Sabahları Çene Ağrısı İle Uyanıyorsanız Sebebi Bu Olabilir
Gündelik hayatın temposu, stres ve fark edilmeyen alışkanlıklar bazen sağlığımızı dişlerimizden vurabilir. Özellikle gece uykuda ya da gün içinde farkına varmadan yapılan diş sıkma hareketleri, uzun vadede hem diş yapısında hem de çene fonksiyonlarında ciddi sorunlara yol açabilir. Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Uzmanı Dr. Serap Özdamar, bruksizmin belirtilerini, nedenlerini ve doğru tedavi yöntemlerini detaylarıyla sizler için anlattı.
Halk arasında diş gıcırdatma olarak bilinen bruksizm, çiğneme kaslarının kontrolsüz hareketleri sonucu oluşur.
Bruksizm, çoğunlukla uyku sırasında meydana gelse de, gün içinde farkında olmadan da yaşanabilir.
Yapılan araştırmalar bruksizmin en önemli nedeninin stres ve anksiyete olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra; kişilik yapısı, maloklüzyon (dişlerin diziliş bozukluğu) gibi dişsel faktörler de önemli rol oynamaktadır.
Bruksizm sadece yetişkinlerde değil, çocuklarda da görülebilir. Özellikle karışık dişlenme dönemi olarak adlandırılan, süt ve daimi dişlerin bir arada olduğu evrede çocuklar gece ya da gündüz dişlerini gıcırdatabilir. Bu durum fizyolojik olup, çoğunlukla geçicidir ve kalıcı bir sorun oluşturmamaktadır.
Bruksizm belirtileri nelerdir?
• Uyku sırasında çıkan yüksek sesli diş gıcırdatma
• Dişlerde aşınma, çatlak ya da kırıklar • Hassasiyet artışı ve diş boylarının kısalması
• Alt yüz yüksekliğinde azalma ve yaşlı yüz ifadesi
• Baş, çene ve kulak çevresinde ağrı
• Uyku bozuklukları ve sabah yorgunluğu
• Yanak içinde oluşan belirgin izler
Bu belirtilerin görülmesi durumunda bir uzmana başvurulması önem taşımaktadır.
Bruksizm tedavi edilmezse ne olur?
Bruksizm tedavi edilmediği takdirde uzun vadede ciddi ağız ve çene sağlığı problemlerine neden olabilir.
Dişlerde aşırı baskı nedeniyle;
•Diş eti ve kemik dokusunda hasar,
•Dişlerde sallanma,
•Kas boylarında kısalma,
•Ağız açmada zorluk ve hatta
•Çene kilitlenmesi gibi komplikasyonlar gelişebilir.
Bruksizm özellikle REM uykusu sırasında daha sık ve daha yıkıcı şekilde görülmektedir. Bu evrede reflekslerin bastırılması nedeniyle, dişler daha fazla baskıya maruz kalabilmektedir. Düzenli ve kaliteli bir uyku, bruksizm şiddetini azaltmada oldukça etkilidir. Uyku problemi yaşayan hastalarımızın doktor önerisi ile melatonin desteği almaları bruksizm rahatsızlığında olumlu etki göstermektedir.
Bruksizm tedavi edilebilir bir durumdur, tedavi sürecinin çok yönlü ilerlemesi gerekir. Özellikle stresin kontrol altına alınması ve dişsel problemlerin çözülmesi, tedavide büyük önem taşır.
Bruksizm tedavisinde kullanılan yöntemler şunlardır:
•Stres yönetimi ve psikolojik destek
•Dişsel kapanış bozukluklarının giderilmesi
•Eksik dişlerin tamamlanması
•Çeşitli kas gevşetici ve ödem çözücü ilaçlar
•Oklüzal splint kullanımı: Bu özel plaklar, uyku sırasında dişlerin birbirine temasını engelleyerek dişleri korur. Mutlaka kişiye özel hazırlanmalı ve alanında uzman diş hekimleri tarafından uygulanmalıdır.
Oklüzal splint kesinlikle yumuşak olmamalıdır. Sert bir materyalden hazırlanan bu plakların kişiye özel ağız içi uyumlandırması yapılmış olmalıdır. Son yıllarda botoks uygulamaları da gündeme gelmektedir ancak bu kalıcı ve kesin bir çözüm değildir. Hatta yanlış ve kontrolsüz uygulamalar riskli olabilir.
Bruksizm tedavisinde botoks uygulamasının kullanım alanının çok kısıtlı olduğunu ve bilimsel olarak kanıtlanmış “oklüzal splint” tedavisinin alternatifi olarak görülmemesi gerekir. Bruksizm, hafife alınmaması gereken bir durumdur. Erken teşhis, hem çene sağlığı hem de genel yaşam kalitesi açısından kritik önem taşır. Uyandığınızda çene ağrısı, diş hassasiyeti veya yorgunluk hissediyorsanız bir uzmana danışmaktan çekinilmemelidir.