Kuantum bilgisayarlarda yeni dönem

Google’ın Nature dergisinde yayınlanan son çalışması kuantum bilgisayarda yeni dönemin habercisi oldu.

Google yapay zeka alanında olduğu kadar kuantum bilgisayar alanında da önemli gelişmelere imza atıyor. Şirketin araştırma ekibi kuantum sistemlerde ‘birbirini güçlendiren sinyaller’ olarak tanımlanabilecek özel bir etkiyi doğrudan gözlemledi. Yapılan deney klasik bilgisayarların hesaplayamayacağı kadar karmaşık bir fiziksel olayı ilk kez açık biçimde ortaya koydu.

Kuantum dünyasında parçacıklar aynı anda birden fazla durumda bulunabilir. Bu da bazen birbirini yok eden, bazen de güçlendiren etkileşimlere yol açıyor.

Google’ın ekibi bu karmaşık etkileşimlerden güç alan bir süreci laboratuvar ortamında oluşturmayı başardı. Deneylerde süper iletken tabanlı 65 kübitlik bir işlemci kullanıldı. Sonuçlar bazı sinyallerin ‘üst üste binip büyüdüğünü’ gösterdi. Bu arada kübit, klasik bilgisayarlardaki ‘bit’in kuantum versiyonu oluyor. Aynı anda hem 1 hem de 0 olabilen bir bilgi birimi.

Çalışmada sözü edilen sinyallerin üst üste binmesini, iki farklı sesin birleşip daha güçlü duyulması gibi düşünebilirsiniz. Google işte bu etkiyi kuantum işlemcide bilgi dalgalarıyla gerçekleştirdi. Böylece bildiğimiz bilgisayarların klasik sınırlarını aştı.

Araştırma ekibi elde edilen bulguların ‘kuantumun üstünlüğü’ anlamına geldiğini söylüyor. Diğer bir deyişle sistem artık sadece teoride değil, pratikte de süper bilgisayarları geride bırakabiliyor. Aynı deney Frontier süper bilgisayarında çalıştırılmak istendiğinde 3 yıl sürecekti. Google’ın kuantum işlemcisi aynı işi yalnızca 2 saatte bitirdi.