SON DAKİKA
DİKKAT: Sizin de Başınıza Gelebilir! Temmuz ve Ağustos Aylarında Zirve Yapıyor! Beyin Hasarı, Organ Yetmezliği Hatta Ölüme Yol Açabilir
Yazın en büyük tehlikesi 'sıcak çarpması'. Uzun süre aşırı sıcak ve nemli ortamda kalma, yoğun fiziksel egzersiz ve az su tüketimi sıcak çarpmasını tetikleyen durumlar arasında. Peki sıcak çarpmasından vücutta neler oluyor, il müdahale nasıl olmalı?
Sıcak çarpması vücut sıcaklığının 40°C’nin üzerine çıkması sonucu ortaya çıkan, hayati tehlike taşıyan bir tıbbi acil durumdur.
Yaz mevsiminin en parlak yüzü olan güneş, aynı zamanda en büyük tehlikelerden birini de içinde barındırır.
Özellikle temmuz ve ağustos aylarında artan sıcaklıklarla birlikte, her yaştan insanın sıcak çarpması tehdidine karşı bilinçli olması hayati önem taşır. Dr. Demet Erciyes sıcak çarpması ile ilgili önemli bilgiler verdi.
Sıcak çarpması vücut sıcaklığının 40°C’nin üzerine çıkması sonucu ortaya çıkan, hayati tehlike taşıyan bir tıbbi acil durumdur.
Bu durum genellikle uzun süre aşırı sıcak ve nemli ortamda kalma, yoğun fiziksel aktivite yapma veya yeterince su tüketmeme sonucu oluşur.
Vücudumuz, sıcak havalarda terleme yoluyla ısısını dengeler.
Ancak çevre sıcaklığı çok yükseldiğinde veya nem oranı terlemeyi zorlaştırdığında, bu dengeleme sistemi bozulur.
Vücut ısısı hızla yükselir ve organlar bu sıcaklık karşısında çalışamaz hale gelir.
Bu noktada müdahale gecikirse beyin hasarı, organ yetmezliği hatta ölüm meydana gelebilir.
- Sinir Sistemi: Bilinç bulanıklığı, halüsinasyon, bayılma, konuşma bozukluğu, havale (nöbet) görülebilir.
- Kalp-dolaşım sistemi: Kalp atışları hızlanır, pıhtı olayları artar, tansiyon düşebilir.
- Böbrekler: Zarar görebilir, idrar çıkışı azalır.
- Kas ve deri: Cilt kızarır, kas krampları da eşlik edebilir.
- Karaciğer ve sindirim sistemi: Mide bulantısı, kusma görülebilir.
Unutmamak gerekir ki sıcak çarpması sadece fiziksel bir çöküş değil, aynı zamanda hayati organların birbirini peşi sıra etkileyerek iflas ettiği çok ciddi bir tablodur.
Sıcak çarpmasını önlemek, tedavi etmekten çok daha kolaydır. İşte dikkat edilmesi gerekenler:
Günün en sıcak saatlerinden kaçının (11.00 - 17.00): Bu saatlerde mümkünse dışarı çıkmayın.
Özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olanlar çok daha savunmasızdır.
Bol su için: Susamayı beklemeyin.
Vücudunuzun sıvıya ihtiyacı olduğunu hissetmeden de su içmelisiniz. Günde en az 2-2.5 litre su tüketmek çok önemlidir.
Hafif ve açık renkli giysiler giyin: Pamuklu, bol ve terletmeyen kıyafetler tercih edin. Şapka ve güneş gözlüğü kullanmak da koruyucudur.
Fiziksel aktiviteyi sınırlayın: Açık havada egzersiz yapacaksanız sabah erken saatleri ya da akşam serinliğini tercih edin.
Alkol ve kafeinden uzak durun: Bu maddeler su kaybını artırır, vücudu daha hızlı kurutur.
Bilinç kaybı, bayılma, yüksek ateş, terleyememe, hızlı nabız görülüyorsa hemen 112 Acil Servis aranmalıdır.
İlk yardım olarak şu adımlar uygulanabilir:
- Kişi gölgeye veya serin bir yere alınmalı.
- Üzeri soyulmalı ve vücudu soğutulmalı (soğuk suyla ıslatılmış bezlerle silinebilir).
- Koltuk altı, ense ve kasık bölgelerine soğuk kompres uygulanabilir.
- Bilinci açıksa su içirilir ama bilinç kapalıysa asla ağızdan sıvı verilmez.
Hastaneye ulaşıldığında hastaya genellikle soğutma tedavisi, sıvı-elektrolit takviyesi, gerekirse oksijen veya ilaç tedavisi uygulanır.
Güneş ve sıcak hava yaşamımızın vazgeçilmezi. Ancak kontrolsüz maruz kalındığında ciddi tehditlere dönüşebiliyor.
Sıcak çarpması sadece yazın tatilcileri değil, tarlada çalışan işçileri, sokakta yürüyen yaşlıları, evde yalnız yaşayan kronik hastaları da etkileyebilir.
Bu yaz sıcaklarla mücadelede en güçlü silahımız, bilgi ve önlem.
Kendi sağlığınızı ve sevdiklerinizi korumak için sıcak çarpmasına karşı bilinçli olun, belirtileri tanıyın, geç kalmayın.