CANLI | Barış ümitleri tükendi mi? Trump: Ateşkes sona erdi!

ABD yönetimi, İran'dan Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırıları durdurduğunu ve boğazdaki tüm deniz geçiş hatlarının ücret alınmaksızın ticari gemilere açık olduğunu kamuoyuna açıklamasını talep ediyor.

ABD'li üst düzey yetkililer, Washington ile Tahran arasında son günlerde yapılan görüşmelerin "verimli" geçtiğini ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğine ilişkin açık bir taahhütte bulunması gerektiğini söyledi.

İsmini vermeyen ABD'li yetkililer, dar bir gazeteci grubu ile yaptıkları telekonferans görüşmesinde, Washington'ın İran'dan iki konuda kamuoyu önünde açıklama beklediğini belirtti.

ABD medyasına yansıyan bilgilere göre, yetkililerden biri, "Bizim talep ettiğimiz şey, İranlıların Hürmüz Boğazı'nın tüm geçiş kanallarının açık olduğunu ve artık gemilere ateş edilmediğini kabul eden bir açıklama yapmasıdır. Ya bize bu açıklamayı yapacaklar ya da kendileri açısından iyi bir sonuç olmayacak." ifadelerini kullandı.

ABD'li yetkili, İran'ın son dönemde Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik saldırıların "sistemlerinin hatalı çalışan bir unsurundan kaynaklandığını" Washington'a ilettiğini aktardı.

İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, BM Güvenlik Konseyi (BMGK) toplantısında, ABD, İngiltere ve Fransa'nın 2231 sayılı kararın öngördüğü "geri getirme" mekanizmasının İran'a karşı yeniden yürürlüğe konulması girişimini hukuki bulmadıklarını belirtti.

New York'ta basın mensuplarına konuşan İravani, "Güvenlik Konseyi prosedürlerinin ve yetkisinin açıkça kötüye kullanılması söz konusudur. İran'ın sözde 'geri getirme' mekanizmasına ilişkin tutumu da net ve tutarlı olmuştur. Bu tutum hem Genel Sekreter'e hem de Güvenlik Konseyi Başkanı'na resmen iletilmiş ve Çin ile Rusya tarafından desteklenmiştir." değerlendirmesinde bulundu.

E3 olarak adlandırılan ABD, İngiltere ve Fransa'nın Ortak Kapsamlı Eylem Planı (KOEP) taahhütlerine uymadığını iddia eden İravani, aynı ülkelerin, İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetimine tabi barışçıl nükleer tesislerine yönelik saldırılar da dahil, İran'a karşı hukuka aykırı askeri saldırıları desteklediğini ileri sürdü.

"Ülkem, Fransa, Birleşik Krallık ve ABD tarafından bugün barışçıl nükleer programına ilişkin olarak ortaya atılan ve siyasi saiklerle yönlendirilen iddiaları kesin bir dille reddetmektedir." diyen İravani, bu iddiaların, 2231 sayılı kararı çarpıtma, gerçekleri yanlış yansıtma ve Güvenlik Konseyi'ni dar siyasi amaçlar uğruna kötüye kullanma yönünde "kasıtlı bir girişim" olduğunu söyledi.

İravani ayrıca, Tahran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'na (NPT) olan bağlılığını vurgularken, ABD ve İsrail'in saldırganlığını eleştirdi.

BMGK'nin bu konuda sorumlu olduğuna işaret eden İravani, "Bu sorumluluklar, özellikle saldırganlık, barışın bozulması ve uluslararası barış ve güvenliğin tehdit edilmesi durumlarında son derece önemlidir. BMGK, ABD'nin hukuka aykırı saldırganlık eylemini durdurmak için etkili ve kararlı önlemler almalıdır, daha fazla tırmanmayı önlemelidir." diye konuştu.

