Küresel yenilenebilir enerji yatırımları rekor seviyede

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından hazırlanan rapora göre, küresel enerji dönüşümü yatırımları 2024 yılında 2,4 trilyon dolara ulaşarak yeni bir rekora imza attı. Bu yatırımların yaklaşık üçte biri yenilenebilir enerji teknolojilerine yönlendirilirken, yenilenebilir enerjiye yapılan toplam yatırım 807 milyar dolara ulaştı.

Rapora göre, 2024’te yenilenebilir enerji yatırımlarındaki yıllık artış hızı yüzde 7,3 ile önceki yıl kaydedilen yüzde 32’lik artışın gerisinde kaldı. Yatırımların yüzde 96’sı elektrik üretim sektöründe yoğunlaşırken, güneş enerjisi alanına yapılan harcamalar 554 milyar dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı ve bir önceki yıla göre yüzde 49 arttı.

FOSİL YAKIT YATIRIMLARINI GERİDE BIRAKTI

Yenilenebilir enerji, batarya depolama ve şebeke yatırımlarının toplamı, 2024’te fosil yakıt yatırımlarını geride bıraktı. Ancak fosil yakıtlara yönelik küresel harcamalar yeniden artış eğilimi göstermeye başladı.

YATIRIMLARIN BÖLGESEL DAĞILIMI

Enerji dönüşümü teknolojileri yatırımlarının yüzde 90’ı gelişmiş ülkeler ve Çin’de yoğunlaşırken, gelişmekte olan ve düşük gelirli ülkeler geride kaldı. Güneş, rüzgar, batarya ve hidrojen fabrikalarına yapılan küresel yatırım yüzde 21 düşerek 102 milyar dolara gerilerken, batarya fabrikalarına yapılan yatırımlar ise neredeyse iki katına çıkarak 74 milyar dolara ulaştı. Bu durum, elektrikli araçlar ve veri merkezlerinde artan depolama talebine işaret ediyor.

FİNANSMAN VE YATIRIMIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ

Gelişmiş ve büyük ekonomiler enerji dönüşümlerini finanse etmek için yerel kaynaklara erişebilirken, düşük gelirli ülkeler sınırlı mali kapasite ve yüksek sermaye maliyetleri nedeniyle dış desteğe bağımlı durumda. Küresel ölçekte, 2023’te yatırımların yaklaşık yarısı borç yoluyla sağlandı ve öz kaynak yatırımları kalan kısmı oluşturdu. Hibe oranı ise yüzde 1’in altında kaldı.

IRENA’DAN UYARI: YATIRIMLAR HEDEFE YETMİYOR

IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, yenilenebilir enerji yatırımlarının artmakta olduğunu ancak 2030 hedeflerine ulaşmak için gereken hızda olmadığını vurguladı. La Camera, özel sektör sermayesine aşırı bağımlılığın gelişmekte olan ülkelerin geride kalmasına neden olduğunu belirterek, kamu sektörünün çok taraflı ve ikili işbirlikleri ile artırılmış iklim finansmanı yoluyla liderlik yapması gerektiğini ifade etti.