27 yıl sonra ilk tam Güneş tutulması! Milyonlarca kişi izledi
Avrupa’da 27 yıl sonra yaşanan ilk tam Güneş tutulması, milyonlarca kişi tarafından izlendi. Güneş tutulması yaklaşık 2 dakika 18 saniye ile en uzun süre İzlanda’nın batısında yaşandı. Avrupa'nın birçok ülkesinde gözlemlenen güneş tutulmasını izlemek isteyenler, parklar, meydanlar, gözlemevleri ve yüksek noktalarda bir araya geldi.
İzlanda’dan İspanya’ya uzanan "tam Güneş tutulması" güzergahında milyonlarca kişi; meydanlarda, gözlemevlerinde ve resmi gözlem noktası olarak belirlenen alanlarda bir araya geldi. Bilim insanları, nadir görülen gök olayını kayıt altına almak ve incelemek üzere uçaklar ve gözlem sistemleri kullandı.
Sınırı Türkiye’ye ulaşmayan güneş tutulması, Kuzey Kutbu çevresi ve Grönland’dan İzlanda’nın batısına, ardından Atlas Okyanusu üzerinden İber Yarımadası’na ilerledi. Tam Güneş tutulması, dar bir hat üzerinde yaklaşık iki dakikaya varan tam bir karanlık oluştururken, Avrupa’nın büyük bir bölümünde farklı oranlarda parçalı olarak izlendi.
Tutulma, Grönland, İzlanda, İspanya, Portekiz'in küçük bir bölümü ve Rusya'nın kuzey kesimlerinden tam olarak izlendi. Avrupa'nın geri kalanı, Kuzeybatı Afrika, Kanada ve ABD'nin kuzeyinde ise parçalı tutulma gözlemlendi.
İzlanda’da tutulma yerel saatle 16.47’de başlayarak 17.48 civarında tam evreye ulaştı. İspanya’da tutulmanın parçalı evresi yaklaşık 19.30’da başlarken, Ay'ın tam gölgesi ülkenin üzerinden yerel saatle 20.26 ve 20.33 arasında geçti.
Tutulma, gözlem noktasına bağlı olarak yaklaşık 30 saniye ile yaklaşık 2 dakika arasında sürdü. Portekiz’de ise yalnızca kuzeydoğudaki küçük bir bölgede, 19.30 dolaylarında birkaç saniyelik bir tam tutulma yaşandı.
Tam tutulmanın en uzun sürdüğü nokta İzlanda’nın batısında oldu. Burada güneş, yaklaşık 2 dakika 18 saniye boyunca örtülü kaldı. İspanya beklenen yoğunluk nedeniyle 350 resmi gözlem alanı oluşturdu. Güneş tutulması gözlemi etkinliklerinin güvenliğini sağlamak için 33 binden fazla güvenlik personeli görevlendirildi.
Tam tutulma kuşağının dışında kalan İngiltere, İrlanda, Fransa, Almanya, İtalya ve İskandinav ülkelerinde tutulma, parçalı olarak izlendi. Londra’da 18.17’de başlayan tutulma, 19.13’te en yüksek seviyeye ulaştı ve Güneş’in yaklaşık yüzde 92’si örtüldü.
Dublin’de örtülme yüzde 94, Paris’te yüzde 92, Berlin’de yüzde 85 ve Oslo’da yüzde 83 civarında gerçekleşti. Parçalı tutulma, Avrupa’nın yanı sıra Kanada ve ABD’nin bazı kesimleri ile Kuzeybatı Afrika’da da parçalı olarak görüldü.
Tam tutulma, Güneş’in ışığı Ay tarafından tamamen engellendiğinde, yani Ay’ın gölgesi dünya üzerindeki gözlemciler için Güneş’in önünü tamamen kapattığında görülüyor.
Gün ışığının sadece bir kısmı engellendiğinde ise parçalı Güneş tutulması yaşanıyor. Bugünkü tutulma, Avrupa'da 1999’dan bu yana gözlenen ilk tam tutulma oldu.
Tam tutulma, aynı zamanda en düzenli ve gözlemciler tarafından en çok sevilen meteor yağmurlarından biri olan Perseid meteor yağmurunun zirveye ulaştığı döneme denk geldi.