İravani, Tahran'ın, "ABD'nin kendi yükümlülüklerini tam ve sadakatle yerine getirmesi koşuluyla", iki ülke arasında imzalanan mutabakat zaptının sadakatle uygulanmasına bağlı kalacağını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, kendisine yönelik bir suikast planını gerçekleştirmeleri durumunda İran'ın "daha önce hiç görülmemiş seviyede bombalanmasını" istediğini açıkladı.

Başkan Trump, New York Post gazetesine yaptığı açıklamada, İran'ın kendisine yönelik suikast planlarında başarılı olması durumunda "talimatlar verdiğini" ifade etti.

Trump, Tahran yönetimi için bunun bedelinin "çok ağır olacağını" söyledi.

Uzun zamandır Tahran yönetiminin "hedef listesinde" olduğunu kaydeden Trump, suikast girişiminde bulunması durumunda İran'ı "daha önce hiç görülmemiş seviyede bombalamaları için talimat verdiğini" belirtti.

İsrail'in bu hafta ABD Başkanına yönelik bir suikast planına dair istihbarat aldığına dair çıkan haberlere ilişkin görüşü sorulan Trump, İran'ın bu konuyla ilgili yeni bir planı olmadığını ancak Tahran'ın ölüm listesinde yıllardır "ilk sırada" yer aldığını ifade etti.

Haberde ayrıca Tahran'ın, İranlı General Kasım Süleymani'nin öldürüldüğü saldırıyı yönettiği 2020 yılından bu yana Trump'ı hedef listesine koyduğu bilgisine yer verildi.

Bu hafta Hürmüz Boğazı'nda yaşanan karşılıklı çatışmalarla ABD-İran gerilimi tekrar yükselirken, ABD saldırısında hayatını kaybeden eski İran lideri Ali Hamaney'in cenaze törenine katılanlar Trump karşıtı sloganlar atarak Hamaney'in intikamının alınmasını istemişti.

 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran'ın ABD ile müzakere talebinde bulunduğu yönündeki iddiaları reddederek, İran'ın bu konuda herhangi bir talepte bulunmadığını belirtti.

İran devlet televizyonuna konuşan Bekayi, Tahran yönetiminin ABD ile müzakere talebinde bulunduğuna yönelik iddialara cevap verdi.

Bekayi, İran'ın ABD ile müzakere talebinde bulunduğu yönündeki iddiaları reddederek, bu konuda herhangi bir talepte bulunmadıklarını söyledi.

ABD ile varılan mutabakat zaptı hükümlerinin ihlal edilmesine atıfta bulunan Bekayi, İran’ın politikasının hala “taahhüde karşılık taahhüt” ilkesine dayandığını ve Washington'un verdiği taahhütleri ihlal etmesinin İran tarafından misillemeyle karşılanacağını belirtti.

Bekayi, “ABD ile herhangi bir müzakere talebimiz olmadı, ancak her zamanki sorumlu yaklaşımımız gereği, bölgesel arabuluculardan birinin İran'a gelip son durumu görüşme talebini reddetmedik.” ifadesini kullandı.

Ziyaretin bugün Meşhed kentinde gerçekleştiğini aktaran Bekayi, arabulucuya ilişkin de “Katar tarafına görüşlerimizi ilettik.” dedi.

Bekayi, ABD’nin mutabakat zaptını ihlal etmesinin “bir alışkanlık haline” geldiği değerlendirmesinde bulunarak şöyle konuştu:

“Çarşamba ve Perşembe günleri yaşanan olaylar, mutabakat zaptının birinci ve ikinci maddelerinin açık bir ihlaliydi. İran petrolünün satışının iptaliyle ilgili yaptıkları açıklama, mutabakat zaptının bir başka maddesinin de açık bir ihlaliydi. Son zamanlarda duyurulan yeni yaptırımların uygulanması haberi de mutabakat zaptının dokuzuncu maddesinin açık bir ihlalidir.”

ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamada İran'ın kendilerine müzakere talebinde bulunduğunu söylemişti.

