OECD’den Türkiye’ye kritik mineraller vurgusu: Küresel ticarette stratejik merkez olabilir

OECD, küresel enerji dönüşümü ve kritik ham maddelere yönelik artan talep çerçevesinde Türkiye’nin stratejik önemine dikkat çekti. OECD Ticaret ve Tarım Direktörü Marion Jansen, Türkiye’nin kritik minerallerde sahip olduğu rezervler, lojistik avantajları ve küresel ticaret ağındaki konumuyla daha büyük bir rol üstlenebileceğini vurguladı.

OECD yetkililerine göre Türkiye, özellikle bor rezervleri başta olmak üzere kritik mineraller alanında güçlü bir tedarikçi olarak öne çıkıyor. Ayrıca nadir toprak elementleri açısından da önemli potansiyele sahip olan Türkiye, küresel çeşitlendirme sürecinde önemli ülkeler arasında yer alıyor.

Türkiye’nin Asya, Avrupa ve Afrika arasında bulunması, ülkeyi kritik minerallerin lojistik ve transit geçişinde son derece avantajlı bir merkez haline getiriyor.

KÜRESEL TEDARİK ZİNCİRLERİNDE ÇEŞİTLENDİRME ÖNE ÇIKIYOR

Marion Jansen, kritik minerallerde küresel arzın sınırlı sayıda ülke üzerinde yoğunlaşmasının ciddi riskler yarattığını belirtti.

Bazı kritik ham maddelerde tek bir ülkenin küresel arzın yüzde 90’ına kadar hakim olabildiğine dikkat çeken Jansen, bu durumun:

Fiyat mekanizmasını bozduğunu

Rekabeti azalttığını

Tedarik güvenliğini tehdit ettiğini vurguladı.

Bu nedenle OECD, yeni yatırım projeleri ve finansman mekanizmalarıyla daha fazla ülkenin üretim ve işleme süreçlerine dahil edilmesini destekliyor.

İHRACAT KISITLAMALARINDA CİDDİ ARTIŞ YAŞANIYOR

OECD’nin 2026 raporuna göre kritik ham maddelerde ihracat kısıtlamaları son 15 yılda kesintisiz şekilde yükseldi.

2009-2024 döneminde ihracat kısıtlamaları yaklaşık 5 kat artarken, özellikle:

İhracat yasakları

Vergi uygulamaları

Kota sistemleri

küresel ticaret sistemi açısından önemli riskler oluşturuyor.

Bu tablo, yeşil enerji, savunma sanayi ve dijital dönüşüm için kritik öneme sahip ham maddelerin arz güvenliği konusunda yeni endişeleri beraberinde getiriyor.

TÜRKİYE’NİN YATIRIM VE FİNANSMAN POTANSİYELİ

Türkiye’nin OECD ihracat kredileri düzenlemesindeki aktif rolü, kritik mineraller alanında finansman ve yatırım süreçlerinde daha güçlü bir konum elde etmesine imkan sağlıyor.

Jansen, Türkiye’nin yalnızca tedarikçi değil, aynı zamanda yatırım finansmanı ve uluslararası işbirliği platformlarında da etkinliğini artırabileceğini ifade etti.

İSTANBUL’DA KRİTİK MİNERALLER DİPLOMASİSİ GÜÇLENİYOR

İstanbul’da düzenlenen OECD Kritik Mineraller Forumu, Türkiye’nin bu alandaki uluslararası koordinasyon gücünü de ortaya koydu.

Forum kapsamında Türkiye’nin farklı ülkeleri ve yatırımcıları bir araya getirerek kritik mineraller konusunda önemli bir diplomatik ve ekonomik merkez haline geldiği değerlendiriliyor.

KRİTİK MİNERALLER ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNÜN TEMEL UNSURU

Kobalt, lityum, nikel ve nadir toprak elementleri gibi stratejik ham maddeler:

Elektrikli araç bataryaları

Yenilenebilir enerji sistemleri

Dijital teknolojiler

Savunma sanayi

için vazgeçilmez konumda bulunuyor.

Küresel talebin hızla artmasına rağmen üretimin sınırlı ülkelerde yoğunlaşması, yeni ticaret ve yatırım stratejilerini zorunlu hale getiriyor.