YARGITAY'DAN EMSAL KARAR | 45 saati aşan çalışmalar için kritik uyarı! Fazla mesai nasıl hesaplanıyor?

Fazla çalışma ücreti, işçinin yasal çalışma süresini aşması halinde doğan en önemli işçilik alacakları arasında yer alıyor. Ancak bu ücretin sonradan talep edilebilmesi için fazla çalışmanın ispat edilmesi gerekiyor. Detayları milliyet.com yazarı Cem Kılıç yazdı.....Son yıllarda Yargıtay kararlarında, tanık beyanlarının kötüye kullanılmasının önüne geçmek amacıyla ispat kurallarına ilişkin daha sıkı değerlendirmeler yapılırken, taraflar arasındaki dengenin korunmasına yönelik uygulamalar öne çıkıyor. İş Kanunu'na göre fazla çalışma, haftalık 45 saati aşan çalışmalar olarak kabul ediliyor. İşyerinde haftalık çalışma süresi 45 saatin üzerine çıktığında aşan süreler fazla mesai olarak değerlendiriliyor. Denkleştirme uygulanan işyerlerinde ise haftalık ortalama çalışma süresi esas alınıyor. Ortalama sürenin 45 saati aşması halinde fazla çalışma ücreti ödeme yükümlülüğü doğuyor. Fazla çalışma ücretinin aylık maaşa dahil edilmesi her durumda mümkün değil. Bu uygulama yalnızca belirli şartların oluşması halinde geçerli kabul ediliyor. Bunlardan ilki, çalışanın çalışma saatlerini tamamen kendisinin belirlediği ve işveren vekili konumunda bulunduğu durumlar olarak öne çıkıyor. Bir diğer şart ise çalışanın ücretinin, aynı işi yapan emsal çalışanlara göre belirgin şekilde yüksek olması. Yargıtay, emsal ücret seviyesinde veya asgari ücretle çalışan işçiler açısından fazla mesai ücretinin maaşa dahil edilmesini geçerli kabul etmiyor. Yargıtay kararlarına göre asgari ücret, yalnızca normal çalışma süresinin karşılığı olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle asgari ücretle çalışan bir işçinin sözleşmesine fazla çalışma ücretinin maaşa dahil olduğuna ilişkin hüküm konulması halinde, bu düzenleme geçerli sayılmıyor. Fazla çalışma ücreti talep eden işçi, fazla mesai yaptığını ispat etmekle yükümlü bulunuyor. İmzalı ücret bordrosu bulunuyorsa, bordro sahteliği kanıtlanmadığı sürece kesin delil niteliği taşıyor. Bordroda fazla çalışma ücretinin ödendiği görülüyorsa, işçinin bunun üzerinde fazla mesai yaptığını iddia etmesi halinde yazılı delil sunması gerekiyor. Bu durumda yalnızca tanık beyanı yeterli kabul edilmiyor. Yargıtay, ücret bordrosunda hile bulunduğunun tespit edilmesi halinde farklı bir değerlendirme yapıyor. Bu durumda bordroda yer alan fazla mesai, hafta tatili veya ulusal bayram ücretlerinin gerçekte işçinin normal ücretinin bir parçası olduğu kabul ediliyor. Böyle bir durumda bordronun imzalı ya da imzasız olması sonuca etki etmiyor.