KAN ŞEKERİNİ ANİDEN FIRLATABİLİR! Diyabeti Olanlar Dikkat: Sıcak Havalarda İki Yönlü Risk
Yaz sıcakları diyabetli bireylerde kan şekerinin beklenmedik şekilde yükselmesine ya da düşmesine neden olabiliyor. Terleme, halsizlik ve baş dönmesi gibi belirtilerin sıcak çarpmasıyla karıştırılması ise riski artırıyor. Uzmanlar, sıcak günlerde kan şekeri takibinin sıklaştırılması ve yeterli sıvı tüketilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte diyabetli bireyler için kan şekeri kontrolü daha da önem kazanıyor. Sıcak havanın insülin emilimini ve günlük fiziksel aktiviteyi etkilemesi kan şekerinin düşmesine yol açabilirken, yetersiz sıvı tüketimi ise değerlerin yükselmesine neden olabiliyor. Bu nedenle yaz aylarında ortaya çıkan terleme, çarpıntı, halsizlik ve baş dönmesi gibi belirtilerin yalnızca sıcak havaya bağlanmaması gerekiyor
Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları, diyabetli bireylerde yalnızca susuzluk riskini artırmıyor; kan şekeri düzeylerinde beklenmedik dalgalanmalara da neden olabiliyor. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Demet Yetkin, sıcak havalarda hem hipoglisemi hem de hiperglisemi riskinin artabileceğine dikkat çekerek, diyabetli bireylerin yaz döneminde kan şekeri takibini daha sık yapmaları ve sıvı tüketimine özen göstermeleri gerektiğini söyledi.
Yaz mevsiminin diyabet yönetiminde daha dikkatli olunması gereken dönemlerden biri olduğunu belirtenProf. Dr. Demet Yetkin, yüksek sıcaklıkların vücutta meydana getirdiği değişikliklerin kan şekeri kontrolünü doğrudan etkileyebileceğini ifade etti.
Prof. Dr. Demet Yetkin, "2026 yılında Diabetes Care dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı bir çalışmada, tip 1 diyabetli bireylerde hava sıcaklığı arttıkça hipoglisemi yani kan şekeri düşüklüğü riskinin de arttığı gösterildi. Bu durum, sıcak havanın herkeste otomatik olarak kan şekerini düşürdüğü anlamına gelmez. Ancak özellikle insülin kullanan hastalarda yaz aylarında kan şekeri takibinin daha dikkatli yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır" dedi.
Sıcak havalarda cilt damarlarının genişlemesi nedeniyle insülinin bazı kişilerde daha hızlı emilebildiğini belirten Prof. Dr. Yetkin, yaz aylarında yürüyüş, yüzme ve diğer fiziksel aktivitelerin artmasının da kan şekerini düşürücü etkiyi güçlendirebildiğini söyledi. Yetkin, "Öte yandan yeterli sıvı tüketilmediğinde gelişen susuzluk, kan şekerinin yükselmesine neden olabilir. Bu nedenle yaz aylarında yalnızca hipoglisemi değil, hiperglisemi riski de göz önünde bulundurulmalıdır. Diyabetli bireyler kan şekeri ölçümlerini sıcak havalarda normalden daha sık yapmalıdır" dedi.
Terleme, halsizlik, baş dönmesi ve çarpıntı gibi belirtilerin hem sıcak çarpmasında hem de hipoglisemide görülebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Demet Yetkin, "Kendinizi kötü hissettiğinizde belirtilerin nedenini tahmin etmeye çalışmak yerine mutlaka kan şekerinizi ölçün. Erken yapılan ölçüm, doğru müdahale açısından hayati önem taşır" ifadelerini kullandı.
"İnsülin dozunu kendi başınıza değiştirmeyin"
Yaz aylarında kan şekeri değerlerinde değişiklik görülmesinin tedavinin bireysel olarak değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmediğini belirten Prof. Dr. Yetkin, "Tekrarlayan hipoglisemi atakları yaşayan hastaların tedavileri mutlaka hekim tarafından yeniden değerlendirilmelidir. Özellikle tip 1 diyabetli bireyler bazal insülinlerini kesinlikle kendi başlarına kesmemelidir" diye konuştu.
"İnsülini sıcaktan koruyun"
İnsülinlerin uygun koşullarda saklanmasının tedavinin etkinliği açısından büyük önem taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Demet Yetkin, "İnsülinler doğrudan güneş altında, park halindeki araçlarda veya yüksek sıcaklığa maruz kalan ortamlarda bırakılmamalıdır. Aşırı sıcak ilacın etkinliğini azaltabilir. Özellikle seyahatlerde insülinlerin yalıtımlı taşıma çantalarında muhafaza edilmesi önerilir" dedi.
Yaz aylarında diyabet hastaları nelere dikkat etmeli?
Prof. Dr. Demet Yetkin, yaz aylarında diyabet yönetimi için şu önerilerde bulundu: "Gün boyunca yeterli miktarda su tüketin. Kan şekerinizi sıcak günlerde normalden daha sık kontrol edin. Uzun yürüyüş veya egzersiz sırasında yanınızda hızlı etkili karbonhidrat bulundurun.
Öğün atlamayın. İnsülin ve diyabet malzemelerinizi aşırı sıcaktan koruyun. Tekrarlayan hipoglisemi veya yüksek kan şekeri durumunda mutlaka hekiminize başvurun."
Yaz mevsiminin doğru önlemler alındığında diyabetli bireyler için güvenle geçirilebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Demet Yetkin, "Düzenli glukoz takibi, yeterli sıvı tüketimi ve ilaçların doğru koşullarda saklanması gibi basit önlemler sayesinde yaz aylarını sağlıklı ve güvenli geçirmek mümkündür" diyerek sözlerini tamamladı.