Et Kestiğiniz Bıçakla Sakın Bunu Yapmayın! Duyunca Çok Şaşıracaksınız! Yazın Sindirim Sistemini Çökerten Mutfak Hataları

Yaz aylarında sıcaklık ve nemin artması, yanlış yıkanan ve uygun koşullarda saklanmayan sebze ile meyveleri enfeksiyon kaynağına dönüştürebiliyor. Uzmanlar; el hijyeni, doğru saklama ve çapraz bulaşmaya karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor.Yaz aylarında artan sıcaklık ve nem, sebze ve meyvelerin doğru şekilde temizlenmemesi ya da uygun koşullarda saklanmaması halinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Uzmanlar, tarladan sofraya kadar birçok aşamadan geçen ürünlerin gıda kaynaklı enfeksiyonlara neden olabileceği konusunda uyarıyor.Sebze ve meyveler üretim, taşıma, depolama ve satış sürecinde çok sayıda yüzeyle temas ediyor. Bu nedenle ürünlerin tüketilmeden önce yalnızca sudan geçirilmesi yeterli olmayabiliyor. Özellikle gözle görülen toprak, kir ve çürümüş bölümlerin dikkatlice temizlenmesi gerekiyor.Ürünlerin akan suyun altında ovalanarak yıkanması, mümkünse sebze temizleme fırçalarının kullanılması öneriliyor. Mekanik temizliğin ardından karbonatlı ve sirkeli suyun ayrı ayrı kullanılması, tarım ilacı kalıntılarının ve mikroorganizmaların azaltılmasına yardımcı olabiliyor. Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Aslı Haykır Solay, sıcaklık ve nemin artmasıyla sebze ve meyvelerin mikroorganizmalar için uygun bir üreme alanına dönüşebileceğini belirtti.Salmonella ve norovirüs gibi mikroorganizmaların uygun olmayan saklama ve hazırlama koşullarında çoğalabileceğine dikkat çeken uzman, bu durumun yalnızca bireysel rahatsızlıklara değil, salgınlara da neden olabileceğini ifade etti.Temizleme işlemi tamamlanan sebze ve meyvelerin mümkün olduğunca kısa sürede tüketilmesi gerekiyor. Hemen tüketilmeyecek ürünlerin ise tamamen kurutulması, nemden arındırılması ve buzdolabında kapalı bir kap içerisinde saklanması önem taşıyor. Kavun ve karpuz gibi kabuğu tüketilmeyen ürünlerin yıkanmasına gerek olmadığı düşünülse de bu yaklaşım sağlık açısından risk oluşturabiliyor. Ürünün dış yüzeyinde bulunan mikroorganizmalar, kesme sırasında bıçak aracılığıyla iç kısma taşınabiliyor.Bu nedenle kavun ve karpuzun kesilmeden önce dış yüzeyinin akan su altında iyice yıkanması gerekiyor. Kesme işleminde kullanılan bıçak ve tahtaların temizliği de en az ürünlerin yıkanması kadar önem taşıyor. Mutfakta dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise çapraz bulaşma. Çiğ et ya da tavuk kesilen bıçakların ve kesme tahtalarının sebze ile meyvelerde kullanılmaması gerekiyor.Çiğ hayvansal ürünlerde bulunan mikroorganizmalar, mutfak gereçleri üzerinden sebze ve meyvelere geçebiliyor. Bu ürünler çoğu zaman pişirilmeden tüketildiği için enfeksiyon riski daha da artıyor.Çiğ et ve sebzeler için ayrı kesme tahtaları kullanılması, her işlemden sonra bıçakların sıcak su ve deterjanla iyice temizlenmesi öneriliyor. Dışarıda yemek yerken de ürünlerin hazırlanma ve sunulma koşullarına dikkat edilmesi gerekiyor. En güvenli seçeneklerin iyi pişirilmiş ve sıcak şekilde servis edilen yiyecekler olduğu belirtiliyor.Özellikle açık büfelerde uzun süre oda sıcaklığında bekletilen salatalar risk oluşturabiliyor. Salataların buz üzerinde ya da soğuk bir bölümde sunulmaması, ılık olması veya üzerlerinde sineklerin bulunması halinde tüketilmemesi tavsiye ediliyor.Kesilmiş meyvelerin de uzun süre açıkta bekletilmesi mikroorganizmaların çoğalmasına zemin hazırlayabiliyor. Sebze ve meyveler ne kadar iyi temizlenirse temizlensin, kişisel hijyen kurallarına dikkat edilmemesi enfeksiyon riskini ortadan kaldırmıyor. Yemeğe başlamadan ve gıdaları hazırlamadan önce ellerin en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanması gerekiyor.Eller, enfeksiyona neden olan mikroorganizmaların gıdalara taşınmasındaki en önemli kaynaklardan biri olarak gösteriliyor. Bu nedenle yemek hazırlama sırasında çiğ ürünlere dokunduktan sonra ellerin yeniden yıkanması büyük önem taşıyor. Gıda kaynaklı enfeksiyonlarda ishal, bulantı, kusma ve karın ağrısı gibi belirtiler görülebiliyor. Mikroorganizma yoğunluğunun fazla olması halinde şikâyetler tüketimden sonraki ilk birkaç saat içinde başlayabiliyor.Hafif vakalarda belirtiler kısa süre içerisinde kendiliğinden geçebiliyor. Ancak yoğun sıvı kaybı, su içememe, sürekli kusma ve ishalin sıklaşması halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.Özellikle küçük çocuklar, ileri yaştaki kişiler, şeker hastaları, böbrek yetmezliği bulunanlar ve kronik rahatsızlığı olanlar daha yüksek risk grubunda yer alıyor. Bu kişilerde belirtilerin hafife alınmaması ve vakit kaybetmeden tıbbi destek alınması öneriliyor.