SON DAKİKA
1 Ay Erken Ortaya Çıktılar: Havalar Isındı, Risk Öne Çekildi... Bahçede, Parkta, Piknikte Bu Yaz Daha Dikkatli Olun! Türkiye İçin Yeni Risk Alanları Oluşabilir
İklim değişikliğiyle birlikte sivrisinek ve keneler artık daha erken ortaya çıkıyor. Uzayan sıcak dönemler, bu türlerin daha uzun süre aktif kalmasına ve daha fazla çoğalmasına yol açıyor. Uzmanlar, özellikle park, bahçe ve kırsal alanlarda kene ve sivrisinek kaynaklı hastalıklara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
Artan sıcaklıklar ve değişen yağış düzeni, doğadaki dengeyi böcekler lehine değiştiriyor. Sivrisinek ve kenelerin görülme dönemi erkene çekilirken, yıl içindeki nesil sayılarında da artış yaşanıyor. Bu durum, Türkiye’de vektör kaynaklı hastalıklar ve alerjik vakalar açısından yeni risk alanlarının oluşabileceğine işaret ediyor.
İklim değişikliği, doğadaki dengeleri her geçen yıl biraz daha değiştiriyor. Artan sıcaklıklar, uzayan yaz mevsimi ve yağış düzenindeki farklılıklar; sivrisinek, kene ve bazı böcek türlerinin daha erken ortaya çıkmasına neden oluyor.
Uzmanlara göre bu durum, yalnızca çevreyi değil, insan sağlığını da yakından ilgilendiriyor. Çünkü sivrisinek ve keneler, bazı hastalıkların taşınmasında rol oynayabiliyor. Çam kese böceği gibi türler ise alerjik reaksiyonlara yol açabiliyor.
Özellikle kış aylarının daha ılık geçmesi, böcek popülasyonlarının doğal yollarla azalmasını zorlaştırıyor. Sert kışlarda böceklerin büyük bölümü yaşamını yitirirken, sıcaklıkların yükselmesiyle daha fazla tür hayatta kalabiliyor.
Sivrisinek ve keneler için 20-25 derece aralığındaki sıcaklıklar, üreme ve gelişme açısından oldukça uygun görülüyor. Sıcak dönemlerin uzamasıyla bu canlılar daha uzun süre aktif kalıyor, daha fazla besleniyor ve yıl içinde daha fazla nesil verebiliyor.
Karadeniz gibi daha serin bölgelerde sivrisineklerin geçmişte haziran sonlarına doğru görülmeye başladığı, ancak artık yaklaşık bir ay daha erken ortaya çıktığı belirtiliyor. Daha sıcak bölgelerde ise sivrisineklerin yıl içinde çok daha fazla nesil verebildiği ifade ediliyor.
Uzmanlar, sivrisineklerin su birikintilerinde çoğaldığına dikkat çekiyor. Hava sıcaklığı arttıkça su sıcaklığı da yükseliyor ve bu durum larvaların daha hızlı gelişmesine zemin hazırlıyor. Bu nedenle ev ve bahçelerde açıkta bırakılan kova, bidon, saksı altlığı gibi küçük su birikintileri bile risk oluşturabiliyor.
Kene kaynaklı hastalıklar açısından da benzer bir tablo var. Özellikle Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi vakalarının görüldüğü bölgelerde riskin daha erken dönemde başladığı belirtiliyor. Daha önce çoğunlukla haziran ayında gündeme gelen vakaların artık nisan ayından itibaren görülebildiği ifade ediliyor.
AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Müzeyyen Mamal Torun, iklim değişikliğinin sivrisinek ve kene kaynaklı hastalıkların yeni bölgelere taşınmasında etkili olduğunu belirtti.
Uzmanlara göre sıcaklıkların artması, kenelerin yumurta ve nesil sayısını da artırabiliyor. Uygun koşullarda çok sayıda yumurta bırakabilen keneler, bazı bölgelerde yıl içinde daha fazla nesil verebiliyor. Bu da temas riskinin daha uzun bir döneme yayılması anlamına geliyor.
Çam kese böceği de iklim değişikliğinden etkilenen türler arasında yer alıyor. Daha ılıman geçen kışlar, bu türün hayatta kalmasını kolaylaştırıyor. Böylece daha kuzey bölgelere ve yüksek rakımlı alanlara doğru yayılım gösterebiliyor. Bu böceğin yakıcı tüyleri; kaşıntı, döküntü, nefes darlığı ve astım ataklarına neden olabiliyor. Bu nedenle yayılım alanının genişlemesi hem insan sağlığı hem de orman ekosistemleri açısından risk taşıyor.
Son yıllarda Marmara ve Karadeniz bölgelerinde görülmeye başlayan Asya kaplan sivrisineği de dikkat çeken türlerden biri. Bu türün, bazı viral hastalıkların taşınma riskini artırabileceği belirtiliyor. Ayrıca sivrisinek ve kene kaynaklı hastalıkların Türkiye’de yeni risk alanları oluşturabileceği uyarısı yapılıyor.