İran devlet televizyonuna göre, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran'a gelen Endonezya Halkın Danışma Meclisi Başkanı Ahmed Muzani ile görüştü.

Kalibaf, görüşmede, ABD ile müzakerelerin yalnızca savaşa hazır olanlar tarafından yürütülmesi gerektiğini belirterek, Washington’un Tahran ile yaptığı anlaşmayı ihlal etmesi durumunda İran’ın karşılık vereceği uyarısında bulundu.

Son savaşta ABD, İsrail ve NATO’nun, İran’ı birkaç gün içinde teslim olmaya zorlayabileceklerini düşündüğünü vurgulayan Kalibaf, savaşın İran'ın teslim olmasıyla sona ermeyeceğini, dünyanın da bunu gördüğünü ifade etti.

Kalibaf, ABD’lilere güvenmediklerini, müzakereler sırasında bunu ABD Başkan Yardımcısı James D. Vance’a da söylediğini aktardı.

Ülkelerini savunmaktan vazgeçmeyeceklerini belirten Kalibaf, ABD'nin anlaşmayı ihlal etmesi durumunda ABD’ye karşı kararlı bir şekilde duracaklarını söyledi.

Kalibaf, savaşı sona erdirmenin tüm ülkeler için öncelikli bir konu olduğunu ifade ederek, “Ancak herkes bu savaşın İran'ın teslim olmasıyla asla sona ermeyeceğini bilmelidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Endonezya Halkın Danışma Meclisi Başkanı Muzani de İran ile ABD arasındaki savaşı sona erdirme çabalarını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, Kalibaf’ın çabalarının barışa yol açabileceğine inandığını söyledi.

Kalibaf ile Muzani, iki ülke arasındaki ilişkilerin çeşitli alanlarda, özellikle de ekonomik alanda geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

ABD ile İran arasındaki gerilim tırmanırken, ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda uluslararası deniz taşımacılığına yönelik saldırılarına yeniden başlamasının ardından İran bağlantılı kişi ve kuruluşlara yeni yaptırımlar uyguladığını duyurdu.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, yaptırımların Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Dubai kentinde yaşayan İranlı bankacı ve iş insanı Ali Ensari ile bazı kişi ve kuruluşları hedef aldığı belirtildi.
Açıklamada, Ensari'nin İran dini lideri Mücteba Hamaney'in "kilit finansörlerinden biri" olduğu öne sürülerek, kamu kaynaklarıyla oluşturulan serveti geniş çaplı denizaşırı gayrimenkul ve ticari varlıklara aktararak kendisini, İran yönetimindeki üst düzey isimleri ve İran Devrim Muhafızları Ordusu'nu (DMO) zenginleştirdiği iddia edildi.
ABD Hazine Bakanlığ'na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), yaptırım uygulanan İran bankaları adına her yıl milyarlarca dolarlık işlem gerçekleştirdiğini ve İran hükümetinin yasa dışı mali faaliyetlerini paravan şirketler ağı üzerinden gizlediğini öne sürdüğü bazı önemli İran döviz bürolarının da yaptırım listesine eklendiğini bildirdi.
Hazine Bakanlığı, Ali Ensari’nin daha önce DMO faaliyetlerine mali destek sağladığı gerekçesiyle İngiltere tarafından da yaptırım listesine alındığını bildirdi.

ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilci Yardımcısı Tammy Bruce, İran ile diplomasi kapısının açık olduğunu ancak İran'ın sivil hedeflere veya gemilere ateş etmesi halinde karşılık vereceklerini söyledi.

Bruce, “Nükleer Silahsızlanma” başlığı altında İran’ın nükleer programını tartışmak için toplanan BM Güvenlik Konseyi’nde konuştu.

İslamabad Mutabakat Zaptı'nın 17 Haziran’da imzalanmasıyla İran ile görüşmelerde ilerleme kaydettiklerini belirten Bruce, “Diplomasi kapısı açık kalmaya devam ediyor ve İran'ın nükleer programıyla ilgili endişeleri çözmek için tercih ettiğimiz yol budur.” dedi.

Bruce, İran'ın yükümlülüklerine uymayı ve nihai bir anlaşmaya varmak için ciddi görüşmelere katılmayı seçmesini umduklarını dile getirerek, “Ancak diyalog mümkün olsa da İran, örneğin sivil hedeflere ateş etmemek gibi basit yükümlülüklerden geri adım attığı sürece müzakere edemeyiz.” diye konuştu.

ABD’nin, uluslararası barış ve güvenliği hiçe sayan eylemlerinden dolayı İran'ı sorumlu tutmaya hazır olduğunu öne süren Bruce, “Sivil hedeflere veya gemilere ateş ederseniz, karşılık vereceğiz.” ifadelerini kullandı.

Bruce, "Başkan (Donald) Trump barışı tercih ediyor ve diğer Güvenlik Konseyi üyelerini bu organın araçlarını destekleme konusunda bize katılmaya çağırıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, "İran müzakerelere devam edilmesini istedi. Biz de bunu kabul ettik ancak ABD onlara kesin bir dille ateşkesin sona erdiğini bildirdi" dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakere sürecine ilişkin açıklama yaptı. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "İran müzakerelere devam edilmesini istedi. Biz de bunu kabul ettik ancak, ABD onlara kesin bir dille ateşkesin sona erdiğini bildirdi" dedi.
Bu gelişme, Katar’dan bir heyetin iki ülke arasındaki gerginliği azaltmak ve daha kapsamlı müzakereler için zemin hazırlamak amacıyla İranlı yetkililerle görüşme gerçekleştirmesinin ardından geldi. İngiltere merkezli Reuters haber ajansına konuşan adı açıklanmayan bir kaynak, görüşmelerin ABD ile koordineli olarak yürütüldüğünü belirtmişti.

İran'a geniş çaplı hava saldırıları düzenleyen ABD ordusuna ait 12 F-22 hayalet savaş uçağının İsrail'den ayrıldığı bildirildi.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberinde, Washington yönetiminin 5 aydır İsrail'in güneyindeki Ovda Askeri Hava Üssü'nde konuşlu bulunan F-22 hayalet savaş uçaklarını ABD’ye çekme kararı aldığı aktarıldı.

Haberde, F-22 filosunun havada yakıt ikmal desteği eşliğinde ABD'ye dönüş yolunda olduğu ve İngiltere'de duraklayacağı kaydedildi.

Ayrıca söz konusu hayalet savaş uçaklarının ABD ile İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı savaş öncesi Ovda Askeri Hava Üssü'ne getirildiği ve saldırılara aktif olarak katıldığı aktarıldı.

İran ve ABD, Pakistan aracılığıyla yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

Ancak ABD ordusu, 8 Temmuz'da İran'a karşı yeni saldırılar başlatmış, İran da bu saldırılara misilleme olarak komşu ülkelerdeki ABD üslerini hedef almaya başlamıştı.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir, ABD'nin ülke altyapısına yönelik herhangi bir yeni saldırısına "misilleme" yapılacağı ve İsrail'in de hedef alınacağı uyarısında bulundu.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir, ülkesine yönelik saldırı tehditlerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Zülkadir, ABD Başkanı Donald Trump'ı işaret ederek, "Dünyanın en nefret edilen şahsiyetinin, yas tutan İran halkına yönelik ifadeleri kendine yakışır. Şehit liderin (Öldürülen dini lider Ali Hamaney) cenaze töreninde İran ve Irak halkının sergilediği tarihi duruştan dolayı öfkeleniyor. Daha önce de duyurduğumuz gibi altyapıya yönelik her türlü saldırıya misilleme yapılacak ve bu vahşetlerden sorumlu olan suçlu siyonist rejim, savaşçılarımızın karşılığından muaf olmayacak" ifadelerini kullandı.