SON DAKİKA... İran savaşı ne zaman bitecek? Trump'tan dikkat çeken yanıt

Trump, Beyaz Saray’da Kabine Toplantısı'nda şu açıklamalarda bulundu:

“Birçok savaş yıllarca sürdü. Biz birkaç aydır bu savaşın içindeyiz. Herkes neden bu kadar uzun sürüyor diyor. Şu anda hızlı bir şekilde çekilebiliriz ancak başka bir yol olsaydı. Bu yaptıklarımız mecbur kaldığımız şeylerdi. Devam etmek zorunda kalabiliriz. Tabi ki belli bir seviyede uranyum zenginleştirilmesi kabul edilebilir ancak ben Hürmüz Boğazı anında açılmasını istiyorum. İran’ı engellemeseydik Orta Doğu’yu havaya uçururlardı. İran’ın uranyumunu Çin ve Rusya alamaz. İran’a yaptırımları kaldırmayacağım. Sürekli baskı uyguluyoruz, bir imza atmazlarsa bence bir anlaşma yapmamalıyız. İbrahim Anlaşmalarını imzalamazlarsa bir anlaşma yapmamalıyız. Birleşik Arap Emirlikleri bu allaşmaya imza atmıştı, Katar, Suudi Arabistan için de iyi oldu. Müzakereler sürüyor, istediğimiz kadar hızlı olunacağını düşünmüyorum ancak başarılı olunacak.”

İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, son 24 saatte Hürmüz Boğazı'ndan 23 geminin geçiş yaptığını ve düşman ülkelerin gemilerinin geçişine izin verilmediğini duyurdu.

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan yazılı açıklamada, son 24 saatte Donanma'nın koordinasyonu ve güvenliği altında petrol tankerleri, konteyner gemileri ve diğer ticari gemiler dahil olmak üzere 23 geminin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiği belirtildi.

Açıklamada, "Düşman ülkelerin gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçişi yasaktır." ifadelerine yer verildi.

Beyaz Saray, İran basının ABD-İsrail savaşını sona erdirecek mutabakat zaptıyla ilgili yayınladığı haberler hakkında açıklamada bulundu. Beyaz Saray, İran devlet televizyonunun İran ile ABD arasında muhtemel bir barış anlaşmasına yönelik mutabakat zaptına ilişkin ilk gayriresmi çerçeve taslağı ile ilgili yayınladığı haberin "doğru olmadığını" ve söz konusu mutabakat zaptının "tamamen uydurma" olduğunu belirtti.

İRAN'IN YAYINLADIĞI TASLAK

İran devlet televizyonunun yayınladığı taslakta, İran’ın bir ay içinde Hürmüz Boğazı'ndaki ticari deniz taşımacılığını savaş öncesi seviyelere geri döndüreceği, buna karşılık ABD ise İran çevresindeki askeri güçlerini geri çekeceği ve deniz ablukasını kaldıracağı ifadeleri yer almıştı. Taslakta ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemi trafiğinin yönetimi ve yönlendirilmesinin İran ile Umman iş birliğinde koordine edileceği belirtilmişti. Haberde, 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varılması durumunda mutabakatın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) bağlayıcı bir kararla resmileştirileceği kaydedilmişti.

İran devlet televizyonu: Amerikan güçleri İran yakınından çekilecek, abluka kaldırılacak. Hürmüz’den geçişler bir ay içinde savaş öncesinde olduğu gibi sürecek. Ancak askeri gemiler, anlaşma taslağında kapsam dışında tutulacak. 50 gün içinde ABD ile nihai anlaşmaya varılırsa anlaşma, BMGK kararı şeklinde onaylanacak 

ABD'de marttan bu yana yapılan anketlere göre, seçmenler ABD/İsrail-İran Savaşı'nın olumlu sonuçlar vermeyeceğini ve sonlandırılması gerektiğini düşünüyor.

CNN International'ın son zamanlarda ABD'de yapılan anketlerden derlediği habere göre, ABD halkı ilk günden bu yana savaşın olumlu sonuçlar doğuracağını düşünmüyor.

Fox News'ün 20 Mayıs'taki anketinde, seçmenlerin yüzde 39'u İran'daki askeri operasyonların ABD'nin hedeflerine ulaşana kadar devam etmesi gerektiğini belirtirken yüzde 61'i bunun "sınırlı bir zaman dilimi" içinde gerçekleşmesi gerektiğini ifade etti.

New York Times-Siena College'ın 18 Mayıs'taki anketinde ise, seçmenlerin yüzde 52'si ABD'nin, İran'ın nükleer programı konusunda bir anlaşma sağlanamasa da askeri operasyonlarını sonlandırması gerektiğini, yüzde 37'si ise anlaşma olmazsa askeri operasyonların sürdürülmesi gerektiği fikrini beyan etti.

Ayrıca, kayıtlı seçmenlerin yüzde 55'i savaşın maliyetinin sağladığı faydaları aştığını, yüzde 21'i ise bu maliyete değdiğini dile getirdi.

Savaşın İran'ın nükleer programını ortadan kaldırmada "çok başarılı" olacağını düşünenlerin oranı yüzde 22 olarak kayıtlara geçerken, katılımcıların yüzde 18'i, "savaşın biraz başarılı" olacağını, yüzde 50'si ise "başarısız" olacağını görüşünü paylaştı.

Pew Araştırma Merkezi'nin 28 Nisan'daki anketinde de, katılımcıların neredeyse üçte ikisi, yönetimin İran'daki hedeflerini gerçekleştireceğine "biraz" ya da daha az güven duyduğunu belirtti.

CNN'in 3 Mart'taki anketinde ise ABD'lilerin sadece yüzde 20'si İran konusunda doğru kararlar vereceğine ilişkin Trump'a "büyük ölçüde güvendiğini", yüzde 59'u "pek" güvenmediğini" ya da hiç güvenmediğini bildirdi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, "günümüz ana savaş alanının ekonomik savaş" olduğunu belirterek, "Askeri arenada hedeflerine ulaşamayan düşman, ülkenin ekonomik direncini zedelemeye odaklanmıştır." ifadelerini kullandı.

Tesnim Haber Ajansına göre, Tahran Ticaret Odası üyeleriyle bir araya gelen Pezeşkiyan, özel sektörün güçlendirilmesinin ülkenin ekonomik gücünü ve ulusal direncini artıracağını vurguladı.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, "Günümüz ana savaş alanı ekonomik savaştır. Askeri arenada hedeflerine ulaşamayan düşman, ülkenin ekonomik direncini zedelemeye ve insanların geçim kaynaklarını bozmaya odaklanmıştır." değerlendirmesinde bulundu.

İran İstihbarat Bakanlığı, ABD ve İsrail'in "askeri çatışmaların durmasının ardından hedeflerine ulaşmak için İran'a karşı yumuşak savaş ve çeşitli komplolar uygulamaya çalıştığını" bildirdi.

Bakanlığın "güvenilir istihbarat kaynaklarına dayandırdığını" belirttiği açıklamasında, "Düşman, son savaşın başında açıkça ilan ettiği ve askeri saldırıyla başaramadığı ülkeyi yıkma ve bölme hedefini, diğer yollarla gerçekleştirmeye çalışmaktadır." ifadelerine yer verdi.

Bu kapsamda, ABD ve İsrail'in "yumuşak savaş, bilişsel savaş ve hibrit savaş yöntemlerine ağırlık verdiği" belirtildi.

ABD ve İsrail'in, özellikle ekonomik sıkıntıları ve yüksek fiyatları istismar ederek sosyal provokasyonlar oluşturmayı, etnik ve dini gruplar arasında ayrılık tohumları ekerek ulusal birliği bozmayı, özellikle kuzeybatı ve güneydoğu bölgelerinde terör saldırıları düzenlemeyi, ülke içinde suikast ve sabotaj eylemleri gerçekleştirmeyi planladığı kaydedildi.

Açıklamada, düşmanların silah, mühimmat ve özellikle Starlink gibi iletişim cihazlarının kaçakçılığını artırmayı, BBC Farsça, Amerika'nın Sesi ve terör örgütü olarak nitelendirilen "Iran International" gibi medya kuruluşlarını casusluk ve kışkırtma amacıyla kullanmayı, sosyal medya platformlarını da dezenformasyon için yoğun biçimde devreye sokmayı hedeflediği ifade edildi.

İstihbarat Bakanlığının açıklamasında, "bu planlara karşı gerekli önlemlerin alındığı ve İran halkının birlik ve direnişinin tüm bu tehditleri boşa çıkaracağı" ifadelerine yer verildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan üst düzey bir yetkili,  Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile yeni bir savaşın başlama ihtimalinin düşük olduğunu belirtti, ancak ülkesinin olası herhangi bir saldırıya karşı teyakkuzda olduğu uyarısında bulundu.

Tasnim haber ajansının aktardığına göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri'nden Mohammad Akbarzadeh, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Düşmanın zayıflığı nedeniyle savaş ihtimali düşük, silahlı kuvvetlerimiz dolu şarjörle pusuda bekliyor." 

"MEZARINIZ OLUR"

İran'ın güney sahil şeridinin iki uç noktasında yer alan bölgelere atıfta bulunan Akbarzadeh, olası bir askeri hareketliliğe karşı ise "Çabahar'dan Mahşehr'e kadar olan bölgeyi saldırganlar için bir mezarlığa çevireceğimizden şüpheniz olmasın" şeklinde konuştu.

Hizbullah, Litani Nehri'nin kuzeyindeki bir kasabada İsrail güçleriyle çatıştığını duyurdu.

Açıklamada Hizbullah üyelerinin Lübnan'ın güneyindeki Zawtar al-Sharqiyah kasabasında "düşman güçleriyle yakın mesafeden çatıştığı" belirtildi.

İran'ın başkenti Tahran’da binlerce kişi, Kurban Bayramı namazı için Tahran Üniversitesi yerleşkesinde bir araya geldi.

İsrail'in Lübnan’ın güneyine yönelik gerçekleştirdiği saldırılarda son 24 saat içinde en az 31 kişi hayatını kaybetti, 40 kişi de yaralandı. 

İsrail ordusu hava saldırılarını yoğunlaştırırken, ülkenin güneyi ve doğusundaki onlarca kasaba ve köy için zorunlu tahliye emirleri yayınladı. İsrail güçlerinin Lübnan topraklarının iç kesimlerine doğru ilerlediği yönündeki iddialar ve tırmanan bombardıman, bölge halkı arasında paniğe yol açarken binlerce sivil evlerini terk etmeye başladı. 

İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırıda Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları komutanlarından Muhammed Avde'nin öldüğü öne sürüldü. 

Yedioth Ahronot gazetesinin İsrailli bir güvenlik yetkilisine dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Gazze kentinin Rimal Mahallesi’ne düzenlediği hava saldırısında Kassam Tugayları komutanlarından Avde’nin yaşamını yitirdiğinin tahmin edildiği aktarıldı.

Gazeteye konuşan güvenlik yetkilisi, İsrail'de Avde’nin suikast girişiminden sağ çıkmamış olduğunun tahmin edildiğini belirtti.

İsrail'in Gazze kentinin batısındaki Rimal Mahallesi'ndeki bir apartmana hava saldırısı düzenlediği, saldırıda 3 Filistinlinin hayatını kaybettiği, en az 20 kişinin yaralandığı bildirilmişti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Savunma Bakanı Yisrael Katz, yaptıkları ortak açıklamada, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırıda Hamas’ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları komutanlarından Muhammed Avde'nin hedef alındığını iddia etmişti.

Ortak açıklamada, saldırının Netanyahu ile Katz’ın talimatıyla gerçekleştirildiği aktarılırken, Avde'nin Kassam Tugayları'nın yeni lideri olduğu ileri sürülmüştü.

İsrail ordusunun 15 Mayıs'ta Gazze Şeridi'ne yönelik saldırısında Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları Komutanı İzzeddin el-Haddad, eşi ve kızıyla birlikte yaşamını yitirmişti.