Gece mide yanmasıyla uyanıyorsanız hafife almayın: Sindirim sistemi hastalıklarının ilk sinyali olabilir
Gece uykunun ortasında mide yanmasıyla uyanmak birçok kişi tarafından geçici ve önemsiz bir sorun gibi görülüyor. Oysa uzmanlara göre bu şikayet, sadece basit bir hazımsızlık olmayabilir. Özellikle göğüs kemiği arkasında yanma, ağza acı su gelmesi, gece artan mide ağrısı ve uykudan uyandıran rahatsızlık hissi, reflüden ülser ve gastrite kadar uzanan bazı sindirim sistemi hastalıklarının erken işareti olabilir.
Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Önder Ekmen, gece ortaya çıkan mide yanmasının çoğu zaman mide asidinin yemek borusuna kaçmasıyla bağlantılı olduğunu söylüyor. Bu durumun en yaygın nedeni ise reflü hastalığı. Ancak tablo her zaman yalnızca reflüyle sınırlı kalmıyor. Gastrit, mide ülseri, onikiparmak bağırsağı ülseri ve mide fıtığı da gece mide yanmasına yol açabiliyor. Özellikle sık tekrarlayan ve kişiyi uykudan kaldıran yanma hissi varsa, bunun mutlaka uzman tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.
Reflü hastalarında mide asidi yemek borusuna geri kaçıyor. Gün içinde ayakta olmak, yerçekimi sayesinde bu kaçışı bir ölçüde azaltabiliyor. Ama gece yatınca bu doğal koruma ortadan kalkıyor. Üstelik uyku sırasında yutkunma azalıyor, tükürük üretimi düşüyor. Bu da yemek borusuna ulaşan asidin temizlenmesini zorlaştırıyor. Sonuç olarak gece mide yanması, reflü hastalarında çok daha belirgin hale geliyor.
Uzmanlara göre evet. Özellikle açken başlayan mide ağrısı, gece uykudan uyandıran yanma hissi ve yemek yedikten sonra azalan ağrı, ülser açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor. Bu tabloda çoğu zaman Helicobacter pylori adı verilen bakteri de rol oynayabiliyor. Bu nedenle uzun süren mide şikayetlerinde sadece belirtileri bastırmak değil, altta yatan nedeni araştırmak da büyük önem taşıyor. Doç. Dr. Ekmen, uzun süre devam eden ve tedavi edilmeyen reflünün bazı komplikasyonlara zemin hazırlayabileceğini de vurguluyor. Bunların arasında yemek borusunda iltihap, eroziv özofajit ve Barrett özofagusu gibi durumlar bulunuyor. Özellikle Barrett özofagusu, nadir de olsa yemek borusu kanseri açısından risk oluşturabildiği için, uzun süreli şikayetleri olan kişilerin mutlaka değerlendirilmesi gerekiyor.
Mide asidini azaltan ilaçlar, özellikle proton pompa inhibitörleri, bu tür şikayetlerde sık kullanılıyor. Ancak uzmanlar bu ilaçların bilinçsiz şekilde ve uzun süre kontrolsüz alınmaması gerektiğini hatırlatıyor. Tedavinin süresi ve dozu mutlaka doktor tarafından belirlenmeli. Çünkü her mide yanması aynı nedenle ortaya çıkmıyor ve her hastaya aynı yaklaşım uygun olmuyor. Eğer gece mide yanması birkaç haftadan uzun sürüyorsa, sık tekrarlıyorsa, ilaçlara rağmen düzelmiyorsa ya da alarm belirtileri eşlik ediyorsa mutlaka bir uzmana başvurulması gerekiyor.
Erken yapılan değerlendirme, hem doğru tedaviye hızlı başlanmasını sağlıyor hem de daha ciddi bir hastalığın gözden kaçmasını önlüyor. Gece mide yanması çoğu zaman küçük bir sorun gibi görünse de, vücudun verdiği önemli sinyallerden biri olabilir. Özellikle uykudan uyandıran yanma hissi tekrar ediyorsa, bunu geçiştirmek yerine nedenini araştırmak en doğru adım olur.