SON DAKİKA
ÖZEL | KAVRULACAĞIZ! Orhan Şen detay detay anlattı: İşte Türkiye'nin 'YAZ' tablosu
Geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu yaz da Türkiye’de sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkması bekleniyor. Uzmanlara göre El Nino sürecine girilmesi, özellikle uzun süreli sıcak hava dalgalarının etkisini artırabilir. Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında Türkiye’yi nasıl bir hava durumu bekliyor? Yanıtları haberimizde…
Uzman değerlendirmelerine göre Türkiye, bu yaz da özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında etkili olması beklenen sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya kalacak. Doğudan batıya yurdun birçok noktasında hissedilmesi öngörülen bunaltıcı havanın, günlük yaşamı zorlaştırması bekleniyor.
2026 yazına dair merak edilen başlıklardan bazıları ise şöyle: Barajlar kritik seviyelerin altına düşer mi? Orman yangını riski var mı? Vatandaşlar nelere dikkat etmeli? CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Orhan Şen yanıtladı;
Bu yıl meteorolojik açıdan durum biraz farklı. Sadece Türkiye’de değil, tüm dünyada alışılmışın dışında meteorolojik olaylar bekliyoruz. Bu durumun temel nedeni ise Doğu Pasifik’te gerçekleşen El Nino doğa olayıdır.
Doğu Pasifik’teki deniz yüzey sıcaklığının artmasına El Nino, azalmasına ise La Nina diyoruz. Geçen yıl ve ondan önceki yıl La Nina etkisindeydik; ancak o dönem sona erdi ve şu an hava olayları nötr seyrediyor. Haziran ayı itibarıyla etkisini yavaş yavaş artıran El Nino’nun, Temmuz ve Ağustos aylarında deniz suyu sıcaklığını 1,5-2 derece civarında artıracağı tahmin ediliyor.
-1,5-2 derece ne ifade ediyor?
''Aslında çok şey demek. O bölgedeki deniz yüzeyi suyunun sıcak olması demek üzerindeki havayı da ısıtarak dünyanın çeşitli bölgelerine giden meteorolojik sistemlerin frekanslarını değiştirebilir.''
Süper El Nino ile birlikte doğal afetler ve sıcaklıklar artacak. Temmuz ayından itibaren aşırı sıcak hava dalgaları bekleniyor. Geçen yıl da benzer dalgalar yaşanmıştı; ancak 2026 yazında, özellikle Temmuz ayından sonra Eylül’e kadar olan süreçte bu dalgalar çok daha sert, sık ve yoğun yaşanacak. Örneğin; geçen yıl İstanbul’da sıcaklıklar 36 dereceyi gördüyse, bu yıl kentin maksimum gündüz sıcaklığı 40 dereceyi aşabilir.
Deniz yüzeyinin ısınması, üzerindeki havayı da ısıtarak küresel meteorolojik sistemlerin yollarını ve frekanslarını değiştiriyor. Dünya genelindeki tahminlere göre, ortalama sıcaklık artışı 2.7 derece olarak öngörülse de Amerikalı modellemeciler bu artışın 4 dereceye kadar çıkabileceğini tahmin ediyor. 4 derecelik bir artış, El Nino tarihinde yani son 100-200 senede hiç görülmemiş bir durumdur. 1997 yılında yaşanan o meşhur kuvvetli El Nino'da bile artış 2,2 dereceyi geçmemişti.
Şu an beklediğimiz duruma "Süper El Nino" diyoruz. 1997’dekinden bile daha güçlü olması beklenen bu fenomen, dünya genelindeki meteorolojik afetlerin hem sayısını hem de şiddetini artıracak.
Bu sıcaklık artışları sadece Türkiye’yi değil; İspanya, İtalya ve Yunanistan gibi ülkeleri kapsayan Akdeniz Çanağı'nı ve Muson yağışlarının etkili olduğu bölgeleri de sarsacak. Bu nedenle Süper El Nino konusunda küresel çapta dikkatli olunması gerekiyor.
Doğal afetlerin artması demek, taşkınların ve ani gök gürültülü sağanakların artması demektir. Ancak bu ani yağışlar barajlarımızı dolduracağı anlamına gelmiyor; çünkü bu kadar şiddetli yağışlar toprağa süzülmek yerine yüzeysel akışla akıp gidiyor.
-‘‘Baraj doluluk oranlarına güvenilmemeli’’
Ayrıca aşırı sıcaklarla birlikte barajlardaki buharlaşma kaybı da artacak. Yaz aylarında %20 civarında olan buharlaşma oranının bu sene %30'lara çıkması bekleniyor. Barajdaki suyun neredeyse üçte birinin havaya karışması ciddi bir risk. İstanbul'da %72, İzmir'de %60 ve Bursa’daki doluluk oranlarına güvenmemek lazım; su toplama kapasitesi bu dengesizlikler nedeniyle zayıflayabilir.
Sıcak hava dalgaları ciddi bir sağlık problemidir. Dünya genelinde bu dalgalara bağlı beyin kanaması ve kalp spazmı vakaları ile ölüm sayıları artış gösteriyor. Türkiye’de bu ölümler genellikle "çoklu organ yetmezliği" olarak kaydedilse de Avrupa'da "aşırı sıcaklığa bağlı ölüm" kayıtları tutuluyor. Sıcak hava dalgası hafife alınmayacak bir doğal afettir.
Bu yıl orman yangını riski çok daha fazla artacak. Özellikle Türkiye'de Ege, Akdeniz ve Marmara’nın güney kesimlerinde Temmuz ayından itibaren aşırı sıcaklar kendisini hissettirecek. Süper El Nino'nun sonbaharda şiddetini iyice artırarak önümüzdeki kış boyunca devam etmesi bekleniyor.
Bu süreçte bir yandan su baskınları yaşanırken diğer yandan barajları dolduracak sürekli yağışları görmek zorlaşacak. Başta orman yangınları olmak üzere, tüm bu afetlere karşı şimdiden ciddi tedbirler alınması hayati önem taşıyor.