Yeni enerji şoku kapıda mı? IMF: "1973'teki krizden daha büyük"

Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu'daki savaşın küresel petrol piyasasında son yılların en büyük arz kesintilerinden birine yol açtığını belirterek, fiyatların beklenenden daha sınırlı yükselmesinde etkili olan tampon mekanizmalarının büyük ölçüde tükendiği uyarısında bulundu.Küresel petrol piyasasında Orta Doğu'daki savaşın etkileri sürerken, Uluslararası Para Fonu (IMF), enerji piyasalarına ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme yayımladı. IMF, arz kesintilerine rağmen petrol fiyatlarının daha sert yükselmesini engelleyen unsurların giderek etkisini kaybettiğini bildirdi. IMF uzmanları Jean-Marc Natal ile Azim Sadikov'un kaleme aldığı Petrol piyasası savaş şokunu absorbe etti ancak tamponlar azalıyor başlıklı blog yazısında, Orta Doğu'daki savaşın son yılların en büyük petrol arz kesintilerinden birini oluşturduğu belirtildi. Yazıda, savaşın ardından ham petrol fiyatlarının kısa süreli yükselişin ardından varil başına 90 ila 100 dolar bandında dengelendiği ifade edilerek, bunun birçok piyasa uzmanının öngördüğünden daha düşük seviyede gerçekleştiği vurgulandı. IMF'ye göre mayıs ayı sonu itibarıyla normal küresel tüketimin yaklaşık 10 günlük ihtiyacına denk gelen 1,1 milyar varilden fazla ham petrol piyasaya ulaşamadı. Raporda, söz konusu arz açığının aynı aşamadaki 1973 Petrol Krizi, İran-Irak Savaşı ve Körfez Savaşı dönemlerinde görülen kesintilerin de üzerine çıktığına dikkat çekildi. IMF, petrol fiyatlarında daha sert yükseliş yaşanmamasında üç temel unsurun etkili olduğunu belirtti.Buna göre küresel talepteki düşüş, üretimin artırılması ve stratejik stokların devreye alınması piyasadaki baskıyı sınırladı. Ancak raporda, küresel ekonominin daha fazla zarar görmemesi için petrol arzının kısa sürede yeniden normale dönmesinin kritik önem taşıdığı vurgulandı. Yazıda, dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün ne zaman tam anlamıyla sağlanacağının belirsizliğini koruduğu ifade edildi.Nakliye faaliyetleri, sigorta hizmetleri ve piyasa güveninin yeniden eski seviyesine dönmesinin zaman alabileceği belirtilirken, sektör tahminlerine göre boğaz tamamen açılsa bile petrol akışının normal seviyeye ulaşmasının 2 ila 3 ay sürebileceği aktarıldı. IMF, uzun süreli üretim kesintilerinin bazı sahalarda kalıcı üretim kayıplarına yol açabileceğine işaret etti.Raporda şu değerlendirmeye yer verildi:Bu sefer ilk darbeyi hafifleten unsur, enerji piyasalarının manevra alanı olması ve darbeyi absorbe edebilmesiydi. Hürmüz Boğazı'nda gerilimler yeniden alevlenirken yedek kapasitenin devreye girmesi, talebin daralması ve stokların azalması nedeniyle bu manevra alanı artık daha küçük ve giderek daralıyor. Stoklar yenilenmediği takdirde, bir sonraki şok geldiğinde dünya daha zayıf bir konumda olacak.