Sultan Unvanını Kullanan İlk Türk Hükümdar Kimdir? Sultan Unvanının Avantajları Nelerdir?
Sultan unvanını ilk defa kullanan, 11. yüzyılın ilk yarılarında Gazne’ de Hükümdar olarak görev yapan Abbasi Sultanlarında ve Mahmut Gaznevi oldu. Bu dönemde Hilafetin Emevi bulunması nedeni ile kendilerine Halife deniyordu. Diğer İslam devleti hükümdarlarına ve emirlerine de Sultan deniliyordu.
Sultan Unvanını Kullanan İlk Türk Hükümdar Kimdir?
Tarihte ilk defa Sultan unvanını kullanan Türk Hükümdarı, Mahmut Gaznevi oldu. On birinci yüzyılın ilk senelerinde Hilafetle yönetilen Abbasiler ve Emevi sultanlarına Halife deniyordu. Diğer tüm büyük İslam devletlerinde de emir ve hükümdarlarına da Sultan deniliyordu. On birinci yüzyılın ilk zamanlarında Sultan unvanını ilk defa kullanan Gazne’de hükümdar olarak görev yapan Mahmut Gaznevi oldu. Tarihte ilk defa Sultan unvanını alan Hükümdar olarak da kayıtlara geçmiştir. Aynı zamanda 2 Kasım 971 yılında Buhara kentinden doğan annesi Fars hanedanı, Gazneli Mahmut’un babası Sebük Tegin mensubu bir prensesti. Gazneli Mahmut ise, 32 yıl boyunca hüküm süren, güçlü ve büyük bir devlet kurarak adını tarihe yazdırdı.
Sultan Unvanının Avantajları Nelerdir?
971 senesinde Afganistan'ın Gazne şehrinde dünyaya gözlerini açan ve Hindistan'a tam olarak 17 sefer düzenleyen tarihçiler tarafından verem hastalığından dolayı 1030 yılında öldüğü söylenen Gazneli Mahmut, tarihte Sultan unvanını kullanan ilk defa Türk hükümdarıdır. Gazneli Mahmut'u tarih sahnesinde önemli bir yere koyan en önemli olaylardan birisi de Hindistan'a yaptığı 17 sefer ve buranın Müslümanlaşması konusunda çok önemli bir rol oynamış olmasıdır.
Sultan Kelimesi Nereden Gelir?
Sultanlık sistemi, Gazneliler'den, Selçuklular'a onlardan da Osmanlılar'a geçen bir unvandır. Selçuklu Sultanı olan Tuğrul Bey'e, Abbasî hilâfet merkezini, Şiî Büveyhoğullarının baskısından kurtardığı için Abbasi halifesi aracılığı ile "Karaların ve Denizlerin Sultanı" unvanı verildi. Osmanlı Sultanları da genellikle, Orhan Gazi'den başlayarak, kitabelerinde hep sultan tabirini kullanırlar. Sikke üzerinde yer alan ve ilk defa sultan ne yaptığını bilmedi sıfatını kullansa bile I. Murad Han'dır. Emir Süleyman’ın sikkelerinde ise bir tek “Emir Süleyman” ibaresi yer alır. Çelebi Sultan Mehmed, Es-Sultan-ül Melik-ül Âzam, Sultan ve Sultan-ı Âzam ibaresi bulunan ve Akçe-i Osmanî ismi verilen gümüş sikkeleri kestirdi.
Daha sonra da II. Murad Han'ın bazı sikkelerinde Sultan unvanı yer aldığı gibi, onun halefleri de paralarında bu tabiri sıkça kullanmışlardır. Aynı zamanda Sultan Çelebi Mehmed’e kadar Osmanlı padişahları için resmî kayıtlarda Sultan kelimesi yerine “Bey” unvanı sık sık kullanıldı. Sultan kelimesi, Sultan-üs-Selâtin, Sultan-ül-Mücâhidin, Sultan-ül-Guzât, Emir-ül-Kebir unvanları genellikle saygı amacı ile ya da genellikle de, padişahlar hakkında kitabelere ve çeşitli kitaplara yazıldı.
Sultan Kelimesinin Anlamları
Abbasî Halifesi, Sofya’nın fethinden sonra Murad Hüdâvendigâr’a yazmış olduğu mektupta “Sultan-ül-Guzât, El-Mücâhidin” şeklinde hitap ediyordu. Batı dillerinde kesin bir anlamda kullanılan Sultan sözcüğü, sadece İstanbul’da bulunan padişah anlamına da gelir. Türkler de, genellikle kendi hükümdarları için kullanırken, Sultan değil de Padişah derler. Sultan sözcüğünü, ise sadece isimle birlikte, Sultan Abdülaziz, Sultan Osman şeklinde kullanır ya da Murad Han, Abdülmecid Han olarak kullanırlar. Yalın bir sözcük olarak “Padişah” kelimesi kullanırlardı.
