CİLDİMİZ NE ANLATIYOR? Büyüyen Benler, Kötü Koku, Tırnaklarda Lekelenme...
Ciltteki bazı değişimler çeşitli hastalıkların sinyali olabiliyor. Uzmanlar ciltte ortaya çıkan her yeni oluşum ve geçmeyen her belirtinin ihmal edilmemesi gerektiğini söylüyor ve önemli uyarılarda bulunuyorlar. İşte detaylar...
Büyüyen ve renk alacasına sahip bir ben, geçmeyen kaşıntı ya da kötü koku... Dermatologlar bu belirtilerin vücudun derinlerde sakladığı hastalıkların habercisi olabileceğini söylüyor. Hürriyet'ten Pınar Tahirler'in haberi...
Cildimiz yalnızca dış etkenlere karşı koruma sağlamakla kalmıyor; aynı zamanda içeride olup bitenleri de sessizce haber veriyor. Ancak çoğu zaman bu sinyaller göz ardı ediliyor, ‘geçer’ denip önemsenmiyor.
Oysa dermatologlara göre ciltte görülen bazı renk değişimleri, benlerdeki küçük oynamalar, kötüleşen vücut kokusu ya da parlak bir kabarcık, sistemik hastalıkların ya da cilt kanserlerinin erken uyarısı olabilir.
Dermatoloji uzmanları Dr. Figen Akın, Dr. Ezgi Özkur ve Dr. Zahide Eriş, ciltte ortaya çıkan her yeni oluşum ve geçmeyen her belirtinin ciddiye alınmasını, gerekirse bir uzmana başvurulmasını söylüyor. İşte hafife alınmaması gereken önemli belirtiler...
◊ Yeni çıkan, koyu ya da karışık renkli benler melanomun (cilt kanseri) habercisi olabilir. Aynı ben içinde çoklu renkler (siyah, mavi, kahverengi) varsa veya renk değiştiriyorsa dikkate alınmalıdır. 5 mm’den büyük ve büyüyen benler de riskli kabul edilir. Şüpheli benler dermoskopla incelenip gerekirse biyopsi yapılmalı. 40 yaşından sonra ortaya çıkan ‘yaş benleri’ genellikle iyi huyludur; ancak yine de dermatolojik takipte olunmalıdır. Dr. Ezgi Özkur
◊ Şekil değiştiren, hızla büyüyen, kabuklanan benler acil değerlendirme gerektirir. Dr. Zahide Eriş
◊ Benin büyümesi, renk alacası, kanama veya kabarıklık gelişimi risklidir. Ağrısız, kaşıntısız ama hızla büyüyen kabarıklıklar dikkatle izlenmelidir. Koltukaltı ve boyundaki et benleri insülin direncine işaret edebilir. Dr. Figen Akın
◊ Kadifemsi cilt dokusu (acanthosis nigricans) diyabet ve insülin direncinin işareti olabilir. Ani yağlanma, parlama ve tüylenme hormon dengesizlikleri veya polikistik over sendromu (PCOS) belirtisi olabileceğinden dikkat edilmelidir. Ciltteki aşırı parlama da karaciğer hastalıklarıyla ilişkili olabilir. Dr. Zahide Eriş◊ Basit bir cilt kuruluğu gibi görünen bazı bölgeler, aslında Mycosis fungoides adı verilen bir tür deri lenfoması olabilir. Belirgin bir neden olmadan çıkan ve büyüyen sert kabarıklıklar cilt kanseri olabilir.Dr. Figen Akın
◊ Aşırı ve keskin vücut kokusu; diyabet, karaciğer veya böbrek yetmezliği ve tiroit hastalıkları gibi sistemik sağlık sorunlarının belirtisi olabilir. Dr. Ezgi Özkur
◊ Ani değişen veya kötüleşen vücut kokusu, metabolik hastalıklar ya da genetik enzim eksiklikleriyle ilişkili olabileceğinden dikat edilmelidir. Dr. Zahide Eriş
◊ Vücut kokusundaki artış, hormonların etkisiyle çalışan apokrin bezlerle ilgilidir. Dr. Figen Akın
* Tırnaklarda oluşan koyu çizgiler melanom gibi cilt kanserlerinin belirtisi olabileceğinden takip edilmelidir. Dr. Zahide Eriş
◊ Tırnaklarda görülen renklenme, kalınlaşma ve şekil bozuklukları; mantar enfeksiyonları, liken veya sedef hastalığı gibi dermatolojik sorunları akla getirebilir. Dr. Figen Akın
◊ Ciltte mavileşme dolaşım ya da akciğer problemlerine işaret edebilir. Koyulaşma (hiperpigmentasyon) addison hastalığı gibi hormonal sorunlarla ilişkili olabilirken, yaygın kızarıklık enfeksiyonlar ya da bağışıklık sistemi hastalıklarının belirtisi olabilir. Ani gelişen ve başka semptomlarla birlikte seyreden renk değişimleri mutlaka değerlendirilmelidir. Dr. Zahide Eriş◊ Ciltteki kızarıklığa ısı artışı eşlik ediyorsa bu durum enfeksiyon belirtisi olabilir. Bölgesel morarma (ekimoz) ya da siyahlıklar dokuda nekroz (doku ölümü) anlamına gelebilir. Ayrıca ciltte keskin sınırlı beyaz alanlar varsa vitiligo hastalığı düşünülmelidir. Dr. Figen Akın◊ Boyun, kasık ve koltukaltı gibi bölgelerde oluşan koyu renkli cilt değişiklikleri insülin direncinin belirtisi olabilir. Ayrıca iyileşmeyen yaralar skuamoz hücreli karsinom, damar hastalıkları ya da diyabet gibi ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabilir. Dr. Ezgi Özkur
◊ Ciltte yağlanma artışı ve kadınlarda normalden fazla, erkeksi tüylenme görülmesi; polikistik over sendromu (PCOS) gibi hormon dengesizliklerine ya da böbrek üstü bezlerinin (adrenal bezler) aşırı çalışmasına bağlı olabilir. Cildimizde ortaya çıkan bu tür değişiklikler ihmal edilmemelidir. Dr. Figen Akın
İYİLEŞMEYEN YARALAR
◊ Cilt kanserinin belirtileri arasında iyileşmeyen yaralar, ağrısız ama kanayan ya da sertleşmiş lezyonlar ve tedaviye yanıt vermeyen egzama benzeri döküntüler olabilir.
Ancak ne yazık ki deri kanserlerinin çoğu, belirtiler önemsenmediği ve benlerdeki değişimler fark edilmediği için ileri evrede teşhis ediliyor.
Bu yüzden toplumun cilt muayenesi konusunda bilinçlenmesi büyük önem taşıyor. Dr. Figen Akın
◊ Geçmeyen döküntüler, kabarcıklar, sürekli kaşıntı veya ciltte belirgin incelme uzun süre devam ediyorsa mutlaka dermatolojik değerlendirme gerekir. Ancak belirtiler çevresel faktörlerle (hava değişimi, stres) ilişkilendirilebiliyorsa bir süre gözlem yapılabilir. Dr. Zahide Eriş
◊ Bazı dermatolojik hastalıklar mevsim geçişleri ve stresle alevlenebilir. Atopik dermatit (egzama) genellikle kış aylarında, psoriasis(sedef hastalığı) ise ilkbahar ve sonbaharda şiddetlenir.
Tedaviye dirençli kaşıntı ve egzamalarda sistemik nedenler araştırılmalı, mutlaka doktora başvurulmalıdır. Dr. Figen Akın
