"10 Günde 5 Kilo" Diyenlere Dikkat! Detoks, Şok Diyet, Mucize Kür…Popüler Diyetlerin Perde Arkası
Sanal medyada “hızlı kilo verme”, “detoks” ve “mucize besin” başlıklarıyla yayılan diyet akımları giderek büyüyor. Ancak uzmanlar, bilimsel temeli bulunmayan ve kişiye özel hazırlanmayan programların ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle kısa sürede büyük kilo kaybı vadeden içeriklerin sağlık tavsiyesinden çok pazarlama stratejisine dönüşebildiği belirtiliyor.
Sanal medyada her gün milyonlarca kişinin karşısına çıkan hızlı kilo verme videoları ve mucize diyet önerileri, sağlıklı yaşam vaadiyle dikkat çekse de uzmanlara göre bu akımların arkasında ciddi sağlık riskleri ve güçlü bir pazarlama düzeni bulunabiliyor.
Diyetisyen Hale Aslantaş, sanal medyada yer alan popüler diyet akımlarının bilimsel temellerden uzak, ticari ve pazarlama odaklı süreçler olduğunu söyledi.
Sanal medyada hızla yayılan popüler diyet akımlarının sağlık devrimi mi yoksa pazarlama stratejisi mi olduğu tartışılırken, uzmanlardan konuyla ilgili kritik bir uyarı geldi. Diyetisyen Aslantaş, sabah uyanır uyanmaz telefon ekranlarında karşılaşılan diyet ve kilo verme anlatımlarına dikkat çekerek, "Karşımıza çıkan videolardan birisinde '10 günde 5 kilo verdiren gizli diyet: Kereviz sapı ve kolajen kürü' Birkaç saniye sonra, filtresiz bile pürüzsüz görünyen karın kaslarıyla bir influencer elindeki renkli detoks çayını yudumluyor ve 'Bu ürünü kullanmıyorsanız kendinize haksızlık ediyorsunuz' diye vicdan azabı aşılıyor. Hemen arkasından bir başkası 'Ekmeği kestim, 20 kilo verdim' diyor; diğeri 'Meyve zehirdir, şekerdir, ağzınıza sürmeyin' diye ahkam kesiyor" ifadelerini kullandı.
Sosyal medyanın son yıllarda devasa bir "sağlık ve diyet" pazarına dönüştüğünü belirten Aslantaş, "Peki, her köşe başında önümüze düşen bu popüler diyetler, o kürler gerçekten bilimin onayladığı birer sağlık reçetesi mi, yoksa milyarlarca dolarlık bir pazarlama çarkının kusursuz dişlileri mi? Gelin, bir diyetisyen gözüyle şu madalyonun arkasına, o parıltılı ekranların ardındaki gerçeklere beraber bakalım" dedi.Sosyal medya diyetlerinin arkasında hızlı ve zahmetsiz sonuç alma arzusu bulunduğunu kaydeden Aslantaş, "İnsan beyni yapısı gereği hızlı, kolay ve kesin cevapları, kestirme yolları seviyor" diye konuştu.
Gerçek bir beslenme programının sabır, denge ve sürdürülebilirlik istediğini, ancak bu söylemin sosyal medyada yeterince beğeni almadığını ifade eden Aslantaş, "Algoritma ne yapıyor? Şok edici başlıkları, dramatik 'öncesi-sonrası' değişim fotoğraflarını ve tek bir besini (yulafı, avokadoyu ya da kemik suyunu) olağanüstü gibi gösteren videoları hızla yukarı taşıyor" dedi.Sosyal medyadaki en büyük tehlikenin unvan erozyonu olduğunu vurgulayan Aslantaş, "Profiline 'Sağlık Koçu', 'Beslenme Danışmanı', 'Fit Yaşam Mentörü' yazan binlerce kişi, arkasında hiçbir akademik altyapı, hiçbir üniversite diploması olmadan milyonlarca insana beslenme tavsiyeleri veriyor, listeler havada uçuşuyor. Bu kişilerin ortak bir noktası var. Kendi kişisel deneyimlerini genel geçer bir bilimsel kural gibi pazarlamak" ifadelerini kullandı.
"Bana iyi gelen, herkese iyi gelir" yanılgısına dikkat çeken Aslantaş, klinik beslenmenin kişiye özel planlanması gereken tıbbi bir süreç olduğunu, aksi takdirde safra kesesi taşları, karaciğer yağlanması veya ciddi hormonal bozukluklara yol açabileceğini belirtti.Yumurta, kahve ve yağlar üzerinden geçmişteki akımların bugün değiştiğini hatırlatan Aslantaş, son dönemin popüler zayıflama iğneleri hakkında ise, "İlaç, beslenmenin yerine geçen sihirli bir değnek değildir" değerlendirmesinde bulundu.Sağlıklı yaşamın taze sebze, baklagil, kaliteli protein, tam tahıllar, kaliteli bir uyku ve düzenli hareketle mümkün olduğunu belirten Aslantaş, "Unutmayın, moda diyetler size geçici olarak sadece kilo verdirir, ancak bilimsel ve doğru beslenme alışkanlıkları size bir hayat kazandırır" diyerek sözlerini tamamladı.