Psikologdan Okul Öncesi 'Dijital Detoks' Çağrısı! Yaş Gruplarına Göre Ekran Süresi Ne Kadar Olmalı?
Çocukların tablet, telefon, bilgisayar gibi teknolojik aletlerin başında çok fazla vakit geçirmesi dikkat dağınıklığı ve uyku düzeninde bozulma gibi sorunlara yol açıyor. Yeni eğitim öğretim döneminin başlamasına kısa bir süre kala uzman isimden ailelere önemli bir uyarı geldi.
Okullar açılmadan önce çocuklarda ekran süresinin sınırlandırılması gerektiğini belirten Psikolog Ozan Yazıcı, "Ekran yerine masal okuma, resim yapma, bloklarla oynama, bahçede keşif oyunları ya da ailecek masa oyunları gibi aktiviteler çocukların hayal gücünü ve odaklanma becerisini güçlendiriyor" dedi.Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde ailelere dijital detoks çağrısı yapan Psikolog Ozan Yazıcı, tablet, telefon ve televizyon gibi ekranlara uzun süre maruz kalmanın çocuklarda dikkat süresinin kısalmasına, uyku düzeninin bozulmasına ve sosyal becerilerin gelişmesinde gecikmeye yol açabileceğini söyledi. Yazıcı, araştırmaların ekran karşısında fazla zaman geçiren çocukların oyun kurma ve akran ilişkilerinde daha fazla zorluk yaşadığını ortaya koyduğunu vurguladı.
Çocukların dikkat ve öğrenme becerilerinin gelişebilmesi için günlük rutinlerinde ekran yerine üretici etkinliklere yer verilmesi gerektiğini ifade eden Yazıcı, "Masal okuma, resim yapma, bahçede keşif oyunları ya da aile etkinlikleri çocuğun gelişimine katkı sağlar. Özellikle okul öncesi yaş grubunda ekranın yalnızca sınırlı süreyle ve ebeveyn eşliğinde kullanılmasının gelişim açısından daha sağlıklı olduğunu söyleyebiliriz" diye konuştu.
Yemek saatlerinde telefon ve tabletlerin kaldırılması, uyumadan önce ekrana bakılmaması ve ebeveynlerin kendi kullanım sürelerini azaltarak çocuklara örnek olmaları gerektiğini belirten Yazıcı, "Bu küçük değişiklikler çocukların dikkatini toplamasına, öğrenme ortamından keyif almasına ve okula uyum sürecini kolaylaştırır" dedi.
Yazıcı, ekran kullanımına ilişkin yaş gruplarına göre şu önerilerde bulundu:"2–5 yaş (okul öncesi): Günlük en fazla 1 saat, tercihen 30 dakika ekran süresi. Haftada en az 2 gün ekransız gün. Yemek ve uyku öncesinde tam ekran yasağı.6–12 yaş (ilkokul): Eğitim dışı kullanım için günlük en fazla 1 saat. Hafta içi ekranın minimumda tutulması, hafta sonu ekransız aile etkinlikleri.13–18 yaş (ergenlik): Eğitim dışı kullanım günlük en fazla 2 saat. Günlük 1–2 saatlik ekransız zaman dilimleri, ayda bir ekransız hafta sonu. Sosyal medya kullanımında ebeveyn kontrolü öneriliyor."
"Dijital detoks süresi yaş küçüldükçe daha uzun olmalı" diyen Yazıcı, küçük yaşlardaki çocukların ekranın olumsuz etkilerinden daha hızlı etkilendiğini, büyük yaşlarda ise tamamen yasaklamak yerine süreyi yönetmek ve bilinçli kullanım alışkanlığı kazandırmanın daha etkili olduğunu vurguladı.