SON DAKİKA! ABD ve İran anlaşmaya vardı! Türkiye dahil 3 ülkeye özel teşekkür... Trump: Hürmüz'den geçişler başladı

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, “Mutabakatın tüm hükümleri doğru şekilde uygulanırsa, ülke için gurur verici bir belge olarak değerlendirilebilir” dedi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, sanal medya hesabından, ABD ve İran arasında sağlanan mutabakata ilişkin açıklamada bulundu. Pezeşkiyan, mutabakata ilişkin yoğun görüşmeler gerçekleştirdiklerini ve İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi üyelerinin büyük çoğunluğunun mutabakat zaptına destek verdiğini bildirdi. Pezeşkiyan, “Mutabakatın tüm hükümleri doğru şekilde uygulanırsa, ülke için gurur verici bir belge olarak değerlendirilebilir” ifadelerini kullandı.

Pezeşkiyan, İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başta olmak üzere, mutabakatta emeği geçen tüm yetkililere teşekkür etti. Mutabakatta varılan hususların savaşın durdurulması ve müzakere başlanılması noktasında önemli bir adım olduğunu aktaran Pezeşkiyan, nihai anlaşmanın henüz şekillenmediğini belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan mutabakatın içeriğinin cuma gününden sonra herhangi bir zamanda kamuoyuna duyurulabileceğini bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’da düzenlenecek G7 Zirvesi’ne katılmak üzere İsviçre’nin Cenevre kentine ulaştı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’la görüşmesinin ardından gazetecilere açıklamalarda bulunan Trump, Hürmüz Boğazı'nın cuma günü tamamen açılacağını söyledi.

Bölgedeki mayınların büyük bölümünün de etkisiz hale getirileceğini belirten Trump, mutabakat zaptının içeriğinin kamuoyuna duyurulmasını istediğini kaydetti. Trump, “Obama'nınki gibi berbat değil. Çok güçlü bir belge ve yayınlanmasını istiyorum, muhtemelen çok yakında. Cuma gününden sonra bir süre sonra. Orta Doğu'da çok güzel şeyler olacak. Petrol fiyatları hızla düşüyor ve borsa bugün roket gibi yükseliyor, rekor seviyelere ulaştı. Petrol fiyatları en büyük düşüşünü yaşadı ve düşük seviyelere indik, henüz tam olarak eski seviyemize dönmedik” ifadelerini kullandı.

‘İMZA TÖRENİNE JD VANCE KATILACAK’

Turmp, İran'ın nükleer silah sahibi olmamayı kabul ettiğini vurgulayarak, ABD'nin İran'a karşı ‘harika bir iş çıkardığını’ dile getirdi. Trump, “Umarım iyi bir ilişkimiz olur ve iyi geçiniriz, eğer geçinemezsek de başladığımız yere geri döneriz ama bunun gerekli olacağını sanmıyorum” dedi.

İran ile mutabakat zaptının imza törenine katılma ihtimali sorulan Trump, “Duruma bağlı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance katılacak. Belki ben de katılırım. Belki katılmam ama JD özellikle bunun için geliyordu” diye konuştu.

ABD'li yetkili, İran'la mutabakat zaptının Trump ve Vance tarafından imzalandığını, İran tarafında da Meclis Başkanı Kalibaf'ın imzayı attığını belirtti.

Dün "motorları çalıştırın, petrol akmaya başlasın" çağrısında bulunan Trump, bugün yaptığı açıklamada, "Petrol yüklü gemiler, Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye başladı" dedi. 

ABD ile İran arasında mutabakat sağlandığı duyurulsa da Lübnan'daki ateşkes ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler başta olmak üzere bazı konularda taraflardan gelen farklı açıklamalar nedeniyle belirsizlikler sürüyor.

Resmi olarak mutabakatta yer alan maddeler duyurulmasa da İran basını "14 maddelik mutabakat taslağı" olduğu söylenen bir metni paylaştı.

Bu metne göre, taraflar Lübnan dahil tüm cephelerde kalıcı bir ateşkesi kabul ediyor. Washington'ın Tahran yönetiminin içişlerine karışmama taahhüdü, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını kaldırması da mutabakattaki maddeler arasında yer alıyor.

Ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın "İran'ın düzenlemeleri çerçevesinde" 30 gün içinde yeniden açılması, İran petrolü ve enerji ürünlerine yönelik yaptırımların kaldırılması da "mutabakat taslağında" bulunuyor.

