YENİ ARAŞTIRMA ŞAŞIRTTI: Beyin ve Beden Arasındaki Şaşırtıcı Bağ: Dikkat Bağışıklık Tepkisini Değiştirdi
Acı hissettiğimizde çoğumuz dikkatimizi başka yöne çevirmeye çalışıyoruz. Ancak yeni bir araştırma, tam tersine acıyan bölgeye odaklanmanın vücudun verdiği iltihabi tepkiyi azaltabileceğini ortaya koydu. Bilim insanlarının ulaştığı sonuçlar, beyin ile beden arasındaki bağın sanılandan daha güçlü olabileceğini gösteriyor.
Canımız yandığında dikkatimizi dağıtmak ilk akla gelen yöntemlerden biri olsa da, yeni bir araştırma acıyan bölgeye odaklanmanın vücudun fiziksel tepkisini bile değiştirebileceğini ortaya koydu.
Acıya odaklandığımızda onu daha şiddetli hissedebiliyoruz.
Dikkatimizi başka bir şeye verdiğimizde ise ağrı daha az fark edilir hale gelebiliyor. Ancak yeni bir araştırma, dikkatin yalnızca acıyı nasıl hissettiğimizi değil, vücudun bağışıklık tepkisini de etkileyebileceğini ortaya koydu.
Bar-Ilan Üniversitesi Azrieli Tıp Fakültesi’nden Dr. Liron Rozenkrantz ve ekibi, dikkatin vücudun verdiği fiziksel yanıt üzerindeki etkisini incelemek için üç ayrı deney gerçekleştirdi.
Katılımcıların kollarına histamin içeren küçük bir cilt testi uygulandı. Bu işlem ciltte hafif ve geçici bir iltihaplanmaya neden oldu. Ardından katılımcıların bir bölümünden dikkatlerini doğrudan etkilenen bölgedeki hislere yöneltmeleri istendi.
Diğer grup ise video izleyerek veya farklı görevlerle dikkatini dağıttı. Araştırmacılar sonraki 20 dakika boyunca ciltte oluşan kızarıklık, şişlik ve fizyolojik değişimleri takip etti.
Nature Human Behaviour dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bedensel duyumlarına odaklanan kişilerde iltihabi tepkinin yaklaşık 1,5 kat daha düşük olduğu görüldü.
Katılımcıların yaklaşık yüzde 90’ında ise dikkat başka yöne çevrildiğinde vücudun verdiği tepki daha güçlüydü. Araştırmanın dikkat çeken tarafı, değişimin yalnızca kişilerin acıyı nasıl hissettiğiyle sınırlı kalmaması oldu.
Ciltteki fiziksel iltihaplanma seviyesinde de ölçülebilir farklılıklar tespit edildi. Dr. Liron Rozenkrantz, dikkatin iltihaplı bölgeye yöneltilmesinin yalnızca kişinin yaşadığı hissi değil, iltihabi yanıtın kendisini de değiştirdiğini belirtti.
Araştırmacılar iki olası mekanizma üzerinde duruyor. Bunlardan ilki, dikkatin beynin iltihaplı bölgeden gelen sinyalleri işleme biçimini değiştirmesi. İkinci olasılık ise bedensel duyumlara odaklanıldığında parasempatik sinir sisteminin daha aktif hale gelmesi.
Özellikle iltihabın düzenlenmesinde rol oynayan vagus sinirindeki aktivitenin arttığı belirtiliyor. Araştırmanın sonuçları, iki mekanizmanın da etkili olabileceğini gösteriyor.
Çalışmanın kontrollü laboratuvar ortamında ve kısa süreli bir cilt reaksiyonu üzerinden gerçekleştirildiğinin altı çiziliyor.
Bu nedenle araştırma, yalnızca dikkati bir bölgeye yöneltmenin hastalıkları, kronik iltihabı veya sağlık sorunlarını tedavi edebileceği anlamına gelmiyor.
Benzer etkilerin günlük yaşamda ve daha uzun sürelerde ortaya çıkıp çıkmadığının anlaşılması için yeni araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.
Ancak elde edilen sonuçlar önemli bir noktaya işaret ediyor: Dikkatimizi nereye yönelttiğimiz yalnızca yaşadığımız hissi değil, vücudumuzda gerçekleşen bazı biyolojik süreçleri de etkileyebilir.