SON DAKİKA
Her Dozu Beyne Zarar! Miktar Arttıkça Demans Riski de Katlanıyor
Alkol tüketiminin demans riskini artırdığı ortaya çıktı. Genç yaşta başlayan ve süreklilik gösteren alkol tüketimi, beyin işlevinde önemli derecede bozulmaya yol açıyor. Yapılan bir çalışma alkol tüketimi arttıkça demans (bunama) riskinin de arttığını ortaya çıkardı. Detayları Dr. Demet Erciyes anlattı.
Alkol, çoğu zaman sosyal hayatın, kutlamaların ve bazen rahatlamanın bir aracı olarak düşünülebiliyor.
Fakat İngiltere’de yapılan ve 23 Eylül 2025 tarihinde BMJ Evidence-Based Medicine’da yayınlanan bir araştırma, bu fikri ciddi şekilde sorguluyor. Bu çalışmaya göre alkol tüketimi arttıkça demans (bunama) riski de artıyor.
Bu çalışmada araştırmacılar tek bir yöntemle yetinmeyip üç farklı yaklaşımı birlikte kullanmışlar.
1.Kohort (izlem) çalışmaları: Geniş insan gruplarını yıllar boyunca izleyip kimlerin demans geliştirdiğine bakmışlar.
2.Vaka-kontrol analizleri: Demans olanlarla olmayanları karşılaştırmışlar; geçmişteki alkol tüketim öykülerinin farklı olup olmadığına bakmışlar.
3.Mendelian randomisation (MR): Bazı genler insanların daha çok ya da daha az alkol tüketmesine yol açıyor; araştırmacılar bu genetik farklılıkların demans riskine etkisini inceleyerek, alkolün sebep olup olmadığı hakkında daha güçlü sonuçlar çıkarmaya çalışmışlar.
Bu çalışmada gözlemsel (kohort / vaka-kontrol) analizlerde toplam 559 bin 559 yetişkin katılımcı incelenmiş, genetik (Mendelian randomizasyon) analizlerinde ise 2.4 milyon bireyden elde edilen veriler kullanılmış. Sonuçta alkol tüketiminin artmasıyla demans riskinin sürekli olarak arttığı gösterilmiş.
Çünkü demansın (özellikle Alzheimer tipi ve diğer demans türlerinin) halen etkin ve yaygın bir tedavisi yok. Bu durumda en etkili strateji risk faktörlerini azaltmak. Bu çalışmaya göre yüksek tansiyon, diyabet, sigara gibi faktörlerin yanında artık alkolün de her dozda bile demans riskini artırabileceği düşünmek gerekiyor.
Genç yaşta başlayan ve süreklilik gösteren alkol tüketimi, beyin işlevinde önemli derecede bozulmayla beraber, vücudun glikoz dengesini de bozarak insülin direncine ve önce yağlı karaciğer hastalığına, ardından hepatit ve siroza kadar giden ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
Erken yaşta hasar gören karaciğerin yenilenme kapasitesi sınırlıdır ve bu durum gençlerin yaşam kalitesini ciddi biçimde etkiler.
Alkol tüketiminde, miktar arttıkça demans riski de artıyor ve genetik analizler de hafif içimin koruyucu olduğunu desteklemiyor.
Bu nedenle yediden yetmişe herkesin alkol alışkanlıklarını yeniden değerlendirmesi gerekiyor.