Buna ek olarak, ABD'nin İran'ın dondurulmuş varlıklarının Tahran'ın erişimine açılması, İran'ın ise nükleer silah üretmeme taahhüdünün yenilenmesi de mutabakat taslağında öne çıkan maddeler olarak dikkati çekiyor. Ancak, Lübnan'daki ateşkes ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişlere ilişkin taraflardan gelen farklı açıklamalar, mutabakata ilişkin bazı belirsizliklerin ortaya çıkmasına neden oldu.

19 Haziran'da İsviçre'de düzenlenecek resmi imza töreniyle taraflar arasındaki savaşın sona erdirilmesi hedeflenirken, ABD ile İran arasındaki anlaşmazlığa yol açan konular arasında netlik kazanmayan başlıklar yer alıyor.

Hürmüz Boğazı, İsrail ordusunun Lübnan'a saldırıları, İran'ın nükleer programı, yaptırımlar ve tazminat meselesinin yanı sıra İran'ın vekil güçleri ve füze programına ilişkin konular önem arz ediyor.

Hürmüz Boğazı

ABD Başkanı Donald Trump, küresel ticaret bakımından büyük önem arz eden Hürmüz Boğazı'nın "ücretsiz olarak açılmasını" onayladığını ve bunun "kalıcı" olacağını iddia etti.

Anlaşmanın 19 Haziran'da imzalanacağını duyuran Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların temizlenerek petrol taşımacılığının devam edeceğini söyledi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Hürmüz Boğazı'ndan geçiş düzenlemesi ile ilgili yaptığı açıklamada, "Hürmüz Boğazı'nda sunulan hizmetlerin bedelini almalıyız." dedi.

İran'ın yarı resmi Mehr Haber Ajansının 14 maddelik mutabakat zaptı taslağına ilişkin haberinde, Hürmüz Boğazı'nda geçişlerde ücret toplama hakkının sadece İran ve Umman'a ait olduğunu ve üçüncü tarafların bu konuda karar alma yetkisine sahip olmadığını söylendi.

Lübnan'a saldırılar

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, "Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan ettiğini" aktarırken, İsrail tarafından mutabakata yönelik itirazlar geldi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun itirazlarına rağmen mutabakatın sağlandığını aktaran Trump, İran ile mutabakata yaklaşılan bir dönemde İsrail'in Beyrut'a saldırısını eleştirerek bunun "yaşanmaması gerektiğini" vurguladı.

Ancak Trump, mutabakata tüm Lübnan'ın dahil olduğuna dair henüz bir ifade kullanmadı.

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Trump'ın yaptığı mutabakatın "kendilerini bağlamayacağını ve İsrail'in ABD'nin sömürgesi olmadığını" savundu.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz da Washington ile Tahran arasındaki mutabakata rağmen, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde, Suriye ve Gazze'de işgal ettiği bölgelerde ucu açık bir süreyle kalmaya devam edeceğini açıkladı.

Ancak Katz, Lübnan'a saldırıların sürüp sürmeyeceğine ilişkin de bir ifade kullanmadı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise mutabakatın Lübnan'ı da kapsadığını belirterek, "Lübnan da dahil olmak üzere çeşitli cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verileceği bu gece açıklanacak." demişti.

İran basınındaki "mutabakat taslağında", İran ve Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde mevcut savaşın durdurulmasının şart koşulduğu belirtilerek, ABD'nin bu kararlılığı İsrail adına da taahhüt edeceği kaydedildi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İsrail'in Lübnan'daki saldırılarının tamamen durması gerektiğini vurgulayarak, ABD'nin anlaşmayı uygulama sorumluluğu taşıdığına dikkati çekti.

İsrail ordusu, dün Lübnan'ın başkenti Beyrut ile güneydeki beldelere saldırılar düzenlemiş, bugün de ateşkese rağmen güneydeki Kefertebnit ve Yukarı Nebatiye beldelerine hava ve topçu saldırıları düzenlemişti.

Nükleer program ve yaptırımlar

Trump, İran'ın ABD ile nihai bir nükleer anlaşmaya varamaması halinde Tahran'a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatacağını kaydetti.

Yeni mutabakatın İran'ın "nükleer silah geliştirememesini veya satın alamamasını" güvence altına alacağını savunan Trump, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl süreyle askıya alması meselesini hala müzakere ettiklerine ancak 15 yıllık süreci de kabul edebileceğine işaret etti.

Trump, İran'ın kapasitesinin "askeri amaçlara asla hizmet edemeyecek" düşük düzeyde uranyum zenginleştirmeyle sınırlı tutulacağını aktardı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 günlük süre içerisinde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini kaydetti.

