SON DAKİKA | Pakistan: Anlaşma metni hazır! "ABD ve İran barışa hiç bu kadar yakın olmamıştı"

İsviçre Dışişleri Bakanlığı, İran ile ABD’nin uzlaşması halinde çatışmaların sonlandırılmasına yönelik bir mutabakat zaptının imzalanmasına ev sahipliği yapmaya hazır olduklarını açıkladı.
İsviçre, ABD ile İran arasında muhtemel mutabakat zaptının imzalanmasına ev sahipliği yapmayı teklif etti. İsviçre Dışişleri Bakanlığı’nın Fransa merkezli AFP haber ajansına yaptığı açıklamada, "tarafların üzerinde uzlaşması" durumunda böyle bir imza törenine ev sahipliği yapmaya hazır oldukları kaydedildi.
Bakanlık açıklamasında, "İsviçre tam anlamıyla sürece dahil. ABD ve İran ile yakın temas halindeyiz" ifadeleri kullanıldı. Açıklamada ayrıca, bakanlığın İran ile ABD arasındaki gerilimi azaltmaya ve ateşkesi güçlendirmeye yönelik bir mutabakat zaptının oluşturulmasına ilişkin çalışmalara destek vermek amacıyla aktif bir rol üstlendiği ifade edildi.

 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD-İran arasında muhtemel mutabakat zaptının imzalanmasına ilişkin, "‘İslamabad Mutabakat Zaptı’ daha önce hiç bu kadar yakın olmamıştı" ifadelerini kullanırken, ABD merkezli haber sitesi Axios, ABD Başkanı Donald Trump'ın söz konusu açıklamayı "çok olumlu" bulduğunu iddia etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile muhtemel mutabakat zaptının imzalanmasına ilişkin açıklamalarda bulundu. Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Arakçi, "‘İslamabad Mutabakat Zaptı’ daha önce hiç bu kadar yakın olmamıştı. Metin nihai halini alana kadar medyanın içeriğe ilişkin spekülasyonlardan kaçınması gerekir. Sorumlu ve şeffaf yaklaşımımız doğrultusunda sürece ilişkin ayrıntılar uygun zamanda kamuoyuyla paylaşılacaktır" ifadelerini kullandı.

Katar, İran'a yönelik ABD-İsrail saldırılarının seyrini etkilemek amacıyla enerji üretimi konusunda İran ile koordinasyon yaptığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıkladı.

Katar Uluslararası Medya Ofisi, ABD merkezli Washington Post gazetesinin Katar'ın İran ile enerji üretiminde koordinasyon sağladığı yönündeki iddialarına cevap verdi.

Açıklamada, Doha ile Tahran arasında bu konuda herhangi bir koordinasyon olmadığı belirtildi.

Söz konusu iddiaların, Katar'ın da İran füze saldırılarına maruz kaldığı bir süreçte ortaya atıldığına dikkat çekildi.

Açıklamada, bölgede barış çabalarını baltalamaya çalışan odakların söylemlerine hizmet eden bu tür bir medya manipülasyonunun Washington Post'ta yer bulmasının üzüntü verici olduğu ifade edildi.

"Mücbir sebep" kararının ise enerji üretim tesislerinde çalışanların can güvenliğinin sağlanamayacağı konusunda verilen güvenlik raporlarının ardından alındığı vurgulandı.

ABD'li yetkili, düzenlediği telekonferansta basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

İran'la anlaşmada artık son aşamaya gelindiğini vurgulayan yetkili, şunları kaydetti:

“Bu anlaşmayı önümüzdeki birkaç gün içinde imzalamayı bekliyoruz. Size kesin bir tarih veremem ancak bir tahminde bulunmam gerekirse bu sabah yüzde 75 derdim. Şu anda bu oran muhtemelen yüzde 80 ya da yüzde 85 civarında, ancak yüzde 100 değil çünkü sistemleri oldukça karmaşık.”

Anlaşmayla sağlanacak 4 temel hedef

Söz konusu anlaşmayla ABD'nin temel önceliklerinin büyük oranda yerine getirildiğini vurgulayan yetkili, anlaşmayla öne çıkan dört başlığı şu şekilde özetledi:

"Bu anlaşmanın sağladığı sonuçlar şunlar: Birincisi, Hürmüz Boğazı yeniden açılıyor ve (ABD'nin İran'a yönelik) ablukayı kaldırıyor. İkincisi, İran'ın nükleer programının tasfiyesini sağlıyor. Üçüncüsü, ABD'nin (İran'daki) zenginleştirilmiş materyali (uranyum) almasına yol açıyor. Dördüncüsü, anlaşma bölgede uzun vadeli bir barışı garanti ediyor."

Yetkili, anlaşma çerçevesinde İran'daki zenginleştirilmiş uranyumun yerinde imha edilip daha sonra ülke dışına çıkarılmasının öngörüldüğünü belirtti.

İran üzerindeki yaptırımların kaldırılması öngörülüyor

Üst düzey yetkili, İran'ın anlaşmaya uyması halinde bu ülkeye yönelik ekonomik kısıtlamalardan büyük ölçüde kurtulacağını ifade ederek İran'ın bu yolla "dünya ekonomisine yeniden entegre olabileceğini" belirtti.

"Terörizmin en büyük destekçisi olmak yerine normal bir ülke gibi davranmaları karşılığında bu şekilde ödüllendirilecekler." diyen yetkili, anlaşmanın İran halkına fayda sağlayacağına inandıklarını söyledi.

İsrail de anlaşma sürecinin parçası

Başta İsrail olmak üzere bölgedeki ilgili ülkelerin bu sürece katıldığını ve anlaşmaya uygun hareket etmelerini beklediklerini söyleyen yetkili, "Tüm müttefiklerimizin, İsraillilerin ve Körfez ülkelerinin bu girişime katılacağından oldukça eminiz." değerlendirmesini yaptı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD-İran arasında imzalanması beklenen barış anlaşmasına ilişkin açıklama yaptı. Bekayi, Tahran ile Washington yönetimleri arasında bir mutabakat zaptının hazırlanmasının son aşamalarında olduklarını ancak henüz nihai bir karar verilmediğini söyledi. İranlı yetkili, "ABD ile mutabakat zaptına ilişkin iç incelemenin son aşamalarındayız. İlgili tarafların toplantısı şu anda devam ediyor" dedi.
İranlı sözcü, muhtemel bir barış anlaşması görüşmesinin ne zaman ve nerede imzalanacağına ilişkin yorum yapamayacağını belirterek, "Nihai kararın içerde alınmasını beklemeliyiz. Mutabakat metnine ilişkin spekülasyonların hiçbirini doğrulayamam" ifadelerini kullandı.
Bekayi ayrıca, "Diplomatik sürecin detaylarının tartışılamaması, halkın bundan habersiz olduğu anlamına gelmez" dedi.
İranlı sözcü, İran'ın tutumlarının ve kırmızı çizgilerinin Pakistan arabuluculuğundaki müzakerelerin başlangıcından beri açıkça ortaya konulduğunu ve Tahran yönetiminin kendi açıklamalarını "gerçekliğe dayalı" olarak sunmaya çalıştığını söyledi.
Bekayi ayrıca taraflar arasında bir anlaşmaya varılmasına yönelik olumlu değerlendirmeleri de yorumladı. Sözcü, iki tarafın uzlaşmaya çok yakın olduğunu öne süren açıklamaların "yeni bir şey olmadığını" söyledi.

Pakistan Başbakanı sanal medya hesabında yaptığı açıklamada, "Pakistan'ın devam eden yoğun arabuluculuk çabaları arasında, barış anlaşmasını sabote etmek isteyenler tarafından yürütülen bitmek bilmeyen dezenformasyon kampanyasını tamamen farkındayız. Tüm bunları bir kenara bırakarak, barış anlaşmasının son ve mutabakata varılmış metninin ulaşıldığını doğrulayabiliriz ve Pakistan şimdi her iki taraf ile yakın bir şekilde çalışarak sonraki adımları tamamlamaya odaklanıyor. Barış, şimdiye kadar hiç bu kadar yakın olmamıştı." ifadelerini kullandı.

Şerif'in açıklamasından 1 saat önce de İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "Anlaşma hiçbir zaman bu kadar yakın olmamıştı. Mutabakatın sonuçlandırılması beklenirken, medyanın içerik hakkında spekülasyondan kaçınması gerekmektedir. Sorumlu ve şeffaf yaklaşımımız doğrultusunda, tüm ayrıntılar uygun zamanda kamuoyu ile paylaşılacaktır." demişti. Arakçi'nin açıklamasını ABD Başkanı Donald Trump da sanal medyadan paylaşmıştı.

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, ABD ile İran arasında imzalanması beklenen mutabakat zaptına ilişkin, "Yalnızca bir anlaşma imzalamaları ya da bir toplantıya katılmaları karşılığında hiçbir fon serbest bırakılmayacak. İran yükümlülüklerini yerine getirdiği takdirde ekonomik faydaların hem İran'a hem de bölgenin geneline yansıması öngörülüyor. Başkan, öyle ya da böyle bizim için iyi bir sonuç elde edecek" dedi.

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, ABD-İran arasındaki müzakere sürecine ilişkin sosyal medya ve uluslararası basında yer alan haberlere ilişkin açıklama yaptı. Vance, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda taraflar arasında imzalanması beklenen mutabakat zaptına ilişkin haberleri eleştirerek, "İran'ın nükleer silah programını sona erdirecek ve Hürmüz Boğaz'ının yeniden açılmasını sağlayacak muhtemel bir anlaşmayla ilgili birçok yanlış bilgi dolaştığını görüyorum" dedi.

"Yalnızca bir anlaşma imzalamaları karşılığında hiçbir fon serbest bırakılmayacak"

Vance, herhangi bir barış anlaşması kapsamında İran’a ait dondurulmuş varlıkların serbest bırakılacağına yönelik iddialara ilişkin, "Öncelikle İranlılara herhangi bir nakit ödeme yapılmıyor. Yalnızca bir anlaşma imzalamaları ya da bir toplantıya katılmaları karşılığında hiçbir fon serbest bırakılmayacak" ifadelerini kullandı.

Vance, muhtemel anlaşmanın ABD ve müttefiklerinin güvenlik kaygılarının öncelikli olmasını sağlayacak şekilde yapılandırıldığını belirterek, "İran İslam Cumhuriyeti yükümlülüklerini yerine getirdiği takdirde ekonomik faydaların hem İran'a hem de bölgenin geneline yansıması öngörülüyor. Bu anlaşma, bölgeyi yeniden şekillendirme ve kalıcı barışın önünü açma potansiyeline sahip" dedi.
ABD Başkan Yardımcısı ayrıca, son birkaç saatte yapılan haberlerde bazı "tuhaf" durumların dikkatini çektiğini belirterek, "Birincisi, bir ay önce Başkan Donald Trump'ın tarihi bir başkan olduğunu söyleyen kişilerin şimdi doğrulanmamış medya haberlerine dayanarak muhtemel bir anlaşmayı eleştirmesi. İkincisi ise İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun (DMO) söylediği hiçbir söze güvenilemeyeceğini savunan kişilerin, kaynağı belirsiz sosyal medya paylaşımlarına inanıyor olması" ifadelerini kullandı.
Başkan Yardımcısı Vance, "Başkan, öyle ya da böyle bizim için iyi bir sonuç elde edecek" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, "İran'ın yalan haber kuruluşlarına sızdırdığı şartların, yazılı olarak kararlaştırılan şartlarla hiçbir ilgisi yok" dedi.
ABD Başkanı Trump sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran ile imzalanması beklenen mutabakat zaptına değindi. Trump, mutabakat zaptının ayrıntılarına yer verilen haberlere ilişkin, "İran'ın yalan haber kuruluşlarına sızdırdığı şartların, yazılı olarak kararlaştırılan şartlarla hiçbir ilgisi yok. Söyledikleri şeyler, bir anlaşma olduğu yönündeki zayıf ve acınası açıklamaları da dahil olmak üzere gerçekle hiçbir ilgisi yok. Onlarla çalışırken iyi niyet diye bir şey yok. İnanılmaz" ifadelerini kullandı.

Trump, "Ayrıca dün gece Hürmüz Boğazı'ndan ayrılan Hint gemilerine karşı düzenledikleri ve tamamen püskürtülen insansız hava aracı saldırısı kesinlikle kabul edilemez. Hemen kendilerini toparlamaları gerekiyor" dedi.

İran medyasında mutabakat zaptının detayları yayınlanmıştı

İran'ın yarı resmi haber ajansı Mehr'de yer alan haberde, ABD ile varılan anlaşmanın Washington'un İran çevresinden askeri güçlerini çekmesi, limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması, İran'ın nükleer programına yönelik müzakerelerin ilerleyen tarihlere erteleneceği ve balistik füze programının göz ardı edileceğine yönelik taahhütleri içerdiği belirtilmişti. ABD'nin dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakacağı, İran'a yönelik petrol yaptırımlarını da kaldıracağı ve "İran'ın iç işlerine karışmama" taahhüdünde bulunacağı kaydedilmişti. Haberde ayrıca nükleer ve ekonomik konulara ilişkin müzakerelerin ilerleyen tarihlerde yapılacağı, ancak İran'ın balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin gündemde olmayacağı vurgulanmıştı.