ndan ilan edildi.ABD aynı zamanda yıllarca Rusya’nın arka bahçesi olarak görülen Güney Kafkaslar’da jeopolitik dengeleri etkileme potansiyeli bulunan adımlar attı.
ERMENİSTAN’A YAPAY ZEKÂ ÜSSÜ
GEZİNİN ilk durağı son yıllarda Rusya ile arası açılan Erivan’dı. Dağlık Karabağ savaşlarında Rusya’dan umduğu desteği bulamayan Başbakan Nikol Paşinyan yönetimi giderek Moskova ile arasına mesafe koymayı seçmişti. Ziyaret sırasında coğrafi ve ekonomik anlamda Kafkaslar’a sıkışmış Ermenistan’ın önünü açmaya yönelik anlaşmalar dikkat çekti. En önemli işbirliği mutabakatlarından biri yapay zekâ (YZ) teknolojisi konusunda oldu.
Haberin Devamı
Haberin Devamı
YENİ DÖNEMİN PETROLÜ GİBİ
Dünyanın en güçlü işlemcilerini üreten Amerikan teknoloji şirketi Nvidia’nın Ermeni diasporasına yakın Firebird şirketi ile birlikte Ermenistan’a bölgenin en büyük YZ üssünü kurması yolunda ilerleme sağlandı.Günümüzde yapay zekâ teknolojisine yeni dönemin elektriği gibi her alana sirayet edecek bir teknoloji gözüyle bakılıyor. Yapay zekâ teknolojisinde üstünlük sağlamanın hem ekonomik hem de ulusal güvenlik açısından katma değerinin çok yüksek olacağı hesapları yapılıyor.Bu bağlamda Ermenistan’da kurulması hedeflenen 50 bin GPU kapasiteli fabrikanın dünyanın en büyük 5 yapay zekâ altyapısından biri olması bekleniyor.
NÜKLEER GÜCE YATIRIM
Ermenistan, Azerbaycan gibi petrol ve doğalgaz zengini bir ülke değil. Erivan şimdi geleceğin petrolü gözüyle bakılan yapay zekâ kapasitesiyle uluslararası arenada rol almaya hazırlanıyor.Vance ile imzalanan nükleer enerji anlaşmaları da aslında bu planı destekliyor. Çünkü orta ölçekli yapay zekâ üsleri neredeyse küçük bir kent kadar enerji harcıyorlar. Enerji fakiri bir ülke olan Ermenistan ise açığı nükleer enerjiyle kapatmayı planlıyor. Ziyaret sırasında 9 milyar dolarlık nükleer enerji anlaşması da yapıldı. Ermenistan’ın amacı Türkiye sınırındaki Metsamor nükleer santralının yerine yenisini inşa etmek ve yeni nesil reaktörlerle enerji ihtiyacını telafi etmek.
Haberin Devamı
Haberin Devamı
ZENGEZUR VE TRIPP
Tabii Vance’in gezisinin bir diğer ayağını da Azerbaycan ile Türkiye sınırındaki özerk bölgesi Nahçıvan arasında inşa edilmesi beklenen TRIPP (Trump Uluslararası Barış ve Refah Rotası) koridoru oluşturdu. Ağustos ayında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Paşinyan’ı Beyaz Saray’da barıştıran ABD Başkanı Trump da bu projeye büyük önem atfediyor.İran sınırına paralel olarak Ermenistan toprağı üzerinden geçerek Azerbaycan’ı Nahçıvan’a ve Türkiye’ye bağlayacak 42 km’lik transit koridorun Orta Asya’yı Avrupa’ya bağlayan Orta Kuşak hattının kritik bir ayağını teşkil etmesi bekleniyor. İran ve Rusya’nın etkisine karşı da bir hamle olan bu güzergâhın ticaret, lojistik, fiberoptik ve enerji altyapısında stratejik bir rol üstlenmesi öngörülüyor. Nitekim ocak ayında Washington ve Erivan, ABD’nin TRIPP’in hayata geçirilmesi için kurulacak şirketin ana hissedarı olması konusunda anlaşmıştı. Azerbaycan da ulusal bütünlüğünün sağlanması; Türkiye ve Avrupa’ya bağlantı imkânı nedeniyle TRIPP’e olumlu yaklaşıyor.
RUSYA VE ÇİN’İN TAVRI
Trump yönetimi geçen kasım ayında hazırlanan Ulusal Güvenlik Strateji belgesinde Amerika kıtasını ABD’nin arka bahçesi ilan etmişti. Ancak Vance’in ziyaretiyle ABD, Erivan ile Bakü’yü barıştırmak isterken Rusya’nın geleneksel nüfuz alanı sayılan bölgeye giriyor ve Çin’in ‘Bir yol, bir kuşak’ projesine karşı da alternatif bir pozisyon alıyor. Dolayısıyla Vance’in Güney Kafkaslar turu rutin bir ziyaret değildi, bunu da böyle okumak gerekiyor.