Espen Barth Eide'den 'U' dönüşü: Yıllarca ‘Kıbrıs’ta barış’ dedi, Rumlara silah müjdesi verdi

Yıllarca Kıbrıs barış görüşmelerinde BM özel temsilcisi olarak çalışan Espen Barth Eide, Norveç dışişleri bakanı koltuğuna oturur oturmaz, Güney Kıbrıs’a 66 yıldır uygulanan silah ambargosunu tek kalemde kaldırdı.

Kıbrıs’ta BM müzakerelerini 2014 yılından 2017’ye kadar yöneten Genel Sekreter’in son özel danışmanı Espen Barth Eide, memleketi Norveç’e Dışişleri Bakanı olduktan sonra ‘barış elçisi’ rolünden hızlı sıyrıldı ve Kıbrıs Rum yönetimi lideri Nikos Hristodulidis’i telefonla arayarak, “Nikos, Norveç hükümeti olarak 66 yıllık silah ambargosunu kaldırdık’ haberini verdi.

NİKOS ÇOK MUTLU

Rum lider Hristodulidis hemen sosyal medya hesabından paylaşım yaptı ve ‘müjdeyi’ bizzat Espen Barth Eide’nin telefonla arayarak verdiğini vurguladı. Hristodulidis açıklamasında, “Norveç hükümetinin, Dışişleri Bakanı Eide’nin bana ilettiği askeri amaçlı savunma ve çift kullanımlı ürünlerin ihracatı için başvuruları açma kararını memnuniyetle karşılıyorum. Bu savunma iş birliğimizin güçlendirilmesi konusunda önemli bir adımdır” ifadelerini kullandı. Rum medyası da ‘Espen Barth Eide’nin’ Kıbrıs müzakerelerindeki geçmişteki rolüne dikkat çekerek, Norveç hükümetinin attığı yeni adımın büyük öneme sahip olduğunu yazdı.

SON ÖZEL DANIŞMAN

2014 yılında dönemin BM Genel Sekreteri Ban ki-Moon’un Kıbrıs özel danışmanlığına atadığı Norveçli diplomat Espen Barth Eide, 2017’de göreve gelen yeni Genel Sekreter Antonio Guterres’in döneminde de aynı görevi yürüttü. Görev yaptığı 4 yıl boyunca dönemin Türk ve Rum liderleri, Mustafa Akıncı ve Nikos Hristodulidis’le sayısız toplantı gerçekleştiren Eide, ‘barış’ için çalıştı. Kıbrıs müzakerelerinin çöktüğü 2017’de İsviçre’nin Crans Montana kasabasındaki garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve İngiltere dışişleri bakanlarının da katıldığı son Kıbrıs zirvesinin de en etkili isimleri arasında yer aldı, taraflar arasında mekik diplomasisi yürüttü. BM müzakerelerinin son özel danışmanı olan Eide, Crans Montana’nın ardından 2017’de BM’deki görevinden ayrıldı, Norveç’te önce milletvekili seçildi, ardından Dışişleri Bakanı görevine geldi. Rumların Dışişleri eski Bakanı Nikos Hristodulidis de Rum liderliğine seçildi. Eide önceki gün telefonla aradığı ‘arkadaşı’ Hristodulidis’e 66 yıllık ambargoyu kaldırdıklarını bildirdi. 

66 YILLIK AMBARGO

Norveç 1959’dan beri Rumlara silah ambargosu uyguluyordu. Ambargo Norveç’in ‘çatışma yaşayan veya iç karışıklık riski bulunan ülkelere silah satışını yasaklayan’ kararı çerçevesinde yürürlükteydi.

KKTC’DEN BÜYÜK TEPKİ: NEREDE KALDI NORVEÇ’İN BARIŞ GELENEĞİ

KKTC Dışişleri Bakanlığı, Norveç’in Rumlara silah ambargosunu kaldırarak, geleneksel barış odaklı dış politikasıyla çelişen bir karar aldığını belirterek, sert tepki gösterdi ve Rumların satın alacağı silahların ‘Kıbrıs Türk halkına’ doğrultulacağını vurguladı. Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, “Rum yönetiminin hız kesmeden devam etmekte olduğu silahlanma çabaları kapsamında bu gelişmeyle birlikte sahip olmayı tercih edeceği ilave silahların hedefine de Kıbrıs Türk halkı ve KKTC’nin yerleştirileceği şüphesiz bir gerçekliktir” denildi. KKTC Dışişleri Bakanlığı, Türkiye ile gerekli karşı adımların atılacağını da kaydetti.

KAYNAK: HÜRRİYET/ Ömer Bilge