KOAH’tan Astıma, Kistik Fibrozisten Obeziteye: Kronik Hastalıklarla Mücadelede Egzersizin Gücü
Kronik solunum yolu hastalıklarında yalnızca ilaç tedavisi yeterli olmayabiliyor. Pulmoner rehabilitasyon ile doğru nefes teknikleri ve düzenli egzersiz, hastaların yaşam kalitesini artırıyor. Egzersiz sürekliliği sayesinde nefes darlığı minimize edilerek depresyon ve kaygı süreçleri de hafifletilebiliyor.
Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Serdanur Özdemir, Pulmoner Rehabilitasyon Haftası dolayısıyla yaptığı açıklamada kronik solunum yolu hastalıklarında sadece ilaç tedavisinin yeterli olmadığını belirterek, "İlaç tedavisi kadar egzersiz de önemli" dedi.
Sağlık Bakanlığı, kronik solunum yolu hastalıklarının yönetiminde büyük önem taşıyan pulmoner rehabilitasyon konusunda toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla 9-15 Mart 2025 tarihlerini "Pulmoner Rehabilitasyon Haftası" olarak ilan etti. Kronik solunum yolu hastalıklarının hava akımı kısıtlanması ve nefes darlığı gibi belirtilerle hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürdüğünü ifade eden uzmanlar, bu tür rahatsızlıkların doğası gereği ilaçlar düzenli kullanılsa dahi nefes darlığının kalıcı olabildiğine dikkat çekiyor.
Konuya ilişkin konuşan Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Serdanur Özdemir, pulmoner rehabilitasyon süreçlerindeki temel hedeflerinin, hastalara doğru nefes tekniklerini öğreterek mevcut darlığı minimize etmek ve hastanın günlük konforunu artırmak olduğunu belirtti. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Özdemir, "Her yıl 8-14 Mart haftası, Pulmoner Rehabilitasyon Haftası olarak ülke genelinde hasta farkındalığını artırmak amacıyla çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır. Kronik solunum hastalıkları; genellikle hava akımı kısıtlanması, yetersiz hava yolu temizliği ve nefes darlığı ile seyreden, hastanın yaşam kalitesini olumsuz etkileyen hastalıklar grubundan oluşur. Bölgemizde ağırlıklı olarak KOAH olmak üzere; astım, bronşektazi, pediatrik hasta grubunda kistik fibrozis, halk arasında ‘akciğer sertleşmesi' olarak bilinen interstisyel akciğer hastalıkları ve hatta obeziteye bağlı gelişen durumlar gibi çeşitli hastalıklarda akciğer hava akımı kısıtlanması ve nefes darlığı gelişmektedir" diye konuştu.
Pulmoner rehabilitasyonun amacının hastalara solunum yolu temizliği ve nefes egzersizlerini öğretmek, kişiye özel planlanacak egzersizlerle egzersiz kapasitelerini artırmak olduğunu dile getiren Özdemir, "Bu sayede hastaların hem semptomlarını azaltmak hem de hastalık kontrolü hakkındaki öz farkındalıklarını artırmak hedeflenir. Böylelikle alevlenmeleri ve hastane yatışlarını azaltmak; kronik nefes darlığı ile günlük hayattan uzaklaşmanın yol açtığı depresyon ve kaygı süreçlerini hafifletebilmek amaçlanmaktadır. Pulmoner rehabilitasyonda hastalar, yatırılarak veya günübirlik gruplar halinde üniteye alınarak çalıştırılmaktadır. Hastalar ilaç tedavilerini tam olarak kullansalar bile, bu hastalıklar kronik olduğu için nefes darlığı kalıcı olabilmektedir. Burada temel amaç, söz konusu nefes darlığını minimize etmek ve hastanın yaşam kalitesini artırmaktır" şeklinde konuştu.
Egzersiz yaparken sürekliliğin önemine vurgu yapan Özdemir, sözlerini şöyle sürdürdü:"Tüm bunları yaparken önceliğimiz; doktorun verdiği reçeteli ilaçları düzenli kullanmak, tütün ve tütün ürünlerinden uzak durmaktır. Herkes pulmoner rehabilitasyon ünitelerine erişemeyebildiği için ‘tele-pulmoner rehabilitasyon' dediğimiz uzaktan uygulamaların zaman içerisinde artmasını hedefliyoruz. Hastalar için ev önerilerinde bulunacak olursak; öncelikle düşme riskini minimize edecekleri düz bir zemin seçilmelidir.
Egzersiz sırasında yoruldum deyip hemen bırakılmamalı; artan sürelerde ve şiddetlerde egzersiz günlük hayatın bir parçası haline getirilmelidir. Hastalar günlük hayata ne kadar katılırlarsa depresyon ve anksiyete süreçleri de o kadar azalacağı için pulmoner rehabilitasyon amacına ulaşmış olacaktır."