İran basınındaki "mutabakat taslağında" İran'ın nükleer programına ilişkin taleplerin zenginleştirilmiş uranyumla ilgili olduğunu ve İran'ın diğer nükleer faaliyetlerine ilişkin görüşme yapılmadığı belirtildi.

Taslakta, nihai bir anlaşmaya varılsa bile İran'ın yükümlülüklerinin, nükleer silah üretmeme taahhüdüyle ve yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stoku meselesinim Tahran tarafından önerilen bir formülle çözülmesiyle sınırlı kalacağı kaydedildi.

Uranyumun seyreltilmesi durumunda ülke içerisinde kalacağı aktarılan taslakta, gerekirse malzemenin kısa süre içerisinde daha yüksek zenginleştirme seviyelerine getirilebileceği ifade edildi.

ABD'nin birincil ve ikincil yaptırımları kaldırmayı taahhüt ettiği iddia edilen taslakta, müzakerelerin ikinci aşamasına gelinene kadar kapsamlı bir yaptırım muafiyeti veya hafifletilmesi sağlanmayacağı kaydedildi.

İran'ın dondurulmuş varlıkları

Taslağın paylaşıldığı haberde, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, petrol yaptırımlarının durdurulması ve Lübnan'daki savaşın bitirilmesinin görüşmelerin bir sonraki aşamasının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini belirleyebileceği dile getirildi.

Öte yandan ABD tarafı ve ara bulucu Pakistan, yaptırımlar konusunda güncel bir açıklama yapmadı.

Tazminat

Taslağın paylaşıldığı haberde, 300 milyar dolarlık kalkınma ve yeniden imar fonu teklif edildiği belirtilerek, "yeniden imar" teriminin savaş kaynaklı hasarlara ilişkin olduğu öne sürüldü.

ABD tarafında bu iddiayı doğrulayan veya yalanlayan bir açıklamaya henüz rastlanmadı.

İran'ın vekil güçleri ve füze programı

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve müzakere sürecinde sık sık gündeme gelen İran'ın bölgedeki vekil güçleri ve füze programı da hala belirsizliğini koruyan konular arasında yer alıyor.

Özellikle İsrail'in peşinde olduğu iki konu dönem dönem ABD diplomasisinin de ısrar ettiği meseleler olarak öne çıkmıştı.

Ancak Tahran yönetimi, müzakerelerde bu konuların masaya yatırılmasına karşı olduğunu yinelemişti.

Dışişleri Bakanlığı tarafından, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği açıklandı. 

Açıklamada;

"Görüşmede Arakçi, ABD ve İran arasındaki müzakere sürecine katkılarından dolayı ülkemize teşekkür etti.

Bakan Fidan, varılan mutabakata ilişkin duyduğumuz memnuniyeti ifade etmiş ve sürece ilişkin tamamlayıcı görüşmelerin de olumlu bir neticeye ulaşmasını umduğumuzu aktardı.

Mutabakatı akamete uğratmaya yönelik kışkırtmalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurgulayan Bakan Fidan, Türkiye’nin bölgede barış, huzur ve istikrarın güçlendirilmesine yönelik katkılarını kararlılıkla sürdüreceğini belirtti." ifadelerine yer verildi. 

“Milli İstihbarat Akademisi NATO Ankara Zirvesi: İstihbarat ve Dayanıklılık” başlıklı uluslararası bir etkinliğin açılışında konuşan MİT Başkanı İbrahim Kalın:

“Dün akşam Amerika Birleşik Devletleri ile Iran arasında anlaşmanın var olduğuna dair haber hepimiz tarafından memnuniyetle karşılandı. Ama temkinli bir bekleyişin içerisindeyiz."

“Zira önümüzdeki süreçte müzakerelerde asıl konuların ele alındığı, tartışıldığı, müzakere edildiği zorlu bir süreç olacak.”

“Bu süreçte destek veren başta Pakistan ve Katar olmak üzere, bu konuda kararlılık gösteren tüm ülkeleri ve liderlerini kutluyoruz.”

“Umarız bundan sonraki süreç barışın inşası olur ve Orta Doğu’da kalıcı barışın tesisi için önemli bir adım olur. “

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Washington ile Tahran arasındaki mutabakata rağmen, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde, Suriye ve Gazze'de işgal ettiği bölgelerde ucu açık bir süreyle kalmaya devam edeceğini açıkladı.

İsrail Savunma Bakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, Katz, Lübnan'ın güneyinde İsrail'in işgal ettiği bölgelerin yerel halktan "arındırılacağını" iddia etti.

Katz, Washington ile Tahran arasındaki mutabakata rağmen, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde, Suriye ve Gazze'de işgal ettiği bölgelerde ucu açık bir süreyle kalmaya devam edeceğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu nedenle, mevcut ve gelecekte oluşacak tüm baskılara rağmen, İsrail ordusunun Lübnan'dan geri çekilmesine karşı çıkıyoruz."

Başbakan Binyamin Netanyahu'nun bu durumu ABD Başkanı Donald Trump'a ve diğer üst düzey ABD'li yetkililere açıkça ifade ettiğini öne süren Katz, "Ben de dün bunu ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'e net bir şekilde aktardım." iddiasında bulundu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a ABD-İran arasında sağlanan mutabakatın Lübnan'a ilişkin maddelerinin Tel Aviv yönetimi için bağlayıcı olmadığını ve saldırılara devam edeceklerini söylediği öne sürüldü.

ABD ile İran arasındaki mutabakat anlaşmasının ardından Türkiye'den de ardı ardına açıklamalar geldi.

ERDOĞAN: MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUM

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “ABD ve İran arasında varılan mutabakatı, bölgemizde sulh-u sükûnun hâkim kılınması adına önemli bir gelişme olarak görüyor, memnuniyetle karşılıyorum. Tüm dünyanın uzun süredir ihtiyaç duyduğu bu haberin bölgemizde kalıcı huzur ve güven ortamının tesisine vesile olmasını yürekten temenni ediyorum” dedi.

FİDAN: SABOTE GİRİŞİMLERİ ÖNLENMELİ

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi amacıyla varılan mutabakatı memnuniyetle karşılıyoruz. Söz konusu mutabakat, bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesisi yolunda önemli bir merhale teşkil etmektedir. Tamamlayıcı görüşmelerin de yapıcı bir tutumla sürdürülmesini ümit ediyoruz” dedi. Fidan, ”Varılan mutabakatın sabote edilmesine yönelik girişimlerin önlenmesi ve bölgesel barış ile güvenliğin korunması açısından ilgili tüm ülkelerin sağduyulu ve sorumlu bir tutum sergilemesi büyük önem taşımaktadır. diye de ekledi. 

DURAN: BÖLGEMİZDEKİ İSTİKRAR İÇİN ÖNEMLİ

Sanal medya hesabından paylaşım yapan İletişim Başkanı Burhanettin Duran, bölgedeki gerilimin sona ermesi açısından varılan uzlaşmayı memnuniyetle karşıladıklarını belirtti. Duran, “Bölgemizde gerilimin sona erdirilmesi ve istikrarın yeniden tesis edilmesi açısından ABD ve İran arasında varılan uzlaşmayı memnuniyetle karşılıyoruz." dedi.. 

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif sanal medya hesabından yaptığı açıklama şöyle;

Yoğun görüşmelerin ardından, Amerika Birleşik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti arasındaki Barış Anlaşması'nın ULAŞILDIĞINI gururla duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz. Her iki taraf da Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan etmiştir.

İMZA TÖRENİ 19 HAZİRAN'DA

Resmi imza töreni Cuma günü, 19 Haziran'da İsviçre'de gerçekleştirilecektir.

TÜRKİYE'YE AYRI PARANTEZ

Çatışmaya diplomatik bir çözüm bulma konusundaki bağlılıkları için Amerika Birleşik Devletleri'ne ve İran İslam Cumhuriyeti'ne teşekkür etmek isteriz. Bu arabuluculuk çabasında kardeşlerimize, Katar Devleti'nin büyük liderliğine de bu anlaşmaya ulaşmada sağladıkları destek için içten takdirlerimizi sunmak isteriz. Bu bağlamda, Suudi Arabistan Krallığı'nın ve Türkiye Cumhuriyeti'nin vizyoner liderliklerine de özel olarak teşekkür ederim, yaptıkları büyük katkılar için.

Anlaşma artık yürürlükte olduğuna göre, arabulucular bu hafta bir dizi toplantıyı kolaylaştıracak. Bu uygulama öncesi tartışmalar, teknik görüşmeler ve resmi imza töreni için temeli oluşturacaktır.

Following intensive talks, we are pleased to announce that the Peace Deal between the United States of America and Islamic Republic of Iran has been REACHED. Both sides have declared the immediate and permanent termination of military operations on all fronts, including in…

— Shehbaz Sharif (@CMShehbaz) June 14, 2026

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi.

Trump, sanal medya hesabından açıklama yaptı.

İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşmanın tamamlandığını belirten Trump, şöyle devam etti:

"Herkese tebrikler. Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz olarak açılmasını ve aynı zamanda ABD Donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum."

Trump, "Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın." ifadelerini kullandı.