66 yılın zirvesi! Yüzde 100 doldu: Uzmanlar risklere karşı uyardı

Yurt genelinde kış ve bahar aylarında etkili olan yoğun yağmurlar barajları doldururken, sel ve taşkın riskini de beraberinde getirdi. Son 7 aydaki yağışlar, 66 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Yüzde 100 doluluk nedeniyle, birçok barajın kapakları açıldı. Uzmanlar risklere karşı uyardıBu yıl gökten adeta bereket yağdı. Hem kış hem de bahar aylarındaki yoğun yağışlar memnuniyet verici. Ancak aşırı yağmurlar hem Türkiyede hem de bölgede taşkın ve sel endişesine de neden oldu. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Son 7 aydaki yağışlar, 66 yılın en yüksek seviyesini gördü. Barajlarımızdaki doluluk oranımız yüzde 75ler civarında. Hatta bazı barajlarımızda yüzde 100e ulaşmış durumda açıklamasını yaptı ve ekledi: Bu rakamlar elbette memnuniyet verici. Ancak su, doğru yönetilmediğinde ve bilimsel kurallara uygun şekilde kontrol altına alınmadığında, dünyanın en yıkıcı afetlerinden birine dönüşebiliyor. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Su Kaynakları Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ceyhun Özçelik de Uzunca bir süredir süregelen kuraklık sonrasında böyle bol yağışlar almak oldukça sevindirici. Ancak dolu olan barajlarımızın mansabında yer alan havzalarda; illerde, ilçelerde ve yerleşim yerlerinde ciddi taşkın riskini de beraberinde getiriyor. Kurumlar tarafından gerekli önlemler alınıyor dedi. Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir ise yağışların kuraklık riskini ortadan kaldırmadığına dikkati çekti: El Nino ile La Lina adlı iklim hareketleri arasında geçiş sürecini yaşıyoruz. Bu geçiş süreci bu yüksek yağışların oluşmasında, düzensiz yağışların, ani yağışların oluşmasında önemli bir süreç olarak karşımıza çıkıyor. Temmuz, ağustos ve eylül aylarında aşırı sıcaklar, bunaltıcı günler ve kuraklık riski kapıda. Şimdiden bunlara da hazır olmak lazım. Hazıra dağlar dayanmaz. Gövde dolgu hacmi bakımından Türkiyenin en büyük, dünyanın ise sayılı barajları arasında yer alan Fırat Nehri üzerinde kurulu Atatürk Barajında, tahliye kapakları 7 yıl sonra açıldı. Ülkemizin en büyük üçüncü barajı ve ikinci en büyük hidroelektrik santralı olan Diyarbakırın Çüngüş ilçesinde Fırat Nehri üzerindeki Karakaya Barajında da kapakların açılmasıyla dakikada binlerce metreküp su çıkışı sağlandı. Gövde yüksekliği 173 metre olan baraj setinden süzülen basınçlı suyun tahliyesi görsel şölene dönüştü. METEOROLOJİ Mühendisleri Odası Başkanı Barış Özgün, sel riklerine karşı uyardı: Haziran ayı ile birlikte sistem yağışları yerini yüksek frekanslı kararsızlık yağışlarına bırakacak. Bir aylık, bir yıllık yağış birkaç saatte yağdı dediğimiz türden yağışlar. Yağdığı alan küçük ama etkisi büyük, şehir sellerine neden olan yağışlar. Türkiye olası meteorolojik afetlere karşı acilen kısa ve orta vadedeli önlemler almalı. Belediyeler ve yerel yönetimlerde meteorolojik karar destek birimleri kurularak buralarda yetkin ve işinde uzman meteoroloji mühendislerinin çalışması gerekiyor. Afete dönüşebilen meteorolojik hadiseler öncesi meteorolojik risk haritalarının belirlenmesi ve buna göre tedbirlerin alınması önemli. İl Risk Azaltma Planları (İRAP) gibi planlar ve çalışmalar ile bunlar belirlenmiş durumda. İl risk azaltma planı varsa, bunu takip de edecek bir birimin kurulması gerekiyor. Aysel ALP/ANKARA Son dönemde sanal medyada yağışların arkasında bölgesel savaşların veya farklı ülkelerin müdahalelerinin olduğuna yönelik iddiaların hiçbir bilimsel temelinin bulunmadığını ifade eden Prof. Dr. Yusuf Demir, Bunlar komplo teorisi ve sosyal medyada bir okuyucu kitle oluşturma gayretinden başka bir şey değil. Bizim tabii ki ülkemizde veya dünyada yağış rejimini düzenlemek için bulut tohumlama dediğimiz farklı uygulamalar var. Ama bu çalışmalar ancak havada belli bir nem varsa, bulut varsa o bölgede yağışları yüzde 5 ile 20 arasında artırabilir dedi. DÜN yurdun dört bir yanında sağanak ve dolu yağışı vardı. İstanbul Silivride dolu bahçe ve araçlarda hasara yol açtı. Tekirdağda sağanak sonrası İnecik Mahallesi ile çevre köyleri birbirine bağlayan yol sular altında kaldı, ulaşımda aksamalar yaşandı. Oğuzlu Mahallesinde ise fındık tanesi büyüklüğünde dolu yağdı. Edirnede cadde ve sokaklar ile bazı binaların bodrum ve giriş katlarını su bastı. Kırklarelinde dolu, meyve bahçeleri ile ayçiçeği ve buğday ekili alanlara zarar verdi. Kütahya-Tavşanlı çevreyolunda sel suları nedeniyle ulaşım güçlükle sağlandı. Manisanın Demirci ilçesinde sel sularına kapılan bir otomobil metrelerce sürüklendi. Oluk Deresi taştı, çevredeki bağ ve bahçeler sular altında kaldı. Karamanın Başyayla ve Ermenek ilçeleri arasında ceviz büyüklüğünde dolu yağdı. Yollarda yaklaşık 10 santimetre dolu birikintileri oluştu. Bodrum Gümbette derenin su seviyesi yükseldi. Dere yatağına park eden bazı araçların içine su girdi. Bursanın İnegöl ilçesi Yeniceköy Mahallesinde uzaktan hortumu andıran görüntüler mahalle sakinlerinde şaşkınlığa neden oldu. Kırsal Akıncılar mahallesinde ise dolu yağışı etkili oldu. Samsunun Kavak ilçesinde sağanak ve dolu nedeniyle yollar göle döndü, taş duvarlar yıkıldı, yollar yarıldı, evler ve bahçeler su altında kaldı. Bilecikin Bozüyük ilçesinde sağanak nedeniyle çok sayıda ev, işyeri ve kapalı otoparkı su bastı. VAN Gölünde yaşayan ve üremek için akıntının tersine yüzerek tatlı sulara göç eden inci kefallerini görmek isteyen yüzlerce kişi, Erciş ilçesindeki Deliçaya akın etti. Ancak bu yıl etkili olan yağışlarla birlikte suyun debisinin yükselmesi nedeniyle ziyaretçiler, inci kefallerinin akıntının tersine olan yüzmesini izleyemedi.