SON DAKİKA
ÖZEL| Tahran semalarındaki tehlike: 'Hayalet' yeniden sahnede
Dünya şu an kelimenin tam anlamıyla nefesini tutmuş, Orta Doğu’dan gelecek haberlere kilitlenmiş durumda. Tahran ve Washington hattında diplomatik görüşmeler sürüyordu; ancak 28 Şubat’ta işler bir anda değişti. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri harekat, bölgedeki tüm dengeleri altüst etti. İran bu saldırılara sessiz kalmadı ve jet hızıyla karşılık verdi. Hedefinde sadece İsrail yoktu; aynı zamanda ABD üslerine ev sahipliği yapan Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi bölge ülkelerindeki stratejik noktaları da vurdu. Öte yandan gelen bilgilere göre, ABD ve İsrail'in saldırısında İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ve çok sayıda üst düzey yetkili hayatını kaybetti. İran Kızılayı'nın paylaştığı veriler, bombardımanlar sonucu can kaybının 555 kişiye ulaştığını gösteriyor. Kaosun ortasında ABD'nin Tahran'a yaptığı bombardımanda başrolü oynayan B-2 Spirit uzun menzilli hayalet bombardıman uçakları dünya kamuoyunun yeniden gündemine geldi. İşte B-2 uçağının 1989'dan günümüze uzanan yolculuğu...
İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın buna verdiği karşılık dünya gündemindeki yerini korurken, bu operasyonlarda kullanılan bir uçak özellikle dikkat çekti: B-2 Spirit. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), X üzerinden yaptığı açıklamada İran’a düzenlenen saldırılarda B-2 hayalet bombardıman uçaklarının kullanıldığını duyurdu. Paylaşılan görüntülerde uçakların kalkış anları ve havadaki görüntüleri de yer aldı.
Açıklamada, “Dün gece 1 tonluk bombalar taşıyan B-2 hayalet bombardıman uçakları, İran’ın güçlendirilmiş balistik füze tesislerini vurdu” denildi.
Bu açıklamanın ardından kamuoyunda B-2 Spirit’e yönelik merak da arttı. ABD Hava Kuvvetleri envanterinde yer alan B-2 Spirit, Northrop Grumman tarafından üretiliyor. İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989’da yapan bu uçak, özellikle yoğun hava savunma sistemlerini aşmak için tasarlanmış bir “uçan kanat” yapısına sahip. İki kişilik mürettebatla görev yapıyor. Süpersonik hızlara çıkmasa da yüksek irtifada uzun mesafeleri kat edebilmesi ve radara yakalanmama özelliğiyle öne çıkıyor.
ABD’nin Haziran 2025’te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran’ı hedef alması uzun süre konuşulmuştu. O operasyon yeniden gündeme geldi. Bu kez, İsrail Başbakanlık Ofisi’nin paylaştığı yapay zekâ destekli bir video üzerinden. Geçtiğimiz yıl İsrail’e İran’a yönelik saldırılarında destek veren ABD, 22 Haziran 2025’te Natanz, Fordo ve İsfahan’daki üç nükleer tesisi B-2 uçaklarıyla vurmuştu. Saldırının ardından 24 Haziran’da ABD Başkanı Donald Trump, İran ile İsrail arasında ateşkes sağlandığını duyurmuştu.
Ancak gündem bununla sınırlı kalmadı. Trump, 25 Haziran’da sanal medya hesabından B-2 bombardıman uçaklarının yer aldığı bir video paylaştı. Videoda uçakların farklı görüntüleri yer alırken arka planda Vince Vance ve The Valiants grubunun 1980 tarihli “Bomb Iran” şarkısı çalıyordu.
Şarkının sözlerinde İran’a yönelik sert ve dikkat çeken ifadeler bulunuyordu. Aralık 2025’te ise İsrail Başbakanlık Ofisi’nden dikkat çeken bir paylaşım geldi. İran ile İsrail arasında sağlanan ateşkesin altıncı ayına gönderme yapılan videoda “Zafer turumuzda altı ay” mesajı yer aldı.
Yapay zekâ ile hazırlanan animasyonda, Haziran ayındaki saldırıda kullanılan B-2 uçağı gösterildi. Kokpitte ise Donald Trump pilot koltuğunda, Binyamin Netanyahu da yardımcı pilot olarak tasvir edildi. Paylaşım kısa sürede sanal medyada geniş yankı uyandırdı.
ABD Hava Kuvvetleri’nin paylaştığı bilgilere göre B-2 Spirit, hem konvansiyonel hem de nükleer mühimmat taşıyabilen çok rollü bir stratejik bombardıman uçağı. Yani tek bir göreve bağlı değil; gerektiğinde farklı senaryolara uyum sağlayabiliyor.
Bu dev uçak, 4 adet General Electric F118-GE-100 turbofan motorla çalışıyor. Yaklaşık 52 metre kanat açıklığına sahip. Uzunluğu 21 metre, yüksekliği ise 5 metre civarında.
Azami kalkış ağırlığı 152 bin 600 kilograma kadar çıkabiliyor. Kokpitte ise sadece iki kişilik bir ekip görev yapıyor. B-2, yaklaşık 15 bin metre irtifaya kadar yükselebiliyor. Üstelik kıtalararası menzile sahip. Yani tek bir görev için dünyanın öbür ucuna gidebilecek kapasitede.
RADARA YAKALANMADAN HEDEFE
B-2’yi asıl özel yapan şey “stealth” yani düşük görünürlük teknolojisi. Radar izini en aza indirecek şekilde tasarlanan bu uçak, gelişmiş hava savunma sistemlerini aşmak için üretildi. Yoğun şekilde korunan stratejik hedeflere kısa sürede ulaşabiliyor. Modernizasyon programlarının en kritik parçalarından biri olarak görülmesinin nedeni de tam olarak bu. Yakıt ikmali yapmadan yaklaşık 9 bin 600 kilometre menzile ulaşabiliyor. Yüksek irtifada uçabilmesi hem hareket kabiliyetini artırıyor hem de sensörlerine daha geniş bir görüş alanı sağlıyor.
GÖRÜNMEZLİĞİN ARKASINDAKİ TEKNOLOJİ
B-2’nin tespit edilmesini zorlaştıran sistem sadece radar iziyle sınırlı değil. Kızılötesi, akustik, elektromanyetik ve hatta görsel izler bile minimuma indiriliyor. Uçağın üretiminde kullanılan özel kompozit malzemeler, kaplamalar ve kanat tasarımı bu görünmezlik avantajını destekliyor